Uzasadnienie
K.S. oraz R.S. w dniu 23 stycznia 2023 r. złożyli do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie w całości istniejącego zadłużenia z tytułu rozliczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych składek na koncie spółki R. S.C. (NIP: [...]), to jest należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Składki na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz składki na Fundusz Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Wnioskodawcy powoływali się na okoliczność trudnej sytuacji finansowej, w związku z którą nie był w stanie opłacić należności.
Decyzją RED-6/2022 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lutego 2023 r., odmówiono wnioskodawcy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2011 r. do września 2011 r. oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2003 r. do września 2011 r. za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28 u.s.u.s, z wyłączeniem ust. 3 pkt 4c. Oznacza to, że do składek, o których umorzenie wnosili skarżący, ustawodawca w ogólne nie przywiduje możliwości umorzenia, z wyjątkiem sytuacji gdy ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe.
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skarżący zawezwali organ do usunięcia naruszeń prawa.
W niniejszej sprawie decyzją RED-11/2022 z dnia 31 marca 2023 r. (znak: 570000/71/58200/2023-RED-UP-389) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 lutego 2023 r. podtrzymując wcześniejsze stanowisko i jeszcze raz podkreślił, że należności z tytułu składek mogą być wprawdzie umorzone na podstawie art. 28 u.s.u.s., ale zgodnie z art. 30 u.s.u.s. przepis ten nie ma zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek.
Na decyzję powyższą decyzję została wniesiona skarga, w której zarzucono organowi administracji naruszenie przepisów art. 28 ust. 3a, art. 28 w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.u.s oraz art. 8 par. 1 w zw. z art. 9 k.p.a.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, a także wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Art. 28 ust. 3 u.s.u.s. określa w punktach od 1 do 6 przypadki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s.
Umorzenie należności z tytułu składek w innych sytuacjach, niż całkowita ich nieściągalność możliwe jest w sytuacji, którą reguluje art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2022 r. Nr 141, poz. 1365).
Wskazane wyżej regulacje nie mają jednak zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek. Zgodnie bowiem z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s. Przedsiębiorca nie może zatem skutecznie ubiegać się o umorzenie składek ujętych na jego koncie, w części dotyczącej nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników finansowanych przez nich samych. Wprowadzenie przez ustawodawcę zastrzeżenia, o którym mowa w art. 30 u.s.u.s. oznacza, że możliwość umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami została bezwzględnie wyłączona.
Taka regulacja jest uzasadniona tym, że to nie płatnik składek, a ubezpieczony ponosi rzeczywisty ciężar finansowy tych składek. Płatnik jest więc jedynie "pośrednikiem", który odprowadza składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wyklucza to możliwość powoływania się w takiej sytuacji przez płatnika na okoliczności dotyczące jego sytuacji jako przesłankę uzasadniającą rezygnację przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z egzekwowania składek, których realny ciężar finansowy ponieśli ubezpieczeni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2012 r., II GSK 1520/11 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Łodzi z dnia 22 marca 2018 r., III SA/Łd 53/18 oraz w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2019 r., I SA/G1 13/19).
Argumentacja skarżących, że ich trudna sytuacja materialna powinna być podstawą do umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych jest zatem niezasadna.
W związku z powyższym, należy uznać stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonej decyzji za prawidłowe. Organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.
Nie znajdując w sprawie również z urzędu uchybień organów w wykładni lub stosowaniu przepisów prawa materialnego i procesowego należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.