Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr SKO.E/4106/23/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej również jako: Kolegium, Organ, SKO), po rozpatrzeniu odwołania N. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również jako: Strona, Spółka, Skarżąca), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 25 marca 2020 r. nr WPW.RPL.3032.37.1. 2019.1/14 w sprawie określenia należnej do zwrotu wysokości dotacji oświatowej przyznanej w 2017r. oraz określiło Spółce wysokość należnej do zwrotu dotacji oświatowej przyznanej w 2017r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej kwocie 205 305,57 zł, w tym:
na prowadzenie N.1 w T. w kwocie 7 221,45 zł, wraz z ustawowymi odsetkami, na prowadzenie N.2 w T. w łącznej kwocie 24 457,62 zł, wraz z ustawowymi odsetkami.
na prowadzenie N.3 w T. w kwocie 173 626,50 zł, wraz z ustawowymi odsetkami oraz orzekło o niewykorzystanej do końca roku 2017 na prowadzenie N.3 w T. w kwocie 19,12 zł, wraz z ustawowymi odsetkami.
Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
1. Decyzją z dnia 19 marca 2019 r. nr WPW. RPL.3032.37.1.2019 Prezydent Miasta Tarnowa określił należną do zwrotu wysokość dotacji przyznanej w 2017 r. na prowadzenie N.1 w T., N. 2 w T., N.3 w T., dla których organem prowadzącym jest Skarżąca: -wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 286.823,35 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.; dalej jako u.f.p.). Odsetki winny zostać naliczone począwszy od dnia przekazania z budżetu Gminy Miasta Tarnowa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (art.252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.), niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2017 w wysokości 1.650,00 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 251 ust. 5 u.f.p. Odsetki winny zostać naliczone począwszy od dnia 1 lutego 2018 r., pobranej w nadmiernej wysokości w wysokości 471.293,65 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 6 u.f.p. Odsetki winny zostać naliczone począwszy od dnia przekazania z budżetu Gminy Miasta Tarnowa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (art.252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w roku 2017 zgodnie z uchwałą Nr XXXI/297/2016 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 27 października 2016 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji, trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych na terenie Gminy Miasta Tarnowa oraz terminu i sposobu rozliczania dotacji, została przekazana dotacja na działalność ww. placówek.
W okresie od 26 lutego do 30 kwietnia 2018 r. Wydział Audytu i Kontroli Urzędu Miasta Tarnowa przeprowadził w ww. szkołach niepublicznych kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przedstawionych danych o rzeczywistej liczbie uczniów oraz prawidłowości wykorzystania dotacji zgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, w związku z art. 97 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na:
wykorzystaniu dotacji niezgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w łącznej kwocie 286.823,35 zł, niezwróceniu na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego części dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2017, w łącznej kwocie 1.650,00 zł.
Odwołanie od ww. decyzji Spółka.
W piśmie z dnia 15 kwietnia 2019 r. organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji, odnosząc się jednocześnie do zarzutów sformułowanych w odwołaniu Strony. Odnosząc się do oświadczenia N. L. z dnia 1 kwietnia 2019 r. dotyczącego jej zamieszkiwania w okresie wykonywania pracy na rzecz N.3 w T. w Z. nr [...], [...] L., organ I instancji wskazał, iż okoliczność ta nie była mu znana w chwili wydawania decyzji.
W dniu 18 czerwca 2019 r. do SKO w Tarnowie wpłynęło pismo Strony, w którym wskazano, iż zwraca się kwotę przyznanej w roku 2017 dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 88.034,03 zł oraz kwotę 1.795,88 zł tytułem dotacji niewykorzystanej w roku 2017.
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2019r. nr SKO.E/4106/4/2019 SKO w Tarnowie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisano stan faktyczny i prawny sprawy. Zwrócono uwagę, iż przypisana do zwrotu kwota dotacji nie koresponduje z kwotą zawartą w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Ponadto w zakresie ustaleń związanych z pełnioną przez M. B. funkcją, pobierania z tego tytułu wynagrodzenia oraz finasowania tegoż wynagrodzenia ze środków pochodzących z dotacji oświatowej istnieją w sprawie znaczne rozbieżności. W tym zakresie zalecono organowi I instancji jednoznaczne ustalenie jaką funkcję i w jakim okresie pełniła w kontrolowanych placówkach oświatowych M. B. i z jakiego tytułu pobierała wynagrodzenie. Ustalenie, czy wynagrodzenie to podlega finansowaniu ze środków pochodzących z dotacji oświatowej zgodnie z celem na jaki dotacja została przeznaczona. W końcu ustalenie jaka łączna kwota wynagrodzenia M. B. została sfinansowana z otrzymanej dotacji. Kolegium zwróciło również uwagę, iż nie sposób ustalić, czy podstawą uznania dotacji przeznaczonej na finasowanie wynagrodzenia N. L. wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem było jej wykorzystanie niezgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty, brak dowodów potwierdzających wykonywanie jakichkolwiek czynności przez N. L. na rzecz N. 3 w T., czy też naruszenie art. 44 ust 3 pkt 1 u.f.p., polegające na nieracjonalnym i niecelowym ponoszeniu wydatków związanych z miejscem zamieszkania N. L. W związku z czym zalecono wyjaśnienie tych okoliczności, a dodatkowo wyjaśnienie, czy sytuacja opisana w oświadczeniu N. L. z dnia 1 kwietnia 2019r., w którym wskazała, że w okresie wykonywania pracy na rzecz N.3 w T. tj. w okresie do 1 czerwca 2017r. do 31 sierpnia 2017r. adresem jej zamieszkania było Z., [...] L., rzeczywiście miała miejsce oraz czy koszty zamieszkania N. L. w Z. również były finansowane ze środków pochodzących z dotacji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z dnia 25 marca 2020 r. nr WPW.RPL.3032.37.1.2019.1/14 określił Skarżącej należną do zwrotu wysokość dotacji oświatowej przyznanej w 2017 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej kwocie 210 242,32 zł na prowadzenie N.1 w T., N. 2 w T. oraz N.3 w T., a także niewykorzystaną do końca roku 2017 na prowadzenie N.3 w T. w kwocie 19,12 zł.
Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa wniosła Skarżąca.
