Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 11.01.20010r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2009r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" M. B. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną Z. B. ur. w 1955r., córką E. B. ur. 1978r.
oraz synami: D. B. ur. w 1984r. i B. B. ur. w 1991r.
M. B. rozwozi węgiel pożyczonymi samochodami. Działalność ta przynosi mu dochód w wysokości 350 – 500 zł. miesięcznie. Starszy syn i córka poszukują pracy a młodszy syn uczęszcza do szkoły.
Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu o pow. 43 m2
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...)
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych M. B. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia:
- - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,
- - wyciągów z kont bankowych M. B. (zarówno osobistych jak i firmowych) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów z kont bankowych Z. B. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy,
- - zeznania podatkowego M. B., Z. B. za 2009r.
- - dowodów zadłużenia mieszkania,
Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przysłała wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji majątkowej. W odpowiedzi na wezwanie nadesłała natomiast pismo z dnia 08.07.2010r. w którym oświadczyła, iż nie wnosiła o przyznanie prawa pomocy i nie chce obciążać państwa niepotrzebnymi kosztami. Podkreśliła też, że jeżeli zajdzie potrzeba zwróci się do WSA w Krakowie o przyznanie prawa pomocy.
W konsekwencji w/w okoliczności nie można w sposób rzeczywisty określić relacji obecnych wydatków do dochodów strony skarżącej, co stanowi podstawę oceny jej zdolności płatniczych. Zresztą ocena taka w obliczu ostatniego oświadczenia wnioskodawcy nie jest konieczna, skoro M. B. nie jest na razie zainteresowany pomocą państwa w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tej sytuacji,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, M. B. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy.(por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09). W związku z powyższym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek (data wpływu 17.05.2010r.) zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz.
79) mając na względzie wolę wnioskodawcy wyrażoną w piśmie z dnia 08.07.2010r. należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270 z p. zm.).