Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (dalej Dyrektor O/ZUS), jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J.A. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr od [...] do nr [...] wystawionych na zaległe składki za okres I. 2007r. - XI. 2007r. Tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 11.03.2011 r.
Organ egzekucyjny w dniu 14.12.2015r. dokonał, co do wszystkich tytułów wykonawczych zajęcia rachunku bankowego w Banku [...]. Następnie organ egzekucyjny dnia 8.11.2022r. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wadowicach dalsze tytuły wykonawcze nr [...]. Na podstawie tych tytułów Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wadowicach jest w trakcie poszukiwania majątku zobowiązanego.
Pismem z dnia 19.11.2022r. zobowiązany złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego powołując się na przedawnienie należności z tytułu składek.
Dyrektor O/ZUS dnia 13.01.2023r. wydał postanowienie nr 180400.71.254.2023.RED.MStr odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, po rozpatrzeniu zażalenia wydał w dniu 31.03.2023 r. postanowienie nr 1201-IEE.7113.2.31.2023.4.JM (karty nr 40-42), w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Podkreślono w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (usus) w brzmieniu od 1.01.2012r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (nowelizacja na podstawie art. 11 ustawy z dnia 16.09.2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców Dz. U. z 201 Ir. nr 232, poz. 1378). Do dnia 31.12.201 Ir. obowiązywał 10 letni okres przedawnienia składek.
Odpisy w/w tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 11.03.2011 r. Zatem w tym dniu nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b usus (Dz. U. nr z 2004r. Nr 121, poz. 1264 - wersji obowiązującej od dnia 01.07.2004r.). Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym reprezentowany jest pogląd, że "zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego (...). Nie ulega (...) wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, czyli czynności sensu stricte egzekucyjnych, podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z uruchomieniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 18.05.2022r. sygn. akt I SA/Lu 107/22 i podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.09.2021 r. sygn. akt I GSK 288/21, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 31.03.202lr. sygn. akt II SA/Go 798/20). Wobec tego bieg terminu przedawnienia nadal jest zawieszony, bowiem egzekucja do zobowiązanego nadal jest prowadzona.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zobowiązany zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego, a to:
- a) art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ze względu na ich błędną wykładnie i błędne zastosowanie, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
- b) art. 24 ust. 5f(błędne wskazany w postanowieniu organu art. 24 ust. 5b) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ze względu na niekompletną, a przez to błędną wykładnię i zastosowanie, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a także
- 2) naruszenie prawa proceduralnego, a to błędne zastosowanie art. 7 KPA oraz 8 KPA, poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy i nienależyte zbadanie stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania postanowienia naruszającego interes strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
Skarga jest nieuzasadniona, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. Kontrolowane postanowienie dotyczyło odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia
Wbrew argumentacji przedstawionej w skardze sporne egzekwowane zobowiązanie nie podlega umorzeniu, ponieważ do jego przedawnienia nie doszło, a to wobec skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które nadal jest prowadzone. Choć sąd zauważa, że okres prowadzonego przez organ postępowania egzekucyjnego jest bardzo długi, a aktywność organu nieznaczna, to jednak zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. pozostaje to bez wpływu na skuteczność zawieszenia terminu przedawnienia w rozpoznawanej sprawie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 usus w brzmieniu od 1.01.2012r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (nowelizacja na podstawie art. 11 ustawy z dnia 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378). Do dnia 31.12.2011 r. obowiązywał 10 letni okres przedawnienia składek.
Z akt kontrolowanego postępowania wynika, iż odpisy w/w tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 11.03.201 Ir. (potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Zatem w tym dniu nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b sus (Dz. U. nr z 2004r. Nr 121, poz. 1264 - wersji obowiązującej od dnia 07.2004r.). Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony m. in. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zdarzeniem, które spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek była czynność doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, czyli uruchomienia postępowania egzekucyjnego, służąca bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 18.05.2022r. sygn. akt I SA/Lu 107/22, wyrok NSA z 24.09.2021r. sygn. akt I GSK 288/21, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 31.03.2021 r. sygn. akt II SA/Go 798/20). Skoro postępowanie egzekucyjne nadal się toczy to bieg terminu przedawnienia nadal jest zawieszony.
Niezasadne jest też stanowisko skarżącego, a to iż organ odwoławczy w postanowieniu błędnie powołał art. 24 ust 5b usus zamiast art. 24 ust 5f usus. Powołany w skardze art. 24 ust 5f usus stanowi, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. W kontrolowanej sprawie przepis ten nie będzie miał zastosowania, bowiem egzekucja już jest prowadzona. Nie zaszły wskazane przez skarżącego okoliczności przedawnienia należności z art. 59 § 1 pkt 2 upea.
Nadto organ I jak i II instancji w prowadzonym postępowaniu zbadał prawidłowo, czy wystąpiła przesłanka przedawnienia przemawiająca za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, co także wyczerpująco uzasadnił. Wbrew temu co twierdzi skarżący, nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 Kpa), gdyż organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy w swoich rozstrzygnięciach wyjaśniły skarżącemu jakimi przepisami prawa się kierowały i przedstawiły stronie z jakich powodów odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji skarga podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy o p.p.s.a.