Decyzją z dnia 30 września 2020 r. nr SKO.E/4106/29/20209 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższe rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżąca zarzuciła:
- I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r, o systemie oświaty (dalej u.s.o.) oraz art. 252 ust. 1 i 5 u.f.p. poprzez:
brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, arbitralne pominięcie dowodów przedkładanych przez stronę;
brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 252 ust. 1 i 5 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez nieuprawnione dochodzenie równolegle dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pominięcie przy wydawaniu decyzji wysokości dotacji wykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem;
oparcie rozstrzygnięcia na wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu karnym przez M. B. bez przeprowadzenia oceny wiarygodności przedmiotowego dowodu w kontekście całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz z pominięciem charakteru w jakim wyjaśnienia były składane oraz specyfiki postępowania karnego;
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
art. 252 ust. 1 i 5 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez nieuprawnione dochodzenie równolegle dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pominięcie przy wydawaniu decyzji wysokości dotacji wykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem;
art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 u.s.o. poprzez uznanie, że wydatki poniesione na wynagrodzenie osoby, której zlecono czynności z zakresu zadań dyrektora administracyjnego i dyrektora finansowego szkoły nie mają związku z zadaniami szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz nie mogą być ponoszone ze środków dotacji oświatowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
- 8. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r., I SA/Kr 1241/20, 30 listopada 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, przez co naruszono art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia zakwestionowania wydatków związanych z wynagrodzenie P. M., które zostały wypłacone na podstawie zawartej umowy zlecenia nr [...] z dnia 12 stycznia 2017 r. Umowa ta została zwarta na okres od 12 stycznia 2017 r. do dnia 15 kwietnia 2017 r., natomiast numer podany na rachunku [...] sugeruje, iż czynność na rzecz N.3 w T. została wykonana w roku 2016. Dodatkowo dołączona do rachunku "Miesięczna karta ewidencji czasu pracy pracownika" wyraźnie wskazuje jako miesiąc wykonania czynności styczeń 2018r. Organy zakwestionowały powyższe wydatki z uwagi na nierzetelność i sprzeczność w tej dokumentacji.
Sąd zgodził się z Kolegium, ze dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji prowadzonej przez organ dotowany. Niemniej jednak należy odróżnić całkowity brak dokumentacji od dokumentacji, która istnieje ale z uwagi na tzw. "oczywiste omyłki pisarskie" jest ona nieprzejrzysta. Tym bardziej jeżeli kwestia ta podnoszona jest i wyjaśniana przez stronę a nasuwające wątpliwości można usunąć na podstawie innych dostępnych dokumentów stosując przy tym zasady logicznego rozumowania.
W niniejszej sprawie ww. rachunek został przyporządkowany do 2016 r. Natomiast z karty ewidencji pracownika wynikało wykonanie usługi w 2018 r. Powyższe dokumenty całkowicie się wykluczały. Niemniej jednak Skarżąca podnosiła, iż podane dane były wpisane błędnie w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej.
Dalej Sąd podniósł, że Skarżąca podjęła próbę wyjaśnienia tych okoliczności podając, że P. M. jak zapisano w umowie, podjęła się czynności wykonywanych na rzecz N. 3 w T. w siedzibie oddziału zleceniodawcy. Wykonywała zlecone czynności w oddziale w T., zgodnie z zapisami zawartej umowy. W związku z wykonywanymi obowiązkami m.in. podpisywała dokumenty rekrutacyjne ze Słuchaczami a jej nazwisko widniało na podaniach i umowach podpisanych ze Słuchaczami. Do każdej umowy zlecenia wystawiany jest rachunek, który wraz z rozliczeniem godzin stanowi podstawę wypłaty wynagrodzenia. Do umowy z panią M.wystawiono dwa rachunki, do których dołączono rozliczenia godzin. Dokumenty te zostały podpisane i stwierdzono na nich wykonanie zlecenia. Organy kontrolne nie negowały samego faktu wykonania usługi czy też poniesienia wydatku. Zostały one również poprawnie zakwalifikowane jako wydatki możliwe do poniesienia z dotacji.
Natomiast Skarżąca w postępowaniu odwoławczym sygnalizowała, że zaistniałe sprzeczności są właśnie wynikiem oczywistej omyłki i na te okoliczność przedstawiła stosowną argumentację. Jeżeli zatem umowa zlecenia była zawarta w 2017 r. to oczywistym jest, że rachunek nie mógł być wystawiony w 2016 r. dodatkowo w ocenie skarżącej wszystkie pozostałe dane wskazują na poniesienie wydatku w roku 2017 (data wystawienia, data kwalifikacji kosztu czy też data przelewu należności. Sąd zwrócił uwagę, że dane wynikające z przelewu bankowego, z braku innych przeciwskazań, są danymi wiarygodnymi i weryfikowalnymi.
W ocenie Sądu nie stoi zatem nic na przeszkodzie aby jedne dane zweryfikować na podstawie innych dostępnych dokumentacji. Jak bowiem sam Organ w zaskarżonej decyzji podnosi, stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organy zakwestionowały wydatek udokumentowany fakturami FV nr [...], [...], [...], [...]wystawionymi przez A., stanowiący wynagrodzenie nauczyciela, pana S. H. Jak wynika z decyzji organu I instancji kontrolujący uznali tylko części przedstawionych faktur, bez konkretnego wskazania, które godziny ujęte z rozliczeniu godzin nie zostały uznane. Organ nie wskazał, z jakich względów nie uwzględnił wyjaśnień Strony oraz przedkładanych przez nią dokumentów oraz nie wskazał przyczyn zakwestionowania danych godzin wykonywania pracy przez S. H.. Natomiast SKO w ogóle nie odniosło się do przedmiotowego wydatku w treści swojej decyzji, pomimo, że ten wydatek został szczegółowo omówiony w odwołaniu. SKO nie dopełniło zatem obowiązku ustosunkowania się do zarzutów odwołania.
Nadto Sąd zgodził się również z zarzutem, że kwestionowanie wydatków na wynagrodzenia osób zameldowanych poza Tarnowem tylko i wyłącznie o przesłankę zameldowania jest niedopuszczalne. W szczególności nie wyjaśniono wszystkich okoliczności związanych z zakwestionowaniem wydatków na wynagrodzenie N. L. Tym bardziej, że w poprzedniej decyzji kasacyjnej Kolegium zwróciło uwagę, iż nie sposób ustalić, czy podstawą uznania dotacji przeznaczonej na finasowanie wynagrodzenia N. L. wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem było jej wykorzystanie niezgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust 3d u.s.o., brak dowodów potwierdzających wykonywanie jakichkolwiek czynności przez N. L. na rzecz N.3 w T., czy też naruszenie art. 44 ust 3 pkt 1 u.f.p., polegające na nieracjonalnym i niecelowym ponoszeniu wydatków związanych z miejscem zamieszkania N. L. Tymczasem ponownie rozpoznając sprawę Organ nie wyjaśnił tej kwestii dostatecznie.
Z jednej strony bowiem kontestuje te wydatki twierdząc, że brak jest udokumentowania ich wykonania. Z drugiej strony zarówno organ pierwszej jaki i drugiej instancji podnoszą fakt zameldowania N. L. 500 km od T. (w B.) i prowadzą postępowanie w zakresie ustalenia jej miejsca zamieszkania w dniu wykonywania spornych usług. Jeżeli organy są pewne, że N. L. nie wykonywała usług, za które zostały wystawione faktury, to fakt zameldowania poza Tarnowem nie ma najmniejszego znaczenia. Tymczasem organy fakt ten cały czas eksponują, a w zakresie zarzutu, że ww. osoba złożyła oświadczenie, z którego wynika, iż w B. jest jedynie zameldowana, a jej miejscem zamieszkania w czasie trwania umowy był adres Z., prowadzą postępowanie wyjaśniające.
