Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO, oraz odpowiednio organ I lub II instancji decyzją z dnia 24 marca 2020 r. nr SKO.Pod/4140/57/2020 (dalej: decyzja z 24 marca 2020 r.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Zabierzów z dnia 6 grudnia 2019 r. nr WFK.RP.3123.1.179.2016.NN ustalającą J. F. (Strona, Skarżący) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 130 943,00 zł. Pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. (data wpływu do SKO -15 czerwca 2020 r.) Strona wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 24 marca 2020 r. Zdaniem Strony powyższa decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą opisaną w art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 1325, ze zm.: dalej: O.p.).
SKO działając jako organ I instancji decyzją z dnia 18 września 2020 r. nr SKO.Pod/4140/570/2020 odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 24 marca 2020 r.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie.
SKO działając jako organ II instancji decyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. nr SKO.Pod/4140/817/2020 utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 18 września 2020 r.
Na decyzję SKO z dnia 18 grudnia 2020 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której wskazał, że: "Skarżona decyzja jest całkowicie wadliwa i jako taka winna podlegać uchyleniu w całości.
Zarzuty wobec decyzji można podzielić na trzy zasadnicze wadliwości.
Pierwszą z nich jest naruszenie przepisów postępowania w postępowaniu nadzwyczajnym, co przejawia się m.in. prowadzeniem postępowania pomimo wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt: I SA/Kr 725/20.
Drugą z nich są wadliwości wynikające z braku dokonania prawidłowej kontroli decyzji SKO w Krakowie z dnia 24 marca 2020 znak: SKO.Pod/4140/57/2020 w toku postępowania nadzwyczajnego pomimo rażącego naruszenia prawa przez ową decyzję w aspekcie naruszenia zasady skargowości i dwuinstancyjności postępowania, które sprowadzają się do wszczęcia i rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym nie na podstawie odwołania podatnika.
Trzecią grupą wadliwości są te polegające nieprawidłowej weryfikacji w trybie nieważności rażących nieścisłości i nielogiczności decyzji organu I instancji, rażącego naruszenia prawa przez Organ I instancji i przyjęciu tych ustaleń za własne przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i utrzymaniu w mocy tak dalece wadliwej decyzji".
Ponadto Skarżący sformułował zarzuty naruszenia następujących przepisów:
art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez to, że organ podejmował czynności pomimo wszczęcia przed WSA w Krakowie postępowania w sprawie skargi na decyzję z dnia 24 marca 2020 roku, które to postępowanie prowadzone jest przez Sąd pod sygnaturą I SA/Kr 725/20. Powyższe stanowi naruszenie w myśl tezy wyrażonej w uchwale NSA, podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2017 roku, sygn. akt II GPS 1/17, art. 247 § 1 pkt 3 i 4 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji pomimo jaskrawych i uzasadnionych przesłanek do wyeliminowania z obrotu decyzji z dnia 24 marca 2020 r. w zakresie, w jakim decyzja ta narusza zasadę skargowości odwołania, czyli wprost art. 127 w zw. z art. 220 § 1 oraz art. 223 § 1 i 2 O.p., ponieważ to stronie postępowania podatkowego służy inicjowanie postępowania odwoławczego nie zaś organom, a w dalszej kolejności poprzez błędne rozstrzygnięcie nie na podstawie odwołania strony, a pisma z dnia 24 grudnia 2019 r. Strona została pozbawiona prawa do rozpatrzenia jej sprawy w drugiej instancji czego m.in. dowodzi brak odpowiedzi na pismo pełnomocnika podatnika z dnia 6 lutego 2020 r., które pozostało bez odpowiedzi SKO w Krakowie i pominięcie zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 27 stycznia 2020 roku, a których nie było w piśmie z dnia 24 grudnia 2019 r., art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 4 w zw. z art. 228 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji pomimo jaskrawych i uzasadnionych przesłanek do wyeliminowania z obrotu decyzji z dnia 24 marca 2020 r. w zakresie, w jakim decyzja ta była efektem postępowania wszczętego na podstawie pisma z dnia 24 grudnia 2019 r., gdzie obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 1 O.p., o niedopuszczalności odwołania od decyzji z dnia 6 grudnia 2019 r. znak WFK.RP.3123.1.179.2016.NN w związku z wniesionym dzień wcześniej wnioskiem o uzupełnienie rozstrzygnięcia tej decyzji.
