Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 21.01.2015r., nr [...], w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" M.M. ur. w 1965r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną R.M.ur. w 1967r., synem M.M. ur. w 2005r. i córką KM.. ur. w 2004r.
M.M. z tytułu umowy o pracę uzyskuje 2500 zł., miesięcznie a z tytułu czynszu 2 300 zł., miesięcznie. R.M. z tytułu umowy o pracę uzyskuje natomiast 4500 zł., miesięcznie a z tytułu czynszu 400 zł., miesięcznie.
Strona skarżąca jest właścicielem domu o pow. 130 m2 oraz nieruchomości rolnych o łącznej pow. 64 ha. Posiada też oszczędności w wysokości ok. 50 000 zł.
Wnioskodawca podniósł, iż czesne córki na Uniwersytecie Ś. wynosi 34 000zł., rocznie a czesne syna 4 100 zł., rocznie.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej, wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09).
Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja nie uzasadnia natomiast zwolnienia jej od kosztów sądowych. Oboje małżonkowie otrzymują stałe miesięczne wynagrodzenie, w łącznej wysokości 9 700 zł. (2 500 zł. + 2 300 zł. + 4 500 zł. + 400 zł. = 9 700 zł.). Są właścicielami nieruchomości o znacznym areale i co najważniejsze mają zgromadzone oszczędności w wysokości 50 000 zł.
Trzeba natomiast podkreślić, iż koszty sądowe w obu sprawach, toczących się przed WSA w Krakowie, o sygn. akt I SA/Kr 570 /15 i sygn. I SA/Kr 571/15, na obecnych etapach tych postępowań, sprowadzają się do wpisów od skarg i wynoszą łącznie 400 zł. (200 zł. +200 zł. = 400 zł.). Biorąc więc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż kwota ta jest możliwa do uiszczenia przez stronę skarżąca bez jakiegokolwiek pogorszenia warunków bytowych rodziny.
W rozpatrywanym przypadku nie zachodzą więc, z całą pewnością, przesłanki przyznania prawa pomocy, sprecyzowane w w/w przepisach.
W związku z tym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.).