Uzasadnienie
Na podstawie umowy notarialnej z dnia[...] września 1999 roku Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa zakupiła od współwłaścicieli, [...],całą niezabudowaną nieruchomość położoną w K. dz. Adm. P. składająca się z działek nr [...] o pow. 43a 46m2 i nr [...] o pow. 62a 82 m2 za cenę w łącznej kwocie 797.000 zł. L.P.i M. F.obaj działający imieniem Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej I. oświadczyli przed notariuszem, że przedmiotowa nieruchomość nabywają w celu dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego, dlatego też notariusz, powołując się na przepis § 63 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej, nie pobrał opłaty skarbowej od zawartej umowy kupna sprzedaży.
W wyniku wszczętego postępowania podatkowego Urząd skarbowy stwierdził obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej od przedmiotowej umowy kupna- sprzedaży.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...] Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 207, art. 21 § 3 i art. 53 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej /Dz. U. Nr 4 poz. 23 ze zm./ i § 58 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej /Dz. U. 136 poz. 705 ze zm./ określił zaległość podatkową w opłacie skarbowej kwocie 39.885,00 zł z tytułu umowy kupna-sprzedaży nieruchomości niezabudowanej składającej się z działek: nr [...] o pow. 43a 46 m2 i nr [...] opow. 62a 82 m2 położonych w K. obr 33, według aktu notarialnego z dnia [...] września 1999 roku Rep A Nr [...]wraz z odsetkami za zwłokę za okres od dnia [...]września 1999 roku do dnia 24 czerwca 2002 roku w kwocie 42.555,30 zł. Przedmiotową decyzję otrzymali: Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." K., M. J., S. B., K. P. działająca również w imieniu L. N., D. M., W. M., K. N. i Z. N. nadto M. S.-N. działająca również w imieniu I. D.j, B. N. i E. N., a także K. Z., działająca również w imieniu G. G., B.Z. i A. N..
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli:
- 1. Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I.", która domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Zdaniem skarżącej Spółdzielni, w dacie sprzedaży przedmiotowe nieruchomości były działkami rolnymi, a rolne użytkowanie tych gruntów zmieniono dopiero Decyzja prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1999 roku Nr [...], wydaną na wniosek z dnia [...] listopada 1999 roku. Sam fakt, iż przedmiotowe nieruchomości już przed umową znajdowały się zgodnie z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (Uchwała RMK VII/58/94) w obszarze [...] oraz [...] nie wyłączają wykorzystywania przedmiotowych działek na cele rolnicze. Również fakt, iż w przyszłości Spółdzielnia w przyszłości zamierzała wybudować na tej nieruchomości budynki wielomieszkaniowe, nie zmienienia faktu, że w momencie zakupu Spółdzielnia miała zamiar wykorzystania jej na cele rolnicze. Zatem okoliczność ta mogłaby być co najwyżej podstawą do określenia zaległości podatkowej w podatku rolnym. Nadto skarżąca Spółdzielnia podniosła, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości zostało Miasto, które jest właścicielem położonego na tej nieruchomości budynku wielomieszkaniowego. Tym samym nieruchomość w części została przeznaczona na cele budownictwa mieszkaniowego, które to cele należą do zadań własnych gminy, a zatem w tej części umowa powinna podlegać co najmniej zwolnieniu od opłaty skarbowej.
- 2. działający przez pełnomocnika: M. J., K. P., M. S.-N. oraz S.. również domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, ponosząc, iż w dacie podpisania umowy notarialnej przedmiotowe nieruchomości ujęte były w planie zagospodarowania przestrzennego, jak rolne, stanowiły zintegrowana cześć gospodarstwa rolnego i od nich płacony był podatek rolny. Nabywca dopiero po dacie zakupu zmienił przeznaczenie użytkowania tych działek, co zdaniem pełnomocnika wyłącza solidarną odpowiedzialność sprzedających
W decyzji z dnia 20 września 2002 roku Nr [...] Izba Skarbowa działając na podstawie art., 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżona decyzję.
Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów Izba Skarbowa stwierdziła, iż zgodnie z § 63 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej, zwalnia się od opłaty skarbowej przeniesienie własności nieruchomości z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części na obszarze miast w drodze umowy sprzedaży pod warunkiem, że nieruchomość wejdzie w skład gospodarstwa rolnego nabywcy, a zatem w niniejszej sprawie konicznym było ustalenie czy zakupione działki nr [...] i nr [...]obr. 33 [...] weszły w skład gospodarstwa rolnego nabywcy, a wiec czy zostały zakupione na powiększenie lub utworzenie takiego gospodarstwa rolnego przez Budowlaną Spółdzielnie Mieszkaniową "I.".
W trakcie przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." nie figuruje w ewidencji podatku rolnego, nie deklarowała także użytków rolnych w podatku od nieruchomości. W latach 1997-2001 Spółdzielnia z tytułu posiadanych w Krakowie nieruchomości objęta była podatkiem od nieruchomości. Jak wynika z pism Głównego Architekta Miasta z dnia [...] czerwca 2001 roku i [...] lipca 2001 roku, przedmiotowe działki znajdują się w obszarze mieszkaniowym o symbolu [...] oraz [...] i od co najmniej od [...] czerwca 1997 roku były działkami budowlanymi, gdyż na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]listopada 1999 roku działki te zostały wyłączone z produkcji rolnej pod budowę osiedla mieszkaniowego wraz z uzbrojeniem i zagospodarowaniem terenu. Z tego powodu Izba Skarbowa nie uznała za wiarygodne twierdzeń strony kupującej o kilkumiesięcznym wykorzystywaniu zakupionych działek na cele rolnicze, tym bardziej, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w okresie niespełna dwóch miesięcy od daty zakupu, wystąpiła o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej i decyzja z dnia [...] listopada 2001 roku wydano jej zezwolenie na zmianę użytkowania gruntów pod budowę osiedla mieszkaniowego.