W ocenie Sądu nie może być jednak okolicznością podważającą fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem okoliczność, że właściciel posesji, w czasie w którym N. L. deklarowała zamieszkiwanie, nie zgłosił do gminy dodatkowej osoby do naliczenia należności za wywóz odpadów komunalnych. Fakt niezgłoszenia osoby świadczyć może jedynie o naruszeniu obowiązków administracyjnych w zakresie zgłoszenia, natomiast nie przesądza, że dana osoba pod tym adresem w określonym czasie nie przebywała.
Również okoliczność, że dokumentacja potwierdzająca wykonanie usług przez N. L. była zatwierdzona przez M. B., wobec której toczy się postępowanie karne nie przesądza o tym, że dokumentacja ta jest sfałszowana.
Organ wykazał jedynie, że podczas postępowania karnego M. B. przyznała się do wyłudzenia dotacji, niemniej jednak nie wykazał szczegółowo, że wyłudzenie to miało również związek z podpisaniem dokumentacji potwierdzającej wykonanie usług przez N. L. Natomiast, jak podnosi strona skarżąca, wynagrodzenie N. L. zostało wypłacone na podstawie zawartej umowy zlecenie z dnia 1 czerwca 2017 r. Zleceniodawca, jak zapisano w umowie, podjął się czynności wykonywanych na rzecz N. 3 w T. w siedzibie oddziału zleceniodawcy. N. L. wykonywała zlecone czynności w oddziale w T., zgodnie z treścią zawartej umowy. W związku z wykonywanymi obowiązkami N. L. m.in. podpisywała dokumenty rekrutacyjne ze Słuchaczami, a jej nazwisko widniało na podaniach i umowach podpisanych ze Słuchaczami. To tych okoliczności Organ nie odniósł się.
Sąd za zasadny uznał również zarzut braku odniesienia się do zarzutów dot. części wydatków szczegółowo omówionych w uzasadnieniu odwołania. Jednakże najpoważniejsze uchybienie w tym zakresie dotyczy postawionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 252 ust. 1 i 5 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez nieuprawnione dochodzenie równolegle dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pominięcie przy wydawaniu decyzji wysokości dotacji wykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem. Organ w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do przedmiotowej kwestii, zupełnie ją pomijając (poza przytoczeniem zarzutu w części uzasadnienia opisującej przebieg postępowania). Skarżąca podnosiła natomiast jak istotna jest to sprawa przedstawiając własne stanowisko poparte orzecznictwem sądowym jak i wykazując stosownymi wyliczeniami, że nieprawidłowo określono dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Rozpatrując ponownie sprawę, Organ powinien jednoznacznie wyjaśnić, czy ustalony należycie stan faktyczny sprawy pozwala na zakwestionowanie dotacji w pełnym zakresie oraz odnieść się do zarzutów zarówno merytorycznych jak i formalnych strony.
Kolegium ponownie rozpoznają sprawę, postanowieniem z dnia 29 marca 2022 r. wezwało Prezydenta Miasta Tarnowa do udzielenia informacji na jakiej podstawie zakwestionowane zostały wydatki udokumentowane fakturami [...],[...],[...]oraz [...]wystawionymi przez A. stanowiące wynagrodzenie nauczyciela S. H., ponadto informacji które godziny ujęte w rozliczeniu godzinowym pracy S. H. nie zostały przez organ uznane i jaka była tego przyczyna oraz wyjaśnienie z jakich powodów organ nie uwzględnił składanych w tej kwestii wyjaśnień strony oraz składanych przez nią dokumentów.
Ponadto Kolegium wezwało Skarżącą do przedłożenia podpisywanych przez N. L. dokumentów rekrutacyjnych ze słuchaczami w ramach wykonywanych zlecanych czynność w oddziale placówki w T. W odpowiedzi na wezwanie - Prezydent Miasta Tarnowa pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. wyjaśnił, iż w trakcie prowadzonej kontroli zakwestionował część wydatków wynikających z przedłożonych przez organ prowadzący faktur, do których dołączono "rozliczenie godzin", które stanowiły wynagrodzenie S. H. - prowadzącego firmę w województwie p. pod nazwą A.1 Z S. H. zawarto umowę współpracy [...] na przeprowadzenie zajęć dla N.3 w T. w okresie od dnia 1 września 2016 do dnia 28 lutego 2017 r. Organ wskazał, że do kontroli nie przedłożył nowej umowy lub aneksu do tej umowy, w zakresie zlecenia przeprowadzenia zajęć w miesiącach kwiecień-czerwiec 2017 r. Z umowy [...] nie wynikało jaki miał być zakres prowadzonych zajęć (świadczonych usług) i dla jakich kierunków miałby, być one prowadzone, ani jakie kwalifikacje winna posiadać osoba prowadząca zajęcia ani jakie kwalifikacje posiada S. H., które go uprawniały do ich prowadzenia.
Wynagrodzenie płatne było za godzinę lekcyjną i wynosiło 23 zł. Z umowy nie wynikało też, by zajęcia dla kierunku prowadzonego przez N.3 w T. można było łączyć z kierunkiem prowadzonym przez szkołę w innym mieście. W umowie brak było zapisów regulujących sposób rozliczania szkół w takim przypadku. Natomiast zgodnie z § 10, zmiana umowy wymagała zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Organ prowadzący N.3 w T. N. sp. z o.o., ul.[...], W., dokonując zgłoszenia do prowadzonej przez Gminę Miasta Tarnowa ewidencji szkół i placówek niepublicznych, nie wykazał kierunku Technik masażysta w ofercie edukacyjnej. Dlatego kierunek ten nie mógł zostać sfinansowany z dotacji.
Także Statut N.3 w T. - tekst jednolity obowiązujący od 01 września 2016 r. oraz Statut Szkoły - tekst jednolity obowiązujący od 01 września 2017 r. w § 1 ust.9 wyraźnie wskazuje zawody, w jakich szkoła prowadząca zajęcia dydaktyczne w T. ul. [...] kształci słuchaczy. Pośród wymienionych zawodów brak jest kierunku Technik masażysta. Zatem zajęcia na tym kierunku nie mogły być prowadzone dla szkoły w T. Z uwagi na powyższe wydatki dotyczące szkolenia z zakresu działalności gospodarczej na kierunkach łączonych tj. Technik masażysta (TM) + Asystentka stomatologiczna (AS), dla których przedłożono poniższe faktury, zostały zakwestionowane:
w ramach [...] nr [...]z dnia 26.02.2017 r. na łączną kwotę 230,00 zł - zakwestionowano 2 godz. zajęć w dniu 26.02.2017 r. na kierunkach Technik masażysta (TM) + Asystentka stomatologiczna (AS), kwota przypisana do zwrotu zł, w ramach [...] nr [...]z dnia 03.04.2017 r. na łączną kwotę 207,00 zł - zakwestionowano 2 godz. w dniu 03.03.2017 r., 3 godz. w dniu 10.03.2017 r., 4 godz. w dniu 17.03.2017 r. na kierunkach łączonych TM i AS, kwota przypisana do zwrotu zł, w ramach [...] nr [...]z dnia 12.05.2017 r., która obejmowała 4 godz. w dniu r., 4 godz. w dniu 21.04.2017 r., 4 godz. w dniu 28.04.2017 r., na kierunkach łączonych TM i AS, łącznie przypisano do zwrotu 276,00 zł, w ramach [...] nr [...]z dnia 06.06.2017 r., która obejmowała 2 godz. w dniu r., 3 godz. w dniu 12.05.2017 r., 2 godz. w dniu 19.05.2017 r, 2 godz. w dniu 26.05.2017 r. na kierunkach łączonych TM i AS, łącznie przypisano do zwrotu zł.
