Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. I SA/Kr 443/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego Z.G. wniesioną od postanowienia z dnia 29 maja 2012 r. I SA/Kr 443/11 w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił również zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 29 maja 2012 r.
Skarżący wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r. wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku podał, że jest wdowcem i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazał, że jest inwalidą II grupy – ma niesprawną rękę i trudności z chodzeniem. Jako źródło swoich dochodów – wykazał, że pobiera rentę w kwocie 800 zł miesięcznie i jest właścicielem nieruchomości rolnej stanowiącej łąkę o pow. 1,5 ha. Nadto podał, że jego zadłużenie wynosi 10 000 zł, które spłaca ratalnie – po 800 zł miesięcznie. W spłacie pomagają mu brat oraz siostra.
W prawidłowo wniesionym sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2014 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na te same okoliczności, co we wniosku. Podał również, że referendarz nie ma uprawnień do rozstrzygania wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W ocenie skarżącego, jako osoba działająca bez adwokata, przedłożył niezbędne dokumenty w sposób najbardziej rzetelny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "ppsa".
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04/.
Jest to już czwarty wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wszystkie wcześniejsze wnioski były oddalane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kolejnymi postanowieniami: z dnia 26 października 2011 r., z dnia 26 lipca 2012 r., z dnia 21 maja 2013 r. Ponadto dwukrotnie odmownie rozstrzygał powyższą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia z dnia 17 października 2012 r. II FZ 856/12 i z dnia 22 lipca 2013 r. II FZ 573/13).
Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
Skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które miałyby znaczenie dla zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu. Skarżący pomimo dwukrotnego awizowania nie odebrał zarządzenia, w którym został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów (wyciągów z kont, zeznania podatkowego, dowodów pobierania renty i spłaty rat kredytu, odpisu z Księgi Wieczystej oraz oświadczeń w sprawie ewentualnych otrzymywanych dotacji oraz w przedmiocie wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego) obrazujących jego sytuację materialną.
Dodać tez należy, że skarżący powinien był sobie zdawać sprawę, że należy przedstawić Sądowi tego typu dokumenty. Już bowiem w postanowieniu z dnia 22 lipca 2013 r. II FZ 573/13 Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, że skarżący był zobowiązany do przedłożenia dokumentów źródłowych m.in. zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, wyliczenia miesięcznych wydatków. Skarżący takich dokumentów nie przedstawił, co stało się bezpośrednią przyczyną oddalenia poprzedniego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny (rozpatrujący zażalenie) wyraźnie przy tym podkreślał, że to skarżący powinien podjąć takie czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest bowiem zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne.
Powyższe wskazuje, że nawet w sytuacji braku pełnomocnika z urzędu, skarżący miał świadomość jakie dokumenty pozwolą wykazać spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy.
Skoro skarżący, mimo spoczywającego na nim obowiązku, nie wykazał zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, wniosek ten podlega oddaleniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 260 ppsa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu bezprawności działania referendarza to należałoby wskazać, że zgodnie z art. 258 §1 ppsa czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy (art. 258 §2 pkt 7 ppsa).