Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia 23.11.2011r. Nr [...] i Nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok: R. S. w kwocie 306 zł i J. S. w kwocie 28.887 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia wydano po ustaleniu, iż zeznanie podatkowe małżonków R. i J. S. w postaci PIT-37 za 2010 rok zawierające wniosek o łączne opodatkowanie małżonków wpłynęło do Urzędu Skarbowego dopiero dnia 4.05.2011 roku. Zgodnie z art. 6 ust 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powyższy sposób opodatkowania nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. po 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Organ uznał przy tym za bezzasadną argumentację podatników, iż 6.04.2011 roku wysłano drogą elektroniczną zeznanie podatkowe, a zwrot E-Deklaracji PIT-37 nastąpił dopiero w dniu 2.05.2011 roku, gdyż system E-deklaracje w ogóle nie przyjął w/w zeznania podatkowego, które zostało odrzucone z kodem błędu 414. Zdaniem organu podatkowego przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną, system rozliczeń wysyła specjalne komunikaty.
O tym, że zeznanie podatkowe zostało uznane i wpłynęło do bazy organu podatkowego informuje komunikat o numerze 200 (weryfikacja danych zakończona pomyślnie). Natomiast dowodem i potwierdzeniem złożenia poprawnej deklaracji jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO), które każdy podatnik ma możliwość samodzielnego wygenerowania po prawidłowym złożeniu deklaracji za pośrednictwem systemu E-Deklaracje.
Odwołania od powyższych decyzji złożyli R. S. i J. S. wskazując, iż niezasadna była odmowa wspólnego rozliczenia małżonków oraz brak możliwości skorzystania z ulgi na Internet i ulgi na uczące się dziecko. Wskazano, że 6.04.2011 po złożeniu deklaracji drogą elektroniczną za pomocą programu E-Deklaracje, deklaracja pojawiła się w zakładce "wysłane". Również 30.04.2011 roku deklaracja wciąż była w zakładce "wysłane". Dopiero dnia 2.05.2011 roku w momencie otwarcia aplikacji E-Deklaracje podatnik zauważył iż deklaracja z zakładki "wysłane" pojawiła się w zakładce "wysłane-odrzucone - błąd 414". Ponieważ dzień 3 maja był dniem wolnym od pracy J. S. udał się do Urzędu Skarbowego dnia następnego tj. 4 maja celem wyjaśnienia tego zdarzenia przynosząc wydrukowany PIT -37.
W konsekwencji okazało się, iż "błąd 414" oznacza błędnie podaną kwotę przychodu z zeznania lub rocznego odliczenia podatku za rok podatkowy 2009. W zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2011 rok został wpisał przychód który wspólnie osiągnięto w 2009 roku, a tymczasem winien to być jedynie przychód męża. Zwrot deklaracji po 26 dniach od wysłania nie może prowadzić do odpowiedzialności, a tym samym strona nie może być ukarana brakiem możliwości wspólnego rozliczenia. Wniesiono o potraktowanie zeznania podatkowego PIT-37 złożonego w Urzędzie Skarbowym dnia 4.05.2011 roku jako korektę zeznania składanego poprzez E- Deklaracje w dniu 6.04.2011 roku.
Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia 17 lutego 2012r. nr [...] i[...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że zeznanie podatkowe PIT-37 za 2010 rok zawierające wniosek o łączne opodatkowanie małżonków wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 4.05.2011 roku tj. po ustawowym terminie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ wskazał na treść art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wywodząc, iż małżonkowie którzy chcą skorzystać z uprawnienia wspólnego opodatkowania muszą spełniać wszystkie wymogi określone w tym przepisie. Jednym z tych wymogów jest złożenie wniosku małżonków o łączne opodatkowanie wyrażone we wspólnym zeznaniu rocznym. Istotą tej regulacji jest to, że dopiero złożenie wniosku przez uprawniony podmiot kształtuje ostatecznie wysokość zobowiązania podatkowego. Z uwagi na charakter podatku dochodowego od osób fizycznych, który obliczany jest za określony rok kalendarzowy, ustawodawca ustalił materialnoprawne terminy rozliczenia tego podatku.
Taki termin wynika z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - 30 kwietnia następnego roku. Ponieważ w roku 2010 dzień 30 kwietnia przypadał w sobotę, stosownie do przepisu art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, ostatni dzień terminu do złożenia zeznania rocznego za rok 2010 został wyznaczony na dzień 2.05.2011 roku. Termin określony w art. 45 ust. 1 jest terminem prawa materialnego (nieprzywracalnym), co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z możliwości preferencyjnego opodatkowania. Również obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie dopuszczają możliwości dokonania wyboru innego sposobu opodatkowania po upływie terminu do składania zeznań podatkowych. Powyższe oznacza, że nastąpił skutek w postaci utraty prawa do szczególnego opodatkowania przewidzianego dla małżonków.
