Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (dalej: Dyrektor O/ZUS) wszczął przeciwko zobowiązanemu A. R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].10.2019 r. znak: [...] do [...] obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazane powyżej tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia [...].10.2019 r. znak: [...] oraz [...] zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...].10.2019r.. W dniu [...].10.2019 r. zobowiązany nadał w urzędzie pocztowym pismo, w którym zawarł zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Skarżący wskazał na:
1.) nieistnienie obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne, art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji 2.) niespełnienia wymogów określonych w art. 27 i 26 w/w ustawy (...) ".
Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia. Wobec powyższego skarżący wniósł o " uchylenie" tytułów wykonawczych, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz "(...) ewentualnie wstrzymanie potrąceń wynikających z przedmiotowych tytułów wykonawczych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszych zarzutów".
Uzasadniając podniesione okoliczności zobowiązany wskazał, iż w jego ocenie nieistnienie obowiązku uiszczania składek wynika z faktycznego nie prowadzenia działalności gospodarczej. Zobowiązany zauważył m.in., iż ZUS niejawnie, bez podstawy prawnej zmienił interpretację jego działań polegających na dorywczej pracy w N., F. czy H. i sprzedaży, zakupionych tam rzeczy w P., które nabywał za zarobione za granicą pieniądze. Zdaniem skarżącego według interpretacji ZUS z 1990r. jego zachowanie polegało na czerpaniu korzyści z rzeczy. Po przeszło 20 latach ZUS zmienił dotychczasową interpretację po przeszło 20 latach decyzją z [...].06.2011r. obciążając go obowiązkiem uiszczania składek od [...]01.1999r. Zobowiązany podkreślił, iż w decyzji wskazano adres jego zamieszkania oś. [...], pomimo, ze od 1997r. mieszka pod adresem ul. [...], [...]. Równocześnie zobowiązany zwrócił uwagę, iż o przedmiotowej decyzji dowiedział się na etapie postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżył ją, ale dopiero NSA wyrokiem z [...].12.2017r. sygn. akt II FSK 3327/15 nakazał ZUS ponowne przeprowadzenie postępowania w tej sprawie. A. R. zaznaczył m.in., iż ZUS do tej pory nie wykonał wyroku NSA zasłaniając się wyrokiem Sądu Okręgowego z [...]06.2018r. sygn. akt VII 3298/17, który podtrzymał decyzje ZUS z [...].06.2011r.
Ponadto A. R. wskazał, iż w dniu [...].10.2019r. wniósł skargę o wznowienie postępowania przez Sądem Okręgowym w sprawie o sygn. akt VII U 3298/17, a w dniu [...].10.2019r. w sprawie o sygn. akt VII 2857/17.
Zdaniem zobowiązanego "zaskarżone" tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów art.26 i 27 u.p.e.a., albowiem nie jest w wypełniona w nich rubryka uzupełniona rubryka E. 1 pkt 4., co powinno skutkować zwrotem tytułów "rzekomemu" wierzycielowi. Wobec nie wskazania daty, do której należność może być dochodzona zobowiązany podniósł również zarzut przedawnienia.
Postanowieniem z dnia [...].11.2019 r. wierzyciel, a zarazem organ egzekucyjny - Dyrektor O/ZUS w K. postanowieniem znak: [...] stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku i odmówił uznania zarzutu niespełnienia wymogów określonych w przepisie art. 27 i 26 u.p.e.a., oraz uznania zarzutu przedawnienia należności w całości w zakresie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, iż tytuły wykonawcze o numerach [...] do [...] wystawiono na podstawie prawomocnej decyzji Nr [...] z [...].07.2017 r. Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy decyzję znak [...] stwierdzającą obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...].01.1999 r. Zdaniem organu powyższe okoliczności wskazują, że w sprawie będzie miał zastosowanie art. 34 § 1a u.p.e.a. Ponadto organ wskazał, iż wystawione tytuły wykonawcze o numerach [...] do [...] spełniają wymogi określone w powyższym przepisie. Zatem nie zachodzi okoliczność za art. 33 § 1 pkt 10) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. nie spełnienia wymogów z art.
