Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie skargi na decyzję Prezesa ZUS, z dnia 25.02.2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP oraz umorzenia postępowania w zakresie należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, w łącznej kwocie 793,80 zł.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz akt sprawy J. M. mieszka w domu o pow. 196m2 (z tym że wykończonych jest 100 m2) znajdującym się na działce o pow.
7,65 a, będącym jej współwłasnością. Nieruchomość ta jest w złym stanie, ściany nadają się do malowania, miejscami są mocno przybrudzone, w niektórych pomieszczeniach nie ma posadzki, jest tylko beton. Znajdujące się tam meble oraz sprzęty są stare i zniszczone. Nieruchomość obciążona jest ponadto hipoteką przymusową zwykłą na kwotę 19 197,46 zł.
W domu zamieszkuje jeszcze 27 letni syn T. M. oraz były mąż J. M. Sposób korzystania ze znajdujących się w nim pomieszczeń został określony w wyroku rozwodowym z dnia 31.07.2007r. wydanym przez Sąd Okręgowy.
J. M. jest osobą w stosunku do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności i niezdolność do pracy. Nie posiada ona oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Utrzymuje się tylko z zasiłku z MOPS w wysokości 440 zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika.
Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadminisrtracyjne prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 722/09 niewątpliwie dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe.
W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sytuacja J. M. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia warunków bytowych. Jest ona częściowo niepełnosprawna, nie ma oszczędności a jedynym jej dochodem jest niewysoki zasiłek z MOPS.
Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność opłacenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji J. M. a wręcz uniemożliwiłaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.