Również późniejsza korekta złożonego zeznania podatkowego jest prawnie nieskuteczna i nie daje prawa do wspólnego rozliczenia się małżonków. Powyższe zostało potwierdzone zarówno w orzeczeniach WSA jak i NSA. Organ odwoławczy wskazał też, że nie ma znaczenia to, że dnia 6.04.2011r. podatnik wysłał drogą elektroniczną zeznanie podatkowe, a zwrot E-Deklaracji PIT-37 nastąpił dopiero w dniu 2.05.2011 roku tj. po 26 dniach od wysłania, gdyż system E-Deklaracje w ogóle nie przyjął zeznania podatkowego. Zeznanie podatkowe składane przez system E-deklaracje zostało odrzucone z kodem błędu 414 (w danych autoryzujących wpisana była błędna kwota przychodu), a zatem nie wpłynęło do organu podatkowego. Przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną system rozliczeń wysyła specjalne komunikaty. O tym, że zeznanie uznane zostało za poprawne i wpłynęło do bazy organu podatkowego, informuje komunikat o numerze 200 (weryfikacja danych zakończona pomyślnie).
Dowodem i potwierdzeniem złożenia poprawnej deklaracji jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO), które podatnik ma możliwość samodzielnego wygenerowania po prawidłowym złożeniu deklaracji za pośrednictwem systemu E-Deklaracje. UPO jest traktowane na równi z potwierdzeniem nadania listu poleconego czy też złożeniem zeznania bezpośrednio w urzędzie. Stanowi ono dla podatnika dowód że deklaracja została złożona w ustawowym terminie. Zatem przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną podatnik sam winien dążyć do tego aby takie potwierdzeniu uzyskać i mieć pewność że zeznanie znajduje się w Urzędzie Skarbowym. Chcąc uzyskać takie potwierdzenie dostałby wiadomość że zeznanie zostało odrzucone poprzez błędnie wpisaną kwotę przychodu uzyskaną w 2009 roku.
Ponadto należy zauważyć, że skoro komunikat o błędnym odrzuconym zeznaniu podatkowym ukazał się dnia 2.05.2011 roku to podatnicy mieli jeszcze czas do godziny 24 -tej tego dnia, aby w ustawowym terminie złożyć zeznanie podatkowe poprzez ponowne wysłanie poprawnej E-Deklaracji, czy też wysłać zenanie podatkowe listem poleconym lub bezpośrednio złożyć je w Urzędzie Skarbowym.
W skargach na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. S. i J.S. przywołali zarzuty podniesione w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnych. Ponadto podnieśli, że podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji tego, że program E-Deklaracje nie zweryfikował wspólnych przychodów małżonków z roku poprzedniego przy wysyłaniu deklaracji w formie elektronicznej. Zarzucili ponadto, że naruszona została zasada ochrony praw nabytych, ponieważ w poprzednich latach skarżący korzystali z możliwości wspólnego rozliczania się. Zwrócili także uwagę na naruszenie zasady zaufania do Państwa polegające na wprowadzeniu programu komputerowego, który nie działał prawidłowo, a pracownicy urzędu skarbowego nie znali zasad jego działania. W oparciu o powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z w/w decyzji, sygn. akt I SA/Kr 449/12 i SA/Kr 450/12, w celu wspólnego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 449/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skargi są nieuzasadnione. U podstaw tego stanowiska leży akceptacja przez skład orzekający oceny prawnej dokonanej przez organy obu instancji w przedmiocie niedopełnienia przez podatników obowiązku złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie w terminie ustawowym i skutków z tego faktu wynikających. Zasadą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest opodatkowanie całości dochodów każdego podatnika z osobna. Dotyczy to również osób pozostających w związku małżeńskim, co jednoznacznie wynika z art. 6 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) stanowiącego, iż małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Wyjątek od powyższej zasady przewidują uregulowania zawarte w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. Wedle tego przepisu, małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków kwot określonych w art. 26; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
Małżonkowie, którzy chcą skorzystać z uprawnienia do wspólnego opodatkowania muszą spełnić nie tylko kumulatywnie przesłanki określone w cytowanym przepisie, do których należy, m.in. złożenie stosownego wniosku wyrażonego we wspólnym zeznaniu, ale także warunek odnoszący się do terminu złożenia takiego wniosku. Konieczność spełnienie tego warunku wynika w sposób jednoznaczny z art. 6 ust. 10 u.p.d.o.f., który stanowi, iż sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4 nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4 złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 - czyli po dniu 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, którego dotyczy składane zeznanie. Wniosek o wspólne opodatkowanie jest oświadczeniem woli podatnika o skorzystaniu z określonego prawa podmiotowego. Bez jego uzewnętrznienia w określonym trybie i czasie podatnik z tego uprawnienia nie może korzystać, bowiem złożenie wniosku po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) nie wywołuje skutków materialno prawnych z art. 6 ust. 4 ustawy.