W związku z tym, że faktury były wystawione w całości na szkołę w T., potwierdzało to, że "ewentualne" zajęcia musiałyby mieć miejsce w T. Trudno sobie wyobrazić uzasadnienie dla sytuacji, gdy uczniowie np. z R. z kierunku Technik masażysta mieliby dojeżdżać do T., na zajęcia łączone z inną szkołą na kierunku Asystentka stomatologiczna, w przypadku, gdy oba te kierunki prowadzone są w szkole w R. Organ administracyjny nie znalazł podstaw by, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz doświadczenia życiowego, można było uznać wyjaśnienia organu prowadzącego za wiarygodne. Niewątpliwym natomiast jest, że całość wynagrodzenia wykonawcy rozliczono z dotacji "t.", na co wskazuje materiał dowodowy. Jeżeli Organ prowadzący prowadzi szkoły w różnych miastach, ma on obowiązek tak dokumentować wydatki, by pozwoliło to na jednoznacznie i wiarygodnie wykazanie, które wydatki kogo dotyczą, na jakiej podstawie i w jaki sposób określono przysługujące wynagrodzenie.
To na organie prowadzącym ciąży obowiązek udokumentowania wydatków w sposób, który nie pozostawia żadnej wątpliwości, w jakiej kwocie i dlaczego dany wydatek winien być finansowany z dotacji przyznanej szkole. Dysponowanie środkami publicznymi rodzi obowiązek rzetelnego i ścisłego dokumentowania wydatków pokrywanych z dotacji. Szczególnie istotne to było w niniejszym przypadku, nie tylko z uwagi na skalę prowadzonej przez organ prowadzący działalności (w innych miastach), ale też na ujawniony fakt wyłudzania dotacji oświatowej.
W dniu 27 kwietnia 2022r. do SKO w Tarnowie wpłynęło pismo Skarżącej stanowiące odpowiedź na wezwanie Organu. W ślad za pismem przedłożono cztery dokumenty rekrutacyjne podpisane przez N. L. w ramach czynności zleconych w oddziale placówki w T. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, Kolegium wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 15 czerwca 2022 r.
Na wstępie Organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
W analizowanej sprawie aktem prawa miejscowego dotyczącym trybu udzielania i rozliczania dotacji, trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystywania dotacji udzielonej dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych na terenie Gminy Miasta Tarnowa oraz terminu i sposobu rozliczania dotacji jest Uchwała Rady
Miejskiej w Tarnowie z dnia 27 października 2016 r. NrXXXI/297/2016.
Na podstawie § 8 ust 1 ww. Uchwały, art. 68 u.f.p. oraz art. 36 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych, w terminie od 26 lutego 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. przeprowadzono kontrole w szkołach N.1 w T., N.2 w T. oraz N.3 w T., dla których organem założycielskim oraz organem prowadzącym jest N. sp. z o.o. z siedzibą w W..
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Tarnowa, w wyniku przeprowadzonego postępowania, określił Spółce należną do zwrotu wysokość dotacji oświatowej przyznanej w 2017 roku wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, w łącznej kwocie 210 242,32 zł, w tym na prowadzenie N.1 w T. w kwocie 7 221,45 zł, na prowadzenie N.2 w T. w łącznej kwocie 24 457,62 zł, na prowadzenie N.3 w T. w kwocie 178 563,25 zł wraz z odsetkami, a także niewykorzystaną do końca roku 2017 na prowadzenie N.3 w T. w kwocie 19,12 zł wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisano chronologiczny przebieg postępowania od momentu jego wszczęcia. Przedstawiono ustalenia dotyczące podstaw organizacyjno-prawnych działania jednostek oraz organu założycielskiego. Przedstawiono szczegółowe ustalenia dotyczące wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem dla szkół: N.1 w T., N.2 w T. oraz N.3 w T. W podsumowaniu ustaleń stwierdzono następujące kwoty dotacji do zwrotu z podziałem na poszczególne placówki i kategorie:
N.1 w T. -19.136,77 zł (kwota przypisana do zwrotu tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 17.511,77 zł oraz tytułem niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2017 -1.625,00 zł);
N.2 w T. - 30.356,92 zł tj. kwota przypisana do zwrotu tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;
N.3 w T. - 238.954,66 zł (kwota przypisana do zwrotu tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 238.954,66 zł oraz tytułem niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2017 - zł);
W trakcie postępowania ustalono, iż organ prowadzący przelał kwotę 88.024,03 zł, która została przez Wydział Księgowości Urzędu Miasta Tarnowa zarachowana na poczet należności głównych oraz odsetek i pomniejszyła należność do zwrotu.
Podstawą czynionych ustaleń w kontrolowanej sprawie były wyniki kontroli finansowo-merytorycznej przeprowadzonej w okresie od 26 lutego do 30 kwietnia 2018 r. przez Wydział Audytu i Kontroli Urzędu Miasta Tarnowa w szkołach prowadzonych na terenie Gminy Miasta Tarnowa, dla których organem prowadzącym jest N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Tytułem wstępu wyjaśniono, iż dotacje oświatowe są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d u.s.o.), a organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznanych szkołom, przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego i placówkom z budżetów tych jednostek (art. 90 ust. 3e u.s.o.).
Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania, dodatkowo wglądu do list obecności oraz ich weryfikacji (art. 90 ust. 3f u.s.o). Z powyższych regulacji wynika zatem, iż beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o. Następnie z wykorzystania dotacji ma się rozliczyć, o czym mówi art. 90 ust. 4 tej ustawy, upoważniający organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu rozliczenia dotacji, z uwzględnieniem danych, które winny być ujęte we wniosku o rozliczenie.
Ponadto organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek (por. wyrok NSA z 24 września 2014 r., II GSK 1132/13, LEX nr 1572597).