Brak wydania postanowienia o niedopuszczalności rzekomego odwołania w sprawie pisma z dnia 24 grudnia r., zarejestrowanego przez SKO pod sygnaturą SKO.Pod/4140/57/2020, w której to sprawie organ ten orzekł odwoławczo w stosunku do decyzji Wójta Gminy Zabierzów stan ten wyłącznie potwierdza,
- - art. 122 w zw. z art. 191 O.p., poprzez ocenę materiału w sprawie w sposób urągający podstawowym zasadom logiki m.in. poprzez stwierdzenie, że postępowanie odwoławcze wszczęte przez SKO w Krakowie przynajmniej 8 stycznia
- r. czego dowodzi wydrukowany przez pracownika SKO w Krakowie rozdzielnik sprawy, w którym to postępowaniu organ na zasadzie art. 200 § 1 O.p. zawiadomił Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem w sprawie przed wydaniem decyzji pismem z dnia 29 stycznia 2020 r., było prowadzone na podstawie odwołania, które wpłynęło do organu odwoławczego z pismem Wójta Gminy Zabierzów z dnia 10 lutego 2020 r. Również poprzez uznanie orzekania przez organ na podstawie materiałów nie zgromadzonych w sprawie, lecz tylko fizycznie znajdujących się w siedzibie organu nie narusza m.in. art. 120, art. 121, art. 126, art. 129, art. 187 § 1, art. 191 i art. 200 § 1 O.p.
Na podstawie tych zarzutów Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z dnia 18 grudnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z 18 września 2020 r., którą SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia 24 marca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Zabierzów z dnia 6 grudnia 2019 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 130 943,00 zł.
W rozpatrywanej sprawie zasadny okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Dla sposobu rozpoznania niniejszej sprawy znaczenie ma okoliczność równoległego zainicjowania przez Skarżącego postępowania przed sądem administracyjnym i postępowania przed organem administracji w trybie nadzwyczajnym.
Skarżący na decyzję SKO z 24 marca 2020 r złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2020 r., która wpłynęła do Sądu w dniu 26 czerwca 2020 r. Sąd przedmiotową skargę przesłał do SKO (wpływ do SKO w dniu 13 lipca 2020 r.). WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 725/20 oddalił skargę na decyzję z dnia 24 marca 2020 r. Do dnia wydania niniejszego wyroku, wyrok z dnia 22 lutego 2022 r. nie jest prawomocny.
Oprócz złożenia skargi do Sądu Skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r., które wpłynęło do SKO w dniu 15 czerwca 2020 r., złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 24 marca 2020 r. SKO decyzją z dnia 18 września 2020 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, by następnie po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego decyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. utrzymać w mocy decyzję z dnia 18 września 2020 r.
Wobec powyższego SKO od dnia 13 lipca 2020 r. posiadało wiedzę, że została wniesiona skarga do Sądu na decyzję z dnia 24 marca 2020 r., zatem winno zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym tamuje możliwość prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym przypadku o stwierdzenie nieważności decyzji, a rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej musi stanowić w tej sytuacji zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Powyższe stanowisko Sądu potwierdza treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której wskazano, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie, na podstawie art. 97 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: K.p.a.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia.
Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego przepisu. Powołana uchwała zapadła wprawdzie na gruncie przepisów K.p.a., ale można i należy odnieść ją do przepisów O.p., gdyż treść przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. jest tożsama z treścią przepisu art. 97 § 4 K.p.a. Z treści powyższej uchwały NSA wynika jednoznacznie, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może biec równolegle z nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wzruszenia tej samej decyzji ostatecznej. Zatem, zważywszy na zakaz dwutorowości postępowania, wszczęte na wniosek strony postępowanie w trybie nadzwyczajnym, może toczyć się dopiero po prawomocnym zakończeniu tegoż postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia 18 września 2020 r. podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
W zaistniałej sytuacji rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi nie znajduje uzasadnienia, gdyż byłoby przedwczesne.
Zalecenia do dalszego postępowania sprowadzają się do zawieszenia wszczętego przez Skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 marca 2020 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądami administracyjnymi zainicjowanego skargą na decyzję z dnia 24 marca 2020 r.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego od SKO kwotę 680,00 zł tytułem uiszczonego wpisu w wysokości 200,00 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł.