Uzasadnienie
W dniu [....].04.2007 r. J. L. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W dniu [...].11.2007 r. wezwano producenta rolnego do złożenia wyjaśnień odnośnie działek ewidencyjnych położonych w obrębie B. (nr działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...]).
W dniu [...].11.2007 r. J. L. złożył korektę do wniosku obszarowego (nr [...]), w wyniku której zmniejszył powierzchnię gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr [...] z 1,14 ha do 0,55 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłaszanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 31,05%.
W związku z powyższymi ustaleniami w dniu [...].11.2007 r. Kierownik Biura AR i MR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania J. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007. Decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu [...].11.2007 r. W decyzji zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Strona skarżąca wniosła odwołanie w dniu [...].12.2007 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a..
W odwołaniu wniesionym w dniu [...].12.2007 r., strona wniosła o uchylenie decyzji Kierownika ARiMR wskazując na okoliczności sporządzenia wniosku oraz popełnienie błędu przez urzędnika z Doradztwa Rolniczego, który pomagał wypełnić wniosek stronie. Strona nie wniosła jednak prośby o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Kierownik ARiMR podtrzymał ww. decyzję podnosząc dodatkowo, że producent nie dotrzymał terminu na złożenie odwołania.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura ARiMR z dn. [...].11.2007 r. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że strona nie dotrzymała terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania. W ocenie organu nie zostały spełnione również przesłanki przywrócenia terminu wskazane w art. 58 k.p.a., jako że strona nie zawarła w odwołaniu żadnego elementu powołującego się na którąkolwiek z przesłanek wyrażonych w przedmiotowym przepisie, niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.
J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotowe postanowienie Dyrektora ARiMR (nr [...]) z dn. 21.01.2008 r. W skardze podniósł, że nie dotrzymał terminu na złożenie odwołania z uwagi na swój stan zdrowia i przeoczenie, przyznając jednocześnie, że w odwołaniu nie prosił o przywrócenie terminu. Skarżący podał również, iż był przekonany, że Dyrektor ARiMR wezwie go do uzupełnienia prośby. Do skargi dołączone zostało zaświadczenie lekarskie z dn. [...].11.2006 r., w którym wskazano, że skarżący "pozostaje w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń".
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone "w zaskarżonej decyzji" i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Dyrektor ARiMR podkreślił, że organ administracyjny nie może w zaistniałej sytuacji działać z urzędu, gdyż przywrócenie terminu jest instytucją opartą na zasadzie skargowości, a wniosek zainteresowanego o przywrócenie terminu jest przesłanką niezbędną do jego rozpatrzenia, choć nie stanowi braku formalnego odwołania. Dodatkowo wskazano, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które mogłyby świadczyć o uchybieniu terminu nie ze swojej winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że strona wniosła odwołanie od decyzji z uchybieniem terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a.. Termin do złożenia odwołania od decyzji Kierownika ARiMR nr [...] z dn. [...].11.2007 r. upływał [...].12.2007 r. (środa), a odwołanie zostało złożone przez skarżącego w dniu [...].12.2007 r.. Nie budzi również wątpliwości, że skarżący składając odwołanie nie zamieścił jednocześnie w przedmiotowym piśmie wniosku o przywrócenie terminu, ani też uprawdopodobnienia braku swej winy w opóźnieniu.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury wniosek o przywrócenie terminu w myśl art. 58 k.p.a. musi być wyraźny. Jak wskazano "organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. Może to uczynić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sama prośba jest pismem procesowym, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Oświadczenie woli zainteresowanego w tym zakresie musi być wyraźne. "Zdanie "przepraszam, że piszę po terminie, ale każdy mnie zwodził i sama nie wiedziałam, co robić" nie jest prośbą o przywrócenie terminu, a jedynie oświadczeniem, z którego wynika świadomość złożenia odwołania po terminie i brak przesłanek uprawdopodobniających, że nastąpiło to bez winy strony" (wyr. NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., II SA/Gd 1611/00)" (por. Komentarz do art.58 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II). Co prawda w jednym z wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (I SA/Wa 1965/06, wyr. z dn. 17.08.2007 r.) wskazał, że "sposób sporządzenia odwołania wskazuje, że skarżąca posiada niską świadomość prawną, nie jest obeznana z praktyką działania organów administracji publicznej i nie posiada umiejętności pisania pism procesowych. Mimo to w końcowej części środka odwoławczego widnieje zapis "decyzję otrzymałam pierwszą, bo przez okres 6 miesięcy byłam u drugiej córki wróciłam w czerwcu do T.". Tak sformułowany zapis świadczy o tym, że odwołanie zawiera elementy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zatem - ze względu na nieporadność strony oraz jej cechy osobiste - organ odwoławczy zobligowany był do potraktowania pisma skarżącej jako środka odwoławczego i jednocześnie prośby, o której mowa w art. 58 § 1 w związku z art. 59 § 2 k.p.a.".
Jednakże w odwołaniu złożonym przez stronę skarżącą w dniu [...].12.2007 r. w niniejszej sprawie nie ma żadnych elementów, które mogłyby choć sugerować, że strona wnosi jednocześnie z odwołaniem prośbę o przywrócenie terminu, a w szczególności nie znalazły się w odwołaniu żadne elementy uprawdopodabniające brak zawinienia strony w uchybieniu przedmiotowego terminu (tak jak było to w stanie faktycznym będącym podstawą do wydania omówionego wyżej orzeczenia z dn. [...].08.2007 r.). W związku z powyższym organ administracyjny nie miał żadnych podstaw, by traktować odwołanie jako jednoczesną prośbę o przywrócenie terminu.
Ponadto zwrócić należy uwagę na niedawny wyrok NSA (I OSK 268/07, z dn. 3 marca 2008 r.), w którym Sąd ten stwierdził, że "ewentualne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego (...) Nie można podzielić poglądu, zgodnie z którym organ administracji w drodze interpretacji treści oświadczenia strony winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nawet gdyby przyjąć, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki powinien wynikać wprost z pisma (podania lub odwołania), a nie być ustalany przez organ w procesie interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. Obowiązek wyjaśnienia, czy skarżący wnioskują o przywrócenie terminu, wywiedziony z art. 7 k.p.a. stoi w sprzeczności ze szczegółową regulacją określoną w art. 58 k.p.a.".
Zaskarżone ostateczne postanowienie Dyrektora ARiMR z dn. 21.01.2008 r. (nr [...]) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 5a ust.4 ustawy z dn. 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264 ze zm.) nie narusza przepisów prawa procesowego ani materialnego, a zatem skarga zasługuje na oddalenie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).