Przypomniano, iż do 31 marca 2015 r. dotacja mogła zostać wydatkowana wyłączenie na cele związane z realizacją zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowywania i opieki. Z dniem 31 marca 2015 r. nastąpiła nowelizacja art. 90 ust. 3d u.s.o. Nadając nowe brzmienie analizowanemu przepisowi ustawodawca wskazał enumeratywnie, na co mogą być przeznaczone dotacje. Jakkolwiek zasadniczym celem dotacji cały czas pozostaje realizacja funkcji z zakresu wychowania, opieki, kurateli, to jednak zgodnie z art. 90 ust. 3d ust. 1 lit. b) u.s.o. dotacje mogą być wykorzystane także na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7, a więc także na zapewnienie obsługi administracyjnej, prawnej, organizacyjnej. Taka redakcja przepisów spowodowała, że art. 5 ust. 7 u.s.o. stał się przepisem szczególnym w stosunku do art. 90 ust. 3d u.s.o. Wprowadzono bowiem wyjątek od zasady, że dotacja oświatowa może być wydatkowana tylko i wyłączenie na realizację zadań z zakresu kształcenia, opieki, wychowania.
W związku z tym konieczne jest zastrzeżenie, że po pierwsze, powyższe rozwiązanie prawne - jako wyjątek od zasady - musi być interpretowane ściśle. Po drugie, nieuprawniony byłby pogląd głoszący, że omawiany związek pomiędzy wydatkami organu prowadzącego, a celem dotacji został przerwany, że każdy wydatek organu prowadzącego na administrację, czy obsługę biurową może być sfinansowany z dotacji. Dotacja nie służy bowiem finansowaniu zadań organu prowadzącego jako takich, ma ona charakter oświatowy, przysługuje "dla ucznia" i ma służyć lepszemu dostępowi do kształcenia, wychowywania, opieki. Dlatego każdy wydatek organu prowadzącego poniesiony na rzecz sfinansowania jego własnych zadań, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o., ostatecznie musi podlegać ocenie pod kątem celowości i zasadności jego poniesienia w kontekście celu dotacji.
Analizując powyższe zagadnienie w powiązaniu z w świetle dokonanych ustaleń faktycznych oraz biorąc pod uwagę wytyczne WSA w Krakowie, Organ podtrzymał swoje stanowisko w kwestii zwrotu dotacji w zakresie jaki nie był kwestionowany przez Sąd w wyroku z dnia 19 lutego 2021 r, I SA/Kr 1241/20.
Odnośnie natomiast ustaleń dokonanych w ponownym postępowaniu, Organ uznał, iż w kwestii wydatków udokumentowanych fakturami nr [...],[...],[...]oraz [...] wystawionymi przez A. stanowiących wynagrodzenie nauczyciela S. H., na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz w oparciu o udzielone przez organ I instancji wyjaśnienia, ustalono że Skarżąca zawarła z S. H. w dniu 1 września 2016 r. umowę współpracy nr [...] na przeprowadzenie zajęć w N.3 w T. w okresie od 1 września 2016 r. do 28 lutego 2017 r. Z powyższej umowy nie wynikało jaki miałby być zakres prowadzonych zajęć, dla jakich kierunków miałyby być one prowadzone ani jakie kwalifikacje winna posiadać osoba prowadząca zajęcia. Ustalono również, że wynagrodzenie płatne na podstawie umowy wynosić będzie 23 zł za godzinę.
Jak wynika z wyjaśnień organu I instancji, organ prowadzący N.3 w T. dokonując zgłoszenia do prowadzonej przez Gminę Miasta Tarnowa Ewidencji szkół i placówek niepublicznych, nie wykazał kierunku technik masażysta w ofercie edukacyjnej. Ponadto Statut N.3 w T. obowiązujący od dnia 1 września 2016 r. jak i Statut placówki obowiązujący od dnia 1 września 2017 r. wyraźnie wskazują zawody w jakich szkoła kształci słuchaczy. Pośród wymienionych tam zawodów brak jest kierunku Technik masażysta. Dlatego kierunek Technik masażysta nie mógł zostać sfinansowany z dotacji oświatowej.
Słusznie zatem zakwestionowano wydatki dotyczące szkolenia z zakresu działalności gospodarczej na kierunkach łączonych tj. Technik masażysta (TM) + Asystentka stomatologiczna (AS), dla których przedłożono poniższe faktury:
w ramach Fa nr [...] z dnia 26.02.2017 r. na łączną kwotę 230,00 zł - zakwestionowano 2 godz. zajęć w dniu 26.02.2017 r. na kierunkach Technik masażysta (TM) + Asystentka stomatologiczna (AS), kwota przypisana do zwrotu zł, w ramach Fa nr [...]z dnia 03.04.2017 r. na łączną kwotę 207,00 zł - zakwestionowano 2 godz. w dniu 03.03.2017, 3 godz. w dniu 10.03.2017 r., 4 godz. w dniu 17.03.2017 r. na kierunkach łączonych TM i AS, kwota przypisana do zwrotu zł, w ramach Fa nr [...]z dnia 12.05.2017 r., która obejmowała 4 godz. w dniu 07.04.2017 r., 4 godz. w dniu 21.04.2017 r, 4 godz. w dniu 28.04.2017 r. na kierunkach łączonych TM i AS, łącznie przypisano do zwrotu 276,00 zł, w ramach Fa nr [...]z dnia 06.06.2017 r., która obejmowała 2 godz. w dniu 05.05.2017r, 3 godz. w dniu 12.05.2017 r., 2 godz. w dniu 19.05.2017 r., 2 godz. w dniu 26.05.2017 r. na kierunkach łączonych TM i AS, łącznie przypisano do zwrotu zł.
Skoro zatem zajęcia na kierunku Technik masażysta nie były prowadzone w T., to w takiej sytuacji brak było podstaw do sfinansowania wynagrodzenia S. H. z dotacji otrzymanej od Gminy Miasta Tarnowa.
Odnosząc się do zarzutu, iż sam fakt zamieszkiwania pracownika placówki poza Tarnowem nie może a priori stanowić podstawy do uznania, iż zapłata jego wynagrodzenia ze środków dotacji stanowi o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, Organ wskazał, że WSA w wyroku z dnia 19 lutego 2021 r. stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania sfinansowania wynagrodzenia N. L. wynikającego z umowy zlecania z dnia 1 czerwca 2017r. nr [...]z uwagi na fakt, iż nie była ona zameldowana w T. lecz w oddalonym o 500 km B. W toku prowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie ustaliło, iż w ramach wspomnianej umowy N. L. wykonywała czynności w placówce w T. Na dowód tego Strona przedstawiła:
Podanie do dyrekcji N.3 w T. o przyjęcie na kierunek Asystent osoby niepełnosprawnej na semestr 1 pana T. M., wygenerowane oraz podpisane przez panią N.L., jako osobę upoważnioną przez szkołę.
Umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr [...]. zawartą w dniu 11 lipca 2017 r. pomiędzy N. Sp. z o.o., ul. [...], [...] T., reprezentowaną przez panią N. L., a panem T. M. Podanie do dyrekcji N.3 w T. o przyjęcie na kierunek Florysta na semestr 1 pani B. U., wygenerowane oraz podpisane przez panią N. L., jako osobę upoważnioną przez szkołę.
Umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr [...]. zawartą w dniu 9 czerwca 2017 r. pomiędzy N. Sp. z O.O., ul. [...], [...] T., reprezentowaną przez panią N. L., a panią B. U. W oparciu o tak dokonane ustalenia Kolegium uznało, iż w ramach realizacji umowy zlecania z dnia 1 czerwca 2017r. nr [...] N. L. świadczyła pracę na rzecz N.3 w T. i z tego tytułu otrzymała wynagrodzenie w wysokości 2.912,00 zł sfinansowane z otrzymanej dotacji oświatowej. Kolegium uznało, że taki sposób wykorzystania dotacji jest prawidłowy i postanowiło zreformować zaskarżoną decyzję w tym zakresie.
Organ stwierdził, że inaczej sprawa wygląda odnośnie zakwestionowanego wynagrodzenia K. B. i B. B., które zgodnie z umowami odpowiednio nr [...],[...]oraz [...],[...]zatrudnione zostały do wypełniania dokumentacji dydaktycznej, dokumentacji szkolnej w zakresie czynności pracowników administracyjnych na terenie w T. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających świadczenie przez te osoby wynikających z powyższych umów na terenie placówki w T. W przypadku A. Ł. i M. Ł., którzy mieli się zajmować archiwistyką, organ prowadzący nie przedstawił dowodu, potwierdzenia, protokołu, zakresu dokumentacji objętej archiwizacją lub innego dokumentu potwierdzającego realne wykonanie prac objętych umową zlecenia. W innych przypadkach stwierdzono nierzetelność w dokumentowaniu celowości wydatkowania z dotacji oświatowej.
Odnośnie zakwestionowanego wynagrodzenia A. S. wynikającego z rachunków do umowy nr [...] stwierdzono, że przedmiotem umowy było dokonywanie przelewów i przygotowywanie listy płac. Z protokołu kontroli wynika, że w dniu 8 sierpnia 2016 r. Spółka N.4 zawarła na czas nieokreślony umowę zlecenia z firmą I. sp. z o.o. na podstawie której firma ta zobowiązała się m in. do rozliczania wynagrodzeń i sporządzania listy płac. Jak słusznie stwierdził organ I instancji, sporządzanie listy płac jest jednoznaczne z ich przygotowaniem, a więc czynność opisana w umowie z A. S. winna być wykonywana przez firmę I. sp. z o.o. zgodnie z zawartą umową. Jak wynika z wyjaśnień organu I instancji w zakresie przelewów dwustopniowych przyjęte zostało uzasadnienie pobierającego dotację. Niemniej jednak organ prowadzący nie przedstawił sposobu podziału wypłaconego Zleceniobiorcy wynagrodzenia wyodrębniając czynności związane z dokonywaniem przelewów s sporządzeniem listy płac (podział taki nie wynika również z zawartej umowy zlecenia).
W związku z powyższym organ kontrolujący nie miał możliwości dokonani podziału wynagrodzenia A. S. i firmy I., w braku jednoznacznej i przejrzystej dokumentacji skutkować musiało uznaniem wynagrodzenia A. S. sfinansowane z dotacji za wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem.
W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie zakwestionował fakturę nr [...] wystawioną przez N. C. Kolegium nie neguje przy tym, że w znajdującym się w aktach rozliczeniu doszło do omyłki pisarskiej poprzez wskazanie, że rozliczenie to dotyczy 2018 roku. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednak aby w placówce w T. prowadzone były zajęcia z przedmiotu "Działalność profilaktyczne - lecznicza" oraz "Zasady i techniki pracy w gabinecie stomatologicznym". Ustalenia takowe dokonane zostały w toku prowadzonej kontroli i zawarte w protokole oraz podtrzymane po analizie przekazanych przez Prokuraturę Rejonową w T. dzienników lekcyjnych i nie były one kwestionowane przez odwołujących. Dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji prowadzonej przez organ dotowany. Jeśli z takiej dokumentacji dane te nie wynikają, to już wówczas uprawnione jest stanowisko, że dotacja nie została prawidłowo wykorzystana.
Następnie za bezzasadny Organ uznał zarzut naruszenia art. 62 § 1 O.p. polegający na nieprawidłowym rozliczeniu wpłaty dokonanej przez Stronę w dniu 10 czerwca 2019 r. w wysokości 88.034,03 zł. W aktach sprawy zalega potwierdzenie transakcji przelewu - zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku, gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
We wspomnianym potwierdzeniu transakcji przelewu na kwotę 88.034,03 zł, jak i w piśmie z dnia 11 czerwca 2019r., organ prowadzący nie wskazał, którego roku zwrot dotacji dotyczy wskazując jedynie, że dotyczy dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami za zwłokę.
Wskazanie na rok 2017 dotyczy jedynie przelewu na kwotę 1.795,88 zł ze wskazaniem zwrot niewykorzystanej dotacji do końca roku budżetowego 2017.
W takiej sytuacji organ I instancji prawidłowo przyjął kolejność zarachowania dokonanej przez Organ prowadzący wpłaty począwszy od zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, co szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Całkowicie bezzasadny jest także zarzut nieprawidłowego rozliczenia dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Organ I instancji uwzględnił fakt, iż odrębną decyzją została ustalona kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Swoje obecne rozstrzygnięcie w zakresie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem organ ograniczył tak, aby finalnie kwota podlegająca zwrotowi nie została naliczona dwukrotnie z tych samych tytułów, mimo że skala stwierdzonych nieprawidłowości przy wydatkowaniu dotacji była znacznie większa. Z punktu widzenia prawidłowości wydatkowania dotacji nie można dopuścić do wystąpienia sytuacji, w której beneficjent, na podstawie nierzetelnie składanych dokumentów, najpierw pobierze dotację w wysokości znacznie przekraczającej dotację mu należną i będzie mógł swobodnie dysponować całością tych środków, licząc że część z tych wydatków nie zostanie zakwestionowana przez organ dotujący.
To beneficjent dotacji odpowiada za jej prawidłowe rozliczenie wykazując, jakie wydatki w tym rozliczeniu uwzględnił dokonując stosownego opisu na dokumentacji księgowej, czy też umieszczając dany wydatek w sprawozdaniu z wykorzystania dotacji. Skoro dany wydatek został wykazany przez beneficjenta jako sfinansowany z dotacji, a więc z środków publicznych, to podlega indywidualnej ocenie z punktu celowości tego wydatku dokonywanej w niniejszej sprawie na podstawie art. 90 ust. 3d u.s.o. Ustalona finalnie kwota do zwrotu wynikająca z obu tytułów, tj. zarówno w związku z pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości jak i wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nie może przy tym przekraczać dotacji pobranej przez beneficjenta, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Jak wynika bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego N. sp. z o.o. pobrała na prowadzenie N.1 w T., N.2 w T. oraz N.3 w T. w roku 2017 dotację oświatową w wysokości łącznej 816.843,15 zł.