27. Odnosząc się natomiast do sformułowanego zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 26, organ wskazał, iż zarzut tego typu nie jest wymieniony jako okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia zarzutu w świetle art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, więc nie może zostać uznany. W ocenie organu nie uległy przedawnieniu należności z tytułu składek za okres 10/2013 do 12/2016 wykazane w decyzji Nr [...] Bieg terminu przedawnienia został bowiem zawieszony od [...].03.2017 r. do [...].07.2019 r. na podstawie art. 24 ust. 5f ustawy z 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz.300).od daty wszczęcia postępowania w celu wydania decyzji ustalającej obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek za okres od 10/2013 do 12/2016 zostało skutecznie doręczone [...].03.2017 r. /odebrane osobiście przez zobowiązanego/. Decyzja określającą wysokość zadłużenia za okres od 10/2013 do 12/2016 znak Nr [...] stała się prawomocna [...].07.2019 r. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony od [...].08.2017 r. i trwa nadal na podstawie: - art. 24 ust. 5b ustawy z 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz.300 od dnia doręczenia decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Decyzja określająca wysokość zadłużenia Nr [...] została skutecznie doręczona [...].08.2017 r., tytuły wykonawcze wystawiono [...].10.2019 r. Rozpoznając zażalenie zobowiązanego na wskazane powyżej postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2020r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji wskazał m.in., iż w niniejszym postępowaniu przedmiotem rozpoznania są zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 upea. W ramach prowadzonego postępowania organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem w związku z czym wydanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów nie było konieczne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2018 r., I SA/Gd 419/18).
Organ zażaleniowy przypomniał, iż zobowiązany w rozpatrywanym zażaleniu podnosi zarzut nieistnienia obowiązku, który to zarzut organ egzekucyjny uznał za niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a upea. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie organ I instancji wskazał, iż Sąd Okręgowy w K. prawomocnym wyrokiem utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak: [...] stwierdzającą obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...].01.1999r. Ponadto tytuły wykonawcze stanowiące podstawę niniejszego postępowania egzekucyjnego zostały wystawione w związku z prawomocną decyzją z dnia [...].07.2017 r. znak: [...]
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Administracji Skarbowej w K. stwierdził, iż art. 34 § 1a u.p.e.a. pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia w nim poruszona została rozpatrzona w innym postępowaniu. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.06.2014 r., sygn. akt II FSK 1535/12). W art. 34 § 1a u.p.e.a. ustawodawca stwierdza w sposób jednoznaczny, iż w sytuacji gdy zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Zdaniem organu zażaleniowego z powyższego wynika, iż prawidłowo stwierdzono niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. Równocześnie organ II instancji zaznaczył, iż prowadząc postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji wymiarowej i wymagalności zobowiązania podatkowego, a tym bardziej nie może dokonać merytorycznej kontroli w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wskazał, iż organ egzekucyjny w uzasadnieniu do skarżonego postanowienia wyjaśnił, że należności ze składek za okres 10/2013 do 12/2016 wykazane w decyzji nr [...] nie uległy przedawnieniu. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1988 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. póz. 300 ze zm.) należne składki ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Od [...]01.2012 r. zmianami wprowadzonymi do wskazanej powyżej ustawy ustawodawca skrócił okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne do 5 lat, jednak regulacja ta znajduje zastosowanie do należności wymagalnych od dnia [...].01.2012 r. i później.
Organ II instancji po przeprowadzeniu analizy akt sprawy stwierdził, iż zakwestionowane przez zobowiązanego tytuły wykonawcze spełnią wszystkie wymogi z art. 27 u.p.e.a. Obowiązek wypełnienia ww. rubryki nie jest wymieniony w katalogu elementów jakie prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy musi zawierać. Z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze zostały wydane przez uprawniony organ, podpisane przez osobę upoważnioną, dokumenty sporządzono na prawidłowym formularzu, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 08.08.2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (t.j. Dz.U. z 2018 r. póz. 850 ze zm.), wszystkie rubryki wypełniono zgodnie z instrukcją. Ponadto organ II instancji wskazał, że ewentualne naruszenie: art. 26 u.p.e.a.; nie może stanowić podstawy do wniesienia zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a.
Skargę na opisane powyżej postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył A. R.. Skarżący w wywiedzionej skardze zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art.8, 9, 10 k.p.a., co doprowadziło przy wydaniu decyzji z dnia [...].06.2011r. ustalającej, że skarżący podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu do całkowitego pominięcia i niezastosowania w sprawie art.2 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, na podstawie której Dyrektor O/ZUS w K. wystawił zaskarżone tytuły wykonawcze.
W ocenie skarżącego tym samym wierzyciel (ZUS) przy tym samym stanie faktycznym i tej samej podstawie prawnej zmienił swój pogląd z 1990r., który działalność gospodarczą skarżącego z braku cech funkcjonalnych działalności gospodarczej pozbawił charakteru gospodarczego i uznawał do 2011r. jako czerpanie pożytku nie podlegające obowiązkowi ubezpieczeniowemu.
