Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek C. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 17.01.2018r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów C. T. ur. w 1968r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. T. ur. w 1968r. W lutym 2017r. przebył on zawał serca i od tego czasu nie jest w wstanie normalnie funkcjonować. W związku z tym w sierpniu 2017r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Pozostaje na utrzymaniu żony, której wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę kształtuje się od 1024,55 zł do 1535 zł, miesięcznie, netto (dane za miesiące od stycznia do marca 2018r.). W 2017r. osiągnęła ona dochód w wysokości 21 099,22 zł, przy przychodzie na poziomie 22 767,94 zł.
Miesięczne, wydatki małżonków obejmują: opłatę za energię elektryczną – 207,89 zł, opłatę za gaz – 15,97 zł, opłatę za ścieki – 62,16 zł, opłatę za wywóz śmieci – 18 zł, opłatę za wodę 12,50 zł, podatek od nieruchomości – 24,60 zł, ratę zwrotu ulgi na zakup kas fiskalnych – 130 zł, koszty dojazdów żony do pracy – 100 zł.
Wnioskodawca jest właścicielem działki o pow. 0,8016 ha, zabudowanej domem o pow. 160 m2, o wartości ok. 170 000 zł. Nieruchomość obciążona jest hipoteką przymusową w wysokości 8550,89 zł, na rzecz ZUS, Oddział w N.. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 5000 zł.
C. T. posiada wierzytelność z tytułu zwrotu ulgi za kasę fiskalną w wysokości 1400 zł.
Zona jest właścicielką samochodu osobowego marki Peugeot 306 rok prod. 1994, o wartości ok. 1000 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04, postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12).
Obecna sytuacja strony nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. C. T. nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada oszczędności, a małżonkowie utrzymują się tylko z wynagrodzenia żony, kształtującym się od 1024,55 zł do 1535 zł, miesięcznie, które wydawane jest na bieżące potrzeby.
Biorąc więc pod uwagę powyższe, przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.).