Podlegająca zwrotowi kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wyniosła łącznie dla trzech wspomnianych szkół 471.239,65 zł. natomiast podlegająca do zwrotu kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz niewykorzystanej do końca 2017r. wyniosła łącznie dla trzech szkół 205.503,57 zł.
Kwoty objęte obecnie kwestionowaną decyzją nie przekraczają wskazanych wyżej kwot pozostałych do rozliczenia, po uwzględnieniu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca - reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.:
art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, arbitralne pominięcie dowodów przedkładanych przez Stronę,
- - art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 252 ust 6 pkt 1 u.f.p. poprzez niewskazanie terminów (dat), od których winny być liczone odsetki, naruszenie przepisów prawa materialnego:
art. 252 ust. 1 i 5 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez nieuprawnione dochodzenie równolegle dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pominięcie przy wydawaniu decyzji wysokości dotacji wykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem, art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 5 ust. 7 u.s.o. oraz art. 44 ust. 3 u.f.p. poprzez uznanie, że wydatki poniesione na wynagrodzenie osoby, której zlecono czynności z zakresu zadań dyrektora administracyjnego i dyrektora finansowego szkoły nie mogą być ponoszone ze środków dotacji oświatowej, art. 252 ust. 1, art. 251 ust. 5 u.f.p. oraz art. 53 § 1 O.p. w zw. z art. 62 u.f.p. poprzez ustalenie, że dotacja podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi, gdy do przedmiotowej należności powinny być naliczane odsetki jak od zaległości podatkowych.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z dnia 25 marca 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w niniejszej sprawie, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych {Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej ustawa o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a).
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy przypomnieć, iż sprawa była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który to wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r., I SA/Kr 1241/20, uchylił poprzednio wydaną decyzję SKO w Krakowie z dnia 30 września 2020 r.
Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga zatem zbadania, czy organ wykonał zalecenia zawarte w' powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Strona postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (skarżący lub organ administracji) niezadowolona z wyroku ma prawo wnieść skargę kasacyjną. Jeśli jednak tego nie uczyni musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi wynikającymi z brzmienia zacytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a.
Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotowa ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.
Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji w świetle dyspozycji zawartej w ww. art. 153 p.p.s.a., w pierwszej kolejności za zasadny należy uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności w zakresie faktur wystawionych przez A., stanowiący wynagrodzenie nauczyciela, pana S. H.. W tym zakresie Sąd w uprzednio wydanym wyroku zauważył, że organ I instancji w wydanej decyzji nie wskazał, z jakich względów nie uwzględnił wyjaśnień Strony oraz przedkładanych przez nią dokumentów oraz nie wskazał przyczyn zakwestionowania danych godzin wykonywania pracy przez S. H. Natomiast SKO w ogóle nie odniosło się do przedmiotowego wydatku w treści swojej decyzji, pomimo, że ten wydatek został szczegółowo omówiony w odwołaniu. SKO nie dopełniło zatem obowiązku ustosunkowania się do zarzutów odwołania.
W tym zakresie SKO - zamiast przeprowadzić samodzielnie postępowanie wyjaśniające (dowodowe) - zwróciło się o udzielenie wyjaśnień przez organ I instancji. A następnie de facto powieliło w swojej decyzji, argumentację organu I instancji przedstawioną w odpowiedzi na ww. pismo.
W tym zakresie należy zgodzić się ze Skarżącą, że takie działanie de facto miało skutek uzupełnienia uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, co jest niedopuszczalne. Organ I instancji winien w uzasadnieniu decyzji szczegółowo i kompleksowo uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, a jeżeli tego nie zrobił to oznacza, że naruszył art. 107 k.p.a., co czyni decyzję nieprawidłową. Postępowanie w II instancji nie jest szansą dla uzupełnienia przez organ I instancji braków swojej decyzji, a SKO nie powinno było występować do Prezydenta Miasta Tarnowa o uzupełnienie zawartej w uzasadnieniu decyzji z 25 marca 2020 r. argumentacji, lecz przeprowadzić samodzielną (podkreślenie Sądu) ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie ocenić czy wynagrodzenie S. H. winno zostać rozliczone w ciężar dotacji czy też nie. Podkreślenia wymaga, że odpowiedź Prezydenta Miasta Krakowa nie ma charakteru przedłożenia nowych dowodów (podkreślenie Sądu), lecz zawiera opis przyczyn nieuznania przez ten organ ww. wydatków jako zgodne z celem dotacji oświatowej.
Takie postępowanie można wręcz zakwalifikować jako naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Organ odwoławczy powinien samodzielnie (podkreślenie Sądu) ocenić decyzję organu I instancji oraz zebrany materiał dowodowy, ewentualnie uzupełnić materiał dowodowy i na tej podstawie wydać decyzję (utrzymującą w mocy, zmieniającą lub uchylającą).
Tymczasem Kolegium de facto ograniczyło się do nakazania (umożliwienia) organowi I instancji uzupełnienia argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 marca 2020 r., a następnie powielenia tejże argumentacji w swojej decyzji (str. 36 decyzji), z krótkim dopiskiem o podzieleniu tejże argumentacji: "Słusznie zatem zakwestionowano wydatki (...)".
Taki sposób postępowania powoduje również, że Strona została de facto pozbawiona możliwości odwołania się od ww. argumentacji organu I instancji, którą
"uznał za swoją" organ odwoławczy i powielił w wydanej przez siebie decyzji, opatrując ją jedynie ww. dopiskiem: "Słusznie zatem zakwestionowano wydatki Odwołanie się od tej nowej argumentacji (której nie zawarto w decyzji pierwszoinstancyjnej) możliwe było bowiem dopiero w skardze na decyzję organu odwoławczego.
Zasadne są również zarzuty dotyczące odsetek, choć ta kwestia nie była przedmiotem orzekania przez Sąd w poprzednio wydanym wyroku, gdyż poprzednio wydana decyzja organu odwoławczego jedynie utrzymywała w mocy decyzje organu I instancji, natomiast decyzja będąca aktualnie przedmiotem skargi jest decyzją reformatoryjną, tj. uchylającą decyzje organu I instancji i orzekającą co do istoty sprawy.
Jak słusznie zauważyła Skarżąca w treści skargi, Strona otrzymała dotację w 12-stu transzach płatnych w różnych datach, wydatkowanie środków następowało przez cały rok również w różnych terminach. Kolegium określając kwotę dotacji podlegającą zwrotowi było zatem zobowiązane do wskazania również terminów, od jakich dla konkretnych wydatków, nierozliczonych przez organ w ciężar dotacji, rozpoczął bieg okres naliczania odsetek, przy czym dla różnych wydatków terminy te będą się różnić. Tymczasem SKO ani w sentencji decyzji (uchylającej decyzję organu I instancji i orzekającej w tej sprawie merytorycznie) ani w jej uzasadnieniu nie zrealizowało przedmiotowego obowiązku (organ I instancji określił ten termin).
