Wyrok WSA w Krakowie z 29 czerwca 2020 r., I SA/Kr 641/19

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2020r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. G. przy uczestnictwie B. G., K. G., A. G., Z. P., W. P., R. P., T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2018 rok I.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu uiszczonego od skargi.

Skład

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Piotr Głowacki

Uzasadnienie

Sygn. akt: I SA/Kr [...]

1. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. po rozpoznaniu odwołania J. G. od decyzji-nakazu płatniczego Prezydenta Miasta N. S. z [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2018r. w kwocie 1.423,00 zł, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 800 ze zm. dalej-O.p.) w zw z art. 1a ust. 1 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1785 ze zm. dalej-u.p.o.l.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt sprawy, organ I instancji ustalił solidarnie zobowiązanym: B. G., K. G., A. G., Z. P., W. P., R. P., T. G. i J. G.- za 2018r. podatek rolny i podatek od nieruchomości w łącznej wysokości 1.423,00 zł.

Odwołanie od decyzji złożył J. G. podnosząc, że nie zgadza się z pomiarem powierzchni swojego mieszkania dokonanym przez biegłego W. P. ze względu na różnicę w pomiarach wnęki w ścianie oraz łazienki na co zwracał uwagę w toku prowadzonego postępowania. Zdaniem podatnika, który konsekwentnie, od lat twierdzi, że faktyczny wymiar wnęki to: 117cm x 23 cm tymczasem wg wyliczeń biegłego wymiar spornej wnęki to 182cm x 25 cm. Wnęka to futryna drzwi pomiędzy pokojami osadzona podczas budowy budynku pod koniec XIX wieku oklejona regipsem. Podatnik uważa za błędną ocenę części zgromadzonego materiału dokonaną przez organ I instancji w oparciu o opinię biegłego W. P. z maja 2014r. tj. przyjęcie nieprawidłowej powierzchni użytkowej (wnęki) dla celów podatku od nieruchomości oraz kwestionuje powierzchnię łazienki ustaloną przez biegłego. Powierzchnia wnęki i łazienki zostały zawyżone o 0,60m˛.

W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji organ wskazał, że powierzchnia wnęki wynosi 0,46m˛ co potwierdza część rysunkowa i obliczeniowa opinii. Powierzchnia użytkowa łazienki wynosi 5,51m˛. Wskazano również, że w dniu [...] lutego 2014r. odbyły się oględziny nieruchomości z udziałem biegłego podczas których podatnik nie był obecny. Podatnik kwestionował ustalenia biegłego w zakresie dokonanych pomiarów ale wycofywał te pisma. Wykonanie remontu łazienki w styczniu 2015r. nie miało wpływu na metraż powierzchni użytkowej łazienki. Opinia biegłego została uzupełniona: [...] grudnia 2015r., [...] stycznia 2016r. i [...] marca 2016r. Wedle organu, biegły sporządził opinię zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.

2. W skardze do Sądu na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. złożył J. G. zarzucając, że pomiar wnęki był nieprawidłowy.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. wniosło o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym na 2018r. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym sprawy i w świetle obowiązujących przepisów prawa organy podatkowe ustaliły wymiar tego zobowiązania w sposób zgodny z prawem.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych, nieruchomość, która podlega opodatkowaniu stanowi przedmiot współwłasności. Poszczególni współwłaściciele deklarując powierzchnię do opodatkowania, w składanych deklaracjach podawali różną powierzchnię nieruchomości. Organ podatkowy dopuścił dowód z opinii biegłego, który w październiku 2014r. sporządził opinię dokonując pomiaru nieruchomości.

Podatnicy, w tym J. G. kwestionowali prawidłowość dokonanych pomiarów wskazując, że powierzchnie spornej wnęki i łazienki, są mniejsze.

Co istotne i co wymaga podkreślenia, po dacie sporządzenia tej opinii, wykonano remont łazienki i skarżący J. G. wskazywał na zmniejszenie jej powierzchni. Biegły w odpowiedzi na zgłoszone uwagi (pismo biegłego W. P. z [...] stycznia 2015r.) stwierdził, że zdarzenia powstałe po sporządzeniu przez niego opinii mogą-remont łazienki-może wpływać na zmniejszenie jej powierzchni.

