Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "L" sp. z o.o. w T. w upadłości, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca - "L" sp. z o.o. w upadłości podniosła, że posiada kapitał zakładowy w wysokości 50 000 zł, nieruchomości oszacowane zostały przez biegłego na kwotę 163 000 zł. Co do ruchomości wskazała, że nie posiadają wartości handlowej. Ponadto wskazała,iż posiada dwa konta w Banku S.A. Na jednym z nich zgromadzona jest kwota 21 781 zł., a na drugim kwota 91 766,86 zł. Strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku podniosła, że uiszczenie wpisu sądowego jest niemożliwe, albowiem syndyk nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a majątek upadłego nie wystarcza na pokrycie wszystkich wierzytelności dochodzonych w postępowaniu upadłościowym, nie wskazując ich wysokości oraz wartości należności masy upadłości.
W dniu [...] marca 2008 roku Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie "L" Sp. z o.o. od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w ocenie orzekającego, sytuacja finansowa skarżącej nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Orzekający uzasadnił, że strona skarżąca posiada środki finansowe w znacznej wysokości. Stwierdził też, że w obu sprawach toczących się przed tut. Sądem (o sygn. akt. l SA/Kr 765/06 i l SA/Kr 766/06) skarżąca zobowiązana będzie do uiszczenia łącznie 500 zł. tj. po 250 zł. Kwota ta zdaniem orzekającego była w zasięgu możliwości finansowych strony skarżącej, zważywszy na stan obu kont bankowych.
Strona skarżąca, wniosła w ustawowym terminie sprzeciw od zaskarżonego postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie oraz załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sadowych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 i 62 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z dnia 9.04. 2003r., Nr 60 poz.535 z późn. zm.)
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej będącej w upadłości jest jak najbardziej uzasadnione, albowiem podmiot będący w upadłości jest pozbawiony środków na prowadzenie działalności, a gromadzi środki jednie na zaspokojenie wierzycieli. Ponadto wskazano,iż z inicjatywy syndyka toczą się jeszcze inne postępowania sądowe wymagające opłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr l53 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należy zauważyć, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, iż zgodnie z treścią powołanego powyżej przepisu regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W przypadku prawa pomocy zakresie częściowym mamy do czynienia z pomocą budżetu państwa osobom prawnym w sytuacji gdy nie mają dostatecznych środków na uiszczenie należnych opłat. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe. W odniesieniu do osób prawnych w orzecznictwie podkreślano wyjątkowy charakter prawa pomocy, przyjmując,że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt.2 p.p.s.a. Przytoczone zatem we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w powołanym przepisie.
Wniosek zaś o zwolnienie od kosztów sądowych zdaniem Sądu tych przesłanek nie wskazuje. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca nie podała bowiem wysokości wierzytelności jak i dochodzonych przez nią należności przez co, Sąd nie miał możliwości dokonać pełnej oceny stanu masy upadłości. Ponadto uzasadnieniem zwolnienia od kosztów przed sądem administracyjnym nie może być twierdzenie, iż skarżąca spółka musi posiadać środki na prowadzenie innych postępowań sądowych. Postępowania toczące się zarówno przed sądami powszechnymi jak i przed sądami administracyjnymi winny być traktowane w jednakowy sposób.
Ponadto zdaniem Sądu stan upadłości jak i brak prowadzenia działalności w jej toku nie jest równoznaczny z brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych. Przesłanki do ogłoszenia upadłości wskazują przepisy ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz. U. z dnia 9.04. 2003r., Nr 60 poz.535 z późn. zm.), a samo jej ogłoszenie uwarunkowane jest posiadaniem środków na koszty postępowania - art.13 prawa upadłościowego i naprawczego (w tym np: wpis od wniosku o ogłoszenie upadłości, ogłoszenia, wynagrodzenie syndyka i inne).
Jak wynika z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, strona skarżąca dysponuje zasobami pieniężnymi, a także jest właścicielem nieruchomości.
Sąd dokonując oceny wniosku kierował się wskazaniami zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 roku FZ715/2004 i wziął również pod uwagę wysokość mającego być uiszczonego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł.). Tak więc po uwzględnieniu wysokości obciążenia z jednej strony, a z drugiej strony sytuacji finansowej spółki w chwili złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art.246&2 pkt.2 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu nie ma bowiem żadnych podstaw,aby podmiot znajdujący się w stanie upadłości, posiadający środki niezbędne do pokrycia kosztów sądowych był traktowany w sposób uprzywilejowany w stosunku do podmiotu, wobec którego upadłość nie została ogłoszona. Kwota zaś mającego być w sprawie uiszczonego wpisu w stosunku do wskazanego majątku upadłego nie wyczerpuje przesłanki braku dostatecznych środków na ich pokrycie.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, póz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.