Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 września 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 2611/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek G. Ś. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 2611/01 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie Jej skargi na decyzję Izby Skarbowej z dnia 24 października 2001r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej
Sąd stwierdził, iż wniosek pełnomocnika jest spóźniony i z tego względu odrzucił go na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej -p.p.s.a.) Zdaniem tego Sądu skoro pełnomocnik dowiedział się o jego ustanowieniu 9 kwietnia 2008 r., to składając wniosek 9 maja 2008 r. uchybił 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który w ocenie WSA upływał 16 kwietnia 2008 r.
Pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku wyznaczenia pełnomocnika z urzędu upłynął w ciągu 7 dni od daty otrzymania przez pełnomocnika zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, podczas gdy w takiej sytuacji za dzień, w którym ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej należy uznać dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia kasacji, tj. dzień, w którym faktycznie możliwe było sporządzenie skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2008r. wydanym do sygn. akt: I FZ 469/08, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że kwestią zasadniczą, która wymaga w niniejszej sprawie wyjaśnienia, jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi w sprawie, co pozwoli na rozstrzygnięcie, czy wniosek o przywrócenie terminu winien był podlegać w istocie odrzuceniu jako spóźniony. Wymaganie jak to niesłusznie uczynił Sąd pierwszej instancji, aby w terminie siedmiu dni od uzyskania informacji o ustanowieniu pełnomocnika strona skontaktowała się z nim, a ten zapoznawszy się ze sprawą sporządził i wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jest zbyt rygorystyczne i skutkuje iluzorycznością przyznanego prawa pomocy. Prowadzi to również do bezzasadnego różnicowania stron, którym przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i pozostałych stron, które mają aż 30 dni na podjęcie niezbędnych kroków w sprawie.
Podniesiono także, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy przyjąć, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o fakcie jego ustanowienia (vide postanowienie NSA z 12 października 2006 r., sygn. akt I FZ 371/06, niepubl.; z 15 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 667/06, niepubl.; z 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 569/06, niepubl.).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, LEX nr 299419). Koszty niniejszego postępowania będzie można zaliczyć do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i zasądzić na rzecz strony w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożono w niniejszej sprawie w dniu 9 maja 2008 r. a jako, że 7-dniowy termin do jego wniesienia mógł rozpocząć swój bieg najpóźniej od 16 maja 2008 r., to skoro strona 15 kwietnia 2008 r. dowiedziała się o ustanowieniu konkretnego adwokata jej pełnomocnikiem z urzędu zatem czynności został on złożony w terminie.
W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 w zw z art. 160 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.