Również późniejsze złożenie takiego wniosku jest prawnie bezskuteczne i nie daje podatnikom prawa do skorzystania z dobrodziejstwa wspólnego opodatkowania. Dopiero złożenie wniosku przez uprawniony podmiot kształtuje ostatecznie wysokość zobowiązania podatkowego. Z uwagi na charakter podatku dochodowego od osób fizycznych, który obliczany jest za określony rok kalendarzowy, ustawodawca ustalił materialno prawne terminy rozliczenia tego podatku. Taki termin wynika z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. dla złożenia zeznania o wysokości osiągniętego przez podatnika dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym. Skoro w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. ustawodawca odwołał się w zakresie wniosku do rocznego zeznania podatkowego, to tym samym odwołał się do terminu w jakim to zeznanie, a wraz z nim wniosek o wspólne opodatkowanie, muszą być złożone. Ponieważ nie może budzić wątpliwości, że termin określony w art. 45 ust. 1 jest terminem prawa materialnego (nieprzywracalnym) również taki sam charakter ma termin na złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie.
Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że nie złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie w terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. powodowało nieodwołalny skutek w postaci utraty prawa do szczególnego opodatkowania. (wyrok NSA z 18.12. 2007r. sygn. akt II FSK 408/06) Bezzasadne są artykułowane w skargach zarzuty ukierunkowane na wykazanie braku winy skarżących za zaistniały stan rzeczy skutkujący w ostatecznym efekcie nieuznaniem przez organy podatkowe deklaracji w przedmiocie wspólnego opodatkowania małżonków. Abstrahując nawet od materialno prawnego, a zatem nieprzywracalnego charakteru terminu zdefiniowanego ustawowo w art. 45 ust. 1 w zw. z 6 ust 4 ustawy o p. d. o. f. stwierdzić należy – przywołując niekwestionowane ustalenia organów - fakt, że zeznanie podatkowe skarżących składane przez system E-deklaracje zostało odrzucone z kodem błędu 414 (w danych autoryzujących wpisana była błędna kwota przychodu), a zatem faktycznie nie wpłynęło do organu podatkowego.
Przy składaniu takiego zeznania drogą elektroniczną system wysyła specjalne komunikaty informując, że zeznanie uznane zostało za poprawne i wpłynęło do bazy organu podatkowego (komunikat o numerze 200 - weryfikacja danych zakończona pomyślnie). Dowodem, a zarazem potwierdzeniem złożenia poprawnej deklaracji jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO), które podatnik może samodzielnie uzyskać po prawidłowym złożeniu deklaracji za pośrednictwem systemu E-Deklaracje. UPO jest traktowane na równi z potwierdzeniem nadania listu poleconego, czy też złożeniem zeznania bezpośrednio w urzędzie. Stanowi ono dla podatnika dowód że deklaracja została złożona w ustawowym terminie. Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, że respektując reguły należytej staranności (dbania o dobrze pojęty własny interes) przy składaniu zeznania podatkowego drogą elektroniczną podatnik winien uczynić wszystko, aby takie potwierdzeniu uzyskać i mieć pewność że zeznanie znajduje się w Urzędzie Skarbowym.
Dążąc do jego otrzymania powziąłby informację, że zeznanie zostało odrzucone z uwagi na błędnie wpisaną kwotę przychodu. Ponadto należy podzielić konkluzję organów, iż skoro komunikat o błędnym odrzuconym zeznaniu podatkowym pojawił się dopiero dnia 2.05.2011 roku to podatnicy i tak mieli jeszcze czas do końca tego dnia, aby w ustawowym terminie złożyć poprawnie zeznanie podatkowe i zadośćuczynić swemu ustawowemu w tym zakresie obowiązkowi. Kontrolując kontestowane postępowania podatkowe i dokonując oceny żądań skarżących przez pryzmat przedstawionych rozważań nie można zatem podzielić ich zarzutów dotyczących naruszenia zasad współżycia społecznego, zaufania do Państwa, czy naruszenia praw nabytych.
Nie można także przyjąć jako uprawnione zarzucanie organom podatkowym obrazy art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem to nie one pozbawiły skarżących możliwości skorzystania ze wspólnego rozliczenia, ale doprowadziło do tej sytuacji ich własne niedopatrzenie.
Mając na uwadze przedstawione motywy, skargi należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy o p. p. s. a.