Nie można pominąć i tego aspektu sprawy, że wyliczenie powierzchni nieruchomości powinno być przeprowadzone nie tylko przez osobę, która posiada w tym zakresie określone umiejętności, kompetencje (np. przez biegłego) ale także przy uwzględnieniu przepisów prawa mających tu zastosowanie.

Regulacja normatywna obejmuje: art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 2 u.p.o.l., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz. 2101 ze zm.dalej-u.p.g.k.), §63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c), §63 ust. 3 oraz §70 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1034 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1234 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego ostatnio przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (uchwała NSA z 27 kwietnia 2009r. sygn. akt: II FPS 1/09, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej-CBOSA). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (wyrok NSA z 1 marca 2018r. sygn. akt: II FSK 458/16-CBOSA).

Przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu wykazanej w ewidencji gruntów i budynków uwzględniana jest jego wysokość, co wynika z postanowień §63 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tym przepisem, pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018r. poz. 1234 ze zm.) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 powołanej ostatnio ustawy, przez powierzchnię użytkową lokalu rozumie się powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału. Najistotniejsze jest to, że zgodnie z art. 2 ust. 2 powołanego ostatnio aktu, obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie.

Zestawienie art. 4 ust. 2 u.p.o.l. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów prowadzi do wniosku, że przewidziane w tych przepisach zasady ustalania powierzchni użytkowej lokalu są koherentne. Oba z powołanych przepisów nakazują zaliczać do powierzchni użytkowej 50% powierzchni pomieszczeń o wysokości od 1,40 m do 2,20 m. Powyższy wniosek utwierdza w zapatrywaniu, że przy ustalaniu powierzchni hali garażowej organ podatkowy był bezwzględnie związany jej powierzchnią wykazaną w ewidencji gruntów i budynków. Również w orzecznictwie wskazuje się, że powierzchnia użytkowa pomieszczenia (kondygnacji) wykazywana w ewidencji gruntów i budynków obliczana jest z uwzględnieniem różnych wysokości danego lokalu, według tych samych zasad, do których odwołuje się art. 4 ust. 2 u.p.o.l.

Wskazać także należy, że sporządzając pomiar należy przedstawić metodykę pomiarów, urządzenie, którym mierzono ewentualnie podać numery norm, które były brane pod uwagę przy tych czynnościach. Dokumentacja, obok pomiarów konkretnych pomieszczeń może zawierać dokumentację zdjęciową wskazującą poszczególne pomieszczenia budynku (w tym będące osią sporu pomieszczenie) ich układ, skosy, wnęki czy innych specyficznych rozwiązań architektonicznych, które utrudniałyby pomiary powierzchni (przykładowo parapety). Przeprowadzenie pomiarów powierzchni użytkowej pomieszczeń było kwestią techniczną i wymagało jedynie zmierzenia ich długości, szerokości i wysokości. Ustalenie tych parametrów z pewnością wymagało wiarygodnego przyrządu mierniczego.

Przenosząc powyższe wywody na grunt sprawy poddanej osądowi należy wskazać, że ze sporządzonej opinii nie wynika by pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustalono zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018r. poz. 1234 ze zm.) jak również z §63 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Godzi się zauważyć, że kwestionowana powierzchnia łazienki mierzonej w 2014r. na potrzeby sporządzanej opinii może się różnić od tej jaka jest po remoncie tej łazienki czego nie zanegował sam biegły.

Mając to na względzie trzeba odnotować, że opinia biegłego jawiła się jako nieprecyzyjna o czym świadczy chociażby fakt trzykrotnego jej uzupełniania przez biegłego. Opinię sporządzono [...] lata wcześniej i nie uwzględniała realiów sprawy z roku 2018 (kwestia łazienki, kominka).

Organ ponownie rozpoznając sprawy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. będzie obowiązany uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, rozważając czy ponownie dokonać pomiaru i czy zachodzi potrzeba posłużenia się biegłym.

Z omówionych względów Sąd uznał, że tym samym zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu - stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Działając na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia spraw.

O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., kwota 100,00 zł stanowi zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.