Przedstawione powyżej dowody, jednoznacznie świadczą o tym, że zamiarem kupującego nie było powiększenie posiadanego dotychczas gospodarstwa rolnego, ani też utworzenie takiego gospodarstwa z nabytych nieruchomości. Dlatego tez w przedmiotowej sprawie nie jest uzasadnione zastosowania zwolnienia określonego w § 63 pkt 2 lit.a Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnej, tj. sprzedających i kupującym, dlatego też nie jest możliwe obciążenie opłatą skarbową jedynie Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "I.".
Decyzja powyższa została doręczona M. J., K. P., S. B.j i M.S.-N., na ręce ich pełnomocnika. Odrębna decyzja Izby Skarbowej została doręczona Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "I.".
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, pełnomocnik M.J., K. P., S. B. i M. S.-N. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż skarżący byli właścicielami nieruchomości rolnej, stanowiącej gospodarstwo rolne i do czasu sprzedaży opłacali od niej podatek rolny i sam fakt, iż nabywca po upływie dwóch miesięcy od nabycia uzyskał zgodę na wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej, potwierdza jedynie jego uprawnienie do zwolnienia z opłaty skarbowej. Dla skorzystania bowiem ze zwolnienia istotnym jest moment zawarcia umowy, a w tym czasie przedmiotowe nieruchomości stanowiły gospodarstwo rolne.
Dodatkowo pełnomocnik skarżących podniósł, iż skarżące, jako dłużnicy solidarni nie mogą ponosić odpowiedzialności, za działania innego dłużnika powstałe po dniu zawarcia umowy notarialnej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazanych w skardze. Zaskarżona decyzja narusza, zdaniem Sądu przepisy postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/.
Na mocy art. 4 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach umowy cywilnoprawnej.
Przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi w sprawie był wymiar opłaty skarbowej od umowy sprzedaży udziałów w prawie własności nieruchomości zawartej pomiędzy: M. J.S. B., K. P., L. N., D. M., W. M., K. N., Z. N., M. S.-N., I.D., B. N., E. N., K.Z., G. G., B. Z. i A. N...., jako zbywcami a Budowlaną Spółdzielnią Mieszkaniową "I." jako nabywcą.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa i na podstawie interpretacji art. 4 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej, każda ze stron umowy cywilnoprawnej jest stroną postępowania w sprawie wymiaru opłaty skarbowej. W konsekwencji przyjęcia takiej tezy należy uznać, że strony te powinny być adresatami decyzji kończącej postępowanie w sprawie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1999 r. III RN 153/98, OSNAP 2000/1/3, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 19999 roku I SA/Gd 52/99, z dnia 5 kwietnia 2000 roku I SA/Gd 2426/1999).
Tymczasem z akt sprawy bezspornie wynika, co prawda przed organem pierwszej instancji wydana została jedna decyzja, która adresowana została do stron umowy sprzedaży, które brały udział w podpisaniu aktu notarialnego, jednak do akt sprawy nie zostały dołączone pełnomocnictwa dla M. S.j-N. od I. D.B. N. i Z. N., a także brak pełnomocnictwa dla K. Z. od G. G., B. Z. i A. N. i dlatego nie można uznać, że decyzje dla osób, które miały być reprezentowane przez pełnomocników: M. S.-N. i K. Z. zostały doręczone prawidłowo. Zresztą, gdyby nawet takie pełnomocnictwo zostało doręczone dla K. Z., to w aktach sprawy nie ma dla niej dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a więc należy stwierdzić, że K. Z., G. G., B. Z. i A.i N. nie otrzymały prawidłowo tej decyzji.
Przed organem drugiej instancji zostały wydane dwie decyzje skierowane osobno do Budowlanej Spółdzielni Mieszkaniowej "I.", a osobno do M. J., K.P., S. B. i M.Sz.-N., na ręce ich pełnomocnika. K. Z. oraz G. G., B. Z. i A. N. nie brali zatem udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Podkreślić również należy, iż na pełnomocnictwie udzielonym radcy prawnemu E. M. podpisały się tylko Ma. J., K. P. S. B.j i M.S.-N., a więc tylko te osoby oraz Budowlana Spółdzielnia Mieszkaniowa były prawidłowo reprezentowane w postępowaniu odwoławczym. Izba Skarbowa bezpodstawnie założyła że pozostałe osoby również są reprezentowane przez ustanowionego pełnomocnika, pomimo, że z dołączonych do akt pełnomocnictw nie wynika, aby mocodawcy udzielili zgody na ustanowienie pełnomocnictw substytucyjnych.
Nadto, zarówno w decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji nie ma nawet żadnej informacji o solidarnej odpowiedzialności wszystkich stron umowy. Jest to bardzo istotne stwierdzenie, ponieważ przy solidarnej odpowiedzialności stron umowy cywilnoprawnej z tytułu opłaty skarbowej wniesienie odwołania przez jedną ze stron czyni decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym również dla pozostałych stron (zob. wyrok z 23 lipca 1996 r. SA/Rz 493/95). Oznacza to, że w takiej sytuacji postępowanie przed organem odwoławczym dotyczyć powinno wszystkich stron, a orzeczenie tego organu rozstrzygające zasadność złożonego w sprawie odwołania powinno być adresowane do stron umowy cywilnoprawnej (co najwyżej z zaznaczeniem, że decyzja jest doręczna dla strony na ręce pełnomocnika) - wyrok NSA z 5 kwietnia 2000 roku I SA/Gd 2624/1999.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi.