Uzasadnienie
Do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 409/07 wpłynął szereg pism L.O. z dnia 12.01.2012r., 03.02.2012r., 22.01.2012r., 22.11.2012r., 29.02.2012r. dotyczących bądź ustanowienia radcy prawnego, bądź zwolnienia od kosztów sądowych, bądź zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bądź ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, bądź ustanowienia adwokata lub radcy prawnego i zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej, bądź zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej, bądź ustanowienia adwokata w osobie M.K.-J. W związku z tym do strony skarżącej przesłany został formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF z adnotacją, iż ma on być wypełniony dokładnie, literami drukowanymi lub czcionką maszynową. Formularz wypełniony przez L.O, mało czytelnymi literami, wpłynął do tut. Sądu dnia 11.05.2012r.
i zawierał żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz doradcy podatkowego.
Na wstępie należy jednak podkreślić, że kwestia ustanowienia pełnomocnika była już rozpatrywana w niniejszej sprawie. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 17.09.2007r., które się uprawomocniło, przyznał L.O. prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K. dnia 22.10.2007r. wyznaczył pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M.K.-J. Pełnomocnik reprezentował wnioskodawcę w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 01.02.2012r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie umorzył natomiast postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia jest aktualna i w obecnej sytuacji. Podkreślić, więc trzeba, iż dalsze prowadzenie postępowania w zakresie ustanowienia pełnomocnika uznać należy za bezprzedmiotowe. Prawo pomocy w żądanym zakresie zostało już bowiem przyznane postanowieniem, z dnia 17.09.2007r. i nie zostało cofnięte ani też nie wygasło. Obejmuje ono więc i obecny etap postępowania sądowoadministracyjnego. Jest ono skuteczne od momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy aż do zakończenia postępowania. Przy czym podkreślić wypada, że strona korzysta z niego na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy sądowoadministracyjnej. (por. uchwała NSA z dnia 02.12.2010r., sygn. akt II GPS 2 /10). Nie ma więc znaczenia faza sprawy sądowoadministracyjnej a przede wszystkim skutek w postaci definitywnego jej rozstrzygnięcia. Tak więc ponowne przyznanie prawa pomocy w tym zakresie nie jest możliwe.
Jest ono bezprzedmiotowe albowiem strona skarżąca w dalszym ciągu może korzystać z przyznanej jej pomocy fachowego pełnomocnika. Z kolei zmiana osoby pełnomocnika, zarówno w razie zastrzeżeń do jej pracy, jak i innych okoliczności, dokonywana jest, w tym przypadku, przez właściwą miejscowo okręgową radę adwokacką i nie wymaga wydania przez Sąd nowego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (postanowienie WSA w Poznaniu, z dnia 07.05.2009r., sygn. akt II SA/Po 50/08, por. też postanowienie NSA z dnia 20.03.2009 r., sygn. akt II OZ 273/09).
W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć jednak trzeba, iż w uzasadnieniu wniosku, zawartym w nim "oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanym piśmie z dnia 06.06.2012r. czytelne są tylko niektóre informacje. Wynika z nich, że L.O. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ani kosztów wynagrodzenia adwokata czy doradcy podatkowego. Korzysta z pomocy apteki darów, fundacji kościelnych oraz matki, która otrzymuje rentę w wysokości ok. 900 zł. Ponoszone koszty leków określa na sumę ok. 100 zł. Podaje ponadto, że jest po rozwodzie i nie ma kontaktu z żoną ani z dziećmi a nieruchomości, które miał, zajął i sprzedał komornik.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma tu analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).
Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa.
W rozpatrywanym przypadku nie jest natomiast jasne w jakiej wysokości L.O. otrzymuje pomoc od matki, jakie są jego rzeczywiste koszty utrzymania i co się na nie składa poza wydatkami na leki w wysokości ok. 100 zł. Trudno bowiem przyjąć, że strona skarżąca nie uiszcza np. czynszu czy opłat za energię elektryczną. Nie wiadomo też jakie były dochody L.O. i jego matki w 2011r. oraz czy strona skarżąca jest jeszcze właścicielem jakiejś nieruchomości czy też wszystkie zostały sprzedane w wyniku postępowania egzekucyjnego. Taki bieg zdarzeń wymagałby z kolei przesłania stosownych dokumentów potwierdzających oświadczenie L.O. w tym zakresie. Wskazane byłoby również przesłanie orzeczenia dotyczącego rozwodu – skoro wnioskodawca podnosi ten fakt jako usprawiedliwienie braku informacji o stanie majątkowym i zarobkach żony.
Podsumowując trzeba stwierdzić, że strona skarżąca nie dość należycie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku przedstawienia odpowiednich dokumentów i informacji (nie mówiąc już o tym, że wszelkie wyjaśnienia poczyniła ponownie pismem bardzo nieczytelnym, czyli wbrew zaleceniom zawartym w zarządzeniu z dnia 28.05.2012r.). Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach. (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
W związku z powyższym postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika należało umorzyć na podstawie art. 161§1 pkt.
3) w zw. z art. 258§1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270) a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) w/w ustawy.