W wywiedzionej skardze skarżący wniósł m.in. o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora O/ZUS w K..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć jednak nie z przyczyn bezpośrednio w niej podniesionych.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego skarżący złożył zarzuty egzekucyjne oparte o art. 33 § 1 pkt 1 i pkt.10 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W odniesieniu do podniesionego zarzutu z art.33 §1 pkt.1 u.p.e.a. organy obu instancji zastosowały instytucję z art. 34§1a u.p.e.a. stwierdzając o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Wskazana regulacja hołduje założeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy, niemniej w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku, czyli zachodzi konieczność merytorycznego badania sprawy. Jeżeli w takim postępowaniu służą środki zaskarżenia, celem uniknięcia dwutorowości trybu zaskarżenia wierzyciel wydaje postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu. Wynika to z zasady pierwszeństwa rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy (tak: C. Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010). W realiach niniejszej sprawy uzasadnienia dla takiego rozstrzygnięcia organy upatrują w fakcie, wydania przez Sąd Okręgowy w K. wyroku utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak: [...] stwierdzającą obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...].01.1999 r. oraz w wystawieniu tytułów wykonawczych stanowiących podstawę przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o prawomocną decyzję z dnia [...].07.2017 r. znak: [...] Należy jednak zauważyć, iż w aktach sprawy bark jest zarówno odpisu wyroku, na który nieprecyzyjnie, bo z pominięciem jego daty jak i jego sygnatury powołują się organy obu instancji, jak i odpisów obu wskazanych decyzji oraz kopii dowodów ich doręczenia.
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy, co związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu.
Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 p.p.s.a. Pomimo, iż orzecznictwo sądowe nie jest jednolite w kwestii obowiązku sądu co do kompletowania akt administracyjnych, bowiem wskazuje się w nim również, że sąd w sytuacji dostrzeżenia brakujących w aktach dokumentów powinien wezwać organ do ich nadesłania, to jednak podkreśla się, że obowiązek ten istnieje w sytuacji, gdy z lektury akt wynika, iż zgromadzony został pełny materiał dowodowy, lecz nie przesłano sądowi kompletnych akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 1231/05).
Sąd może zatem wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy jedynie tych akt, które organ posiadał, wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, ale organu, o czym stanowią przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., póz. 2096 ze zm, zwanej dalej k.p.a.). Tym samym sąd nie ma obowiązku wzywać organu do uzupełnienia akt sprawy, w przypadku, gdy z przedłożonych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że istotne dla rozstrzygnięcia materiały i dowody nie znalazły odzwierciedlenia w aktach zgromadzonych przed wydaniem kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia. Rozpoznając odwołanie organ II instancji nie zauważył powyższych braków w materiale dowodowym sprawy.
Co więcej organ II instancji oparł swojego rozstrzygniecie na nieweryfikowalnych ustaleniach organu I Instancji, naruszając obok wskazanych powyżej przepisów art. art. 7 i art. 77 k.p.a. także zasadę dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a..
Powyższe braki w materiale dowodowym uniemożliwiają Sądowi zbadanie prawidłowości wydanych przez organy obu instancji decyzji. Sąd nie jest bowiem w stanie zweryfikować ustaleń organów, które legły u podstaw wydanych przez nie postanowień w zakwestionowanym zakresie. Sąd nie wzywał organów o nadesłanie brakujących dokumentów, gdyż braki te występowały już na etapie postępowania przed organem I instancji. W wyniku tego organ II instancji nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym umożliwiającym mu rozpoznanie zażalenia. Konieczne zatem stało się uchylenie obu rozstrzygnięć by organy podatkowe mogły zebrać cały potrzebny materiał dowodowy i ponownie rozpoznać sprawę. Mając zatem powyższe na względzie Sąd uznał, że postanowienia organów obu instancji nie mogą się ostać albowiem naruszają one przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie, w oparciu o kompletny materiał dowodowy, jest warunkiem koniecznym do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji wydania trafnego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, zatem że stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji.
Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Artykuł 107 § 3 k.p.a. stosuje się do postanowień, co wynika z art. 126 k.p.a. Ponadto zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 8 k.p.a., organy te prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Nadto, stosownie do art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, jednak owa swoboda nie oznacza całkowitej dowolności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny.
Należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy obu instancji nie zebrały w niniejszej sprawie materiału dowodowego w sposób prawidłowy, naruszając tym samym opisane powyżej normy regulujące podstawowe zasady dotyczące postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie da się bowiem stwierdzić, iż organy zasadnie przyjęły, iż w sprawie zachodzi podstawa faktyczna jak i prawna do zastosowania dyspozycji art. 34§1a u.p.e.a., a tym samym stwierdzenia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. Zakwestionowane przez Sąd braki w materiale dowodowym nie pozwalają na weryfikację ustaleń organów co do wskazanych okoliczności faktycznych sprawy, a tym samym nie pozwalają ocenić czy podjęte przez organy rozstrzygnięcia są zasadne.
Niezależnie od tego zaskarżone postanowienie jest wewnętrznie sprzeczne w części dotyczącej odmówienia przez organ zażaleniowy uznania zasadności złożonego przez zobowiązanego zarzutu z art. 33 §1 pkt.1 u.p.e.a., w zakresie w jakim podniósł on zarzut przedawnienia obowiązku. Należy bowiem zauważyć, iż odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ zażaleniowy, w ślad za organem egzekucyjnym wskazał, że należności ze składek za okres 10/2013 do 12/2016 wykazane w decyzji nr [...] nie uległy przedawnieniu. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1988 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. póz. 300 ze zm.) należne składki ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Od 01.01.2012 r. zmianami wprowadzonymi do wskazanej powyżej ustawy ustawodawca skrócił okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne do 5 lat, jednak regulacja ta znajduje zastosowanie do należności wymagalnych od dnia [...].01.2012 r. i później.
Na powyższym sformułowaniu organ II instancji zakończył swój wywód dotyczący przedawnienia nie wskazując (w przeciwieństwie do organu I instancji), aby przyjmował, iż w sprawie miały miejsce zdarzenia i okoliczności mające wpływ na przerwanie lub zawieszenie przedawnienia wskazanego obowiązku. Tymczasem skoro organ sam przyznaje, iż od [...].01.2012 r. okres przedawnienia uległ skróceniu do lat 5 to siłą rzeczy dotyczy on składek za okres 10/2013 do 12/2016.
Końcowo należy zauważyć, iż skarżący podniósł również zarzut z art. 33 § 1 pkt.10 u.p.e.a. tj. niespełnienia przez będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze wymogów określonych w przepisie art. 27 i 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez brak wypełnienia w nich rubryki E.1 pkt 4, obejmującej datę, do której należność może być dochodzona. Ustosunkowując się do wskazanego zarzutu należy zauważyć, iż zgodnie z objaśnieniami Ministra Rozwoju i Finansów zawartymi w rozporządzeniu z dnia 27 lutego 2017r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej do wskazanej rubryki wpisuje się datę przedawnienia należności pieniężnej, jeżeli przepisy prawa nie przewidują przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W realiach niniejszej sprawy należności z tytułu składek, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016, poz. 963 ze zm.) ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
W przepisach wskazanych w art. 24 ust. 5-6 cytowanej ustawy wskazane zostały okoliczności, które wpływają na zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż tytuły wykonawcze wystawiane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie będą miały wypełnionej poz. 4 w blokach od E.1 do E.4. Słusznie więc organy uznały wskazany zarzut egzekucyjny za niezasadny, choć zaskarżone oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie nie wyjaśnia precyzyjnie zobowiązanemu jego motywów w omawianym zakresie. Organy obu instancji ograniczyły się w zasadzie do wskazania, iż wystawione tytuły spełniają wszystkie wymogi określone w przepisie art.27 u.p.e.a. oraz wyjaśnienia, iż naruszenie: art. 26 u.p.e.a, nie może stanowić podstawy do wniesienia zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a. Powyższe uzasadnienie choć zgodne z prawdą, jest lakoniczne i jako takie nie realizuje zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
Podstawą uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, jego uchylenie stało się konieczne.
Na podstawie więc art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zatem zobowiązane do uzupełnienia akt sprawy o wskazane powyżej dokumenty, uwzględnią przedstawioną w niniejszym wyroku argumentację prawną i przystąpią do ponownego rozpoznania zgłoszonych zarzutów, z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego, na które Sąd zwrócił uwagę w przedmiotowym uzasadnieniu. Rozpatrując sprawę ponownie, organy przeprowadzą postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wierzyciel a zarazem organ egzekucyjny odniesie się do wszystkich zarzutów, podnoszonych przez skarżącego, oceniając ich zasadność w sposób racjonalny, obiektywny i logicznie spójny a także wyjaśni mu w sposób zrozumiały kwestie, które dotychczas stanowiły podstawę złożonych zarzutów, w tym także kwestię prawidłowego doręczenia decyzji, na które powołują się w sprawie organy jak i skarżący.