Takie lakoniczne, określenie jakie zawarto w sentencji zaskarżonej decyzji: "wraz z ustawowymi odsetkami", powoduje, iż nie jest możliwe zweryfikowanie prawidłowości rozumowania Organu jak również ewentualne kwestionowanie ustaleń w tym zakresie przez stronę postępowania.
Również termin "wraz z ustawowymi odsetkami" może budzić wątpliwości. Organ w odpowiedzi na skargę stwierdza, że użyto tego sformułowania w takim sensie, że chodzi o odsetki wynikające z ustawy o finansach publicznych tj. art. 252 ust. 1 oraz art. 252 ust. 6 u.f.p. Kolegium określając wysokość dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi zasygnalizowało, iż winny być one zwrócone wraz z odsetkami bowiem taki obowiązek wynika wprost z ustawy.
Należy jednak w tej kwestii zgodzić się ze Skarżącą, że sformułowanie "ustawowe odsetki" jest właściwe dla odsetek od należności o charakterze cywilnoprawnym, określonych w Kodeksie cywilnym.
Natomiast w myśl art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Podobnie art. 251 ust. 5 u.f.p. Natomiast w Ordynacji podatkowej, która zgodnie z art. 62 u.f.p. ma zastosowanie do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym obejmujących m.in, kwoty dotacji podlegające zwrotowi (art. 60 pkt 1 u.f.p.), pojęcie odsetek ustawowych nie występuje.
Pojęcie "odsetek ustawowych" zarówno w języku prawnym (ustaw) jak i prawniczym (piśmiennictwo) zarezerwowane jest dla odsetek cywilnoprawnych, zatem - zdaniem Sądu - tak sformułowana sentencja decyzji może budzić uzasadnione wątpliwości i powinna być zmieniona w toku ponownie przeprowadzonego postępowania.
Natomiast w zakresie zarzutów dotyczących finansowania ze środków dotacji wynagrodzenia M. B., stwierdzić należy, że zagadnienie to było już przedmiotem oceny w poprzednio wydanym wyroku WSA w Krakowie. W wyroku tym przesądzono, że organy zasadnie zakwestionowały część wydatków sfinansowanych dotacją związanych z wynagrodzeniem M. B., jako niespełniających wymogów z art. 90 ust. 3d u.s.o.
Jak już wspomniano zarówno Organ jak i Skarżąca nie zgadzając się z zajętym przez Sąd stanowiskiem miał możliwość zakwestionowania (zaskarżenia) wyroku w przewidzianym przez prawo trybie, jednakże nie wniesiono skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Krakowie. Mimo, ze wyrok - co do zasady był korzystny dla Skarżącej - to jednak ocena prawna dotycząca poszczególnych kwestii (w tym ocena niekorzystna dla Skarżącej) również jest wiążąca.
W konsekwencji, zarówno Organ jak i Sąd ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę, są związani ww. prawomocnym wyrokiem na mocy ww. art. 153 p.p.s.a. i Sad aktualnie nie może czynić ustaleń sprzecznych z oceną prawną podjętą w ww. wyroku.
Zasadniczy spór dotyczy jednak równoległego dochodzenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W tym zakresie Sąd w poprzednio wydanym wyroku podniósł, że Kolegium w poprzednio wydanej decyzji w żaden sposób nie odniosło się w uzasadnieniu swojej decyzji do przedmiotowej kwestii, zupełnie ją pomijając (poza przytoczeniem zarzutu w części uzasadnienia opisującej przebieg postępowania). Skarżąca podnosiła natomiast jak istotna jest to sprawa przedstawiając własne stanowisko poparte orzecznictwem sądowym jak i wykazując stosownymi wyliczeniami, że nieprawidłowo określono dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
W ponownie wydanej decyzji Kolegium stwierdzono, że organ I instancji uwzględnił fakt, iż odrębną decyzją została ustalona kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Swoje obecne rozstrzygnięcie w zakresie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem organ ograniczył tak, aby finalnie kwota podlegająca zwrotowi nie została naliczona dwukrotnie z tych samych tytułów.
Zdaniem Kolegium ustalona finalnie kwota do zwrotu wynikająca z obu tytułów, tj. zarówno związku z pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości jak i wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nie może przy tym przekraczać dotacji pobranej przez beneficjenta, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Tymczasem - zdaniem Strony - nie można ustalić dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem bez uprzedniego ustalenia kwoty dotacji należnej, gdyż prowadziłoby to do dwukrotnego przypisania do zwrotu tej samej kwoty, co jest działaniem nieprawidłowym (jak wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z 9 lutego 2017 r., I SA/OI 868/16).
Jak wynika z powyższego badanie prawidłowości udzielenia i wykorzystania dotacji powinno opierać się na dwóch etapach. Pierwszy etap to ustalenie wysokości dotacji należnej i ewentualne żądanie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Drugi etap to kontrola prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji. W celu prawidłowego wyliczenia kwoty do zwrotu należy ustalić kwotę dotacji należnej i następnie sprawdzić, czy cała należna kwota dotacji została prawidłowo wydana. Jeśli organ prowadzący otrzymał należnej dotacji więcej, niż kwota prawidłowo wydanej dotacji, to zwrotowi podlega różnica tych dwóch wartości nie zaś suma dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W sporze tym należy przyznać rację Stronie. Stanowisko SKO nie jest poprawne. Sam fakt, że kwota do zwrotu wynikająca z obydwu decyzji nie przekracza dotacji pobranej przez beneficjenta, nie jest wystarczającą gwarancją tego, że kwota podlegająca zwrotowi nie została naliczona dwukrotnie (z każdego z tych tytułów).
Przykład: strona pobrała w ramach dotacji kwotę 900 tys. zł, taką też kwotę - jej zdaniem - poprawnie wykorzystała i taka kwota podlegała kontroli organów.
Jednakże kwota dotacji należnej (zgodnie z przepisami) wynosiła rzeczywiście 600 tys. zł, a kwota prawidłowo (zgodnie z przepisami) wykorzystana - 400 tys. zł.
Przyjmując w takim przypadku rozumowanie Organu, w pierwszej decyzji organ ustali, że kwota należna wynosi 600 tys. zł, a zatem do zwrotu - jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości - podlega kwota 300 tys. zł.
Jednocześnie w drugiej decyzji organ ustali, że 500 tys. zł zostało wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. I taka też kwota powinna podlegać zwrotowi, jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Jednocześnie suma tych kwot (300 tys. zł + 500 tys. zł) nie przekracza dotacji pobranej przez beneficjenta (900 tys. zł), zatem zapewnia to poprawność obydwu decyzji.
To rozumowanie nie uwzględnia jednak faktu, że dwukrotnie, tj. w obydwu decyzjach, przedmiotem kontroli jest ta sama kwota 900 tys. zł. W pierwszej decyzji pod względem nadmiaru jej pobrania, a w drugiej pod względem poprawności jej wykorzystania. Nie uwzględnia też faktu, że skoro w drugiej decyzji uznano, że 500 tys. wydatkowano niezgodnie z przeznaczeniem, to z prostej matematyki (900 tys. zł - 500 tys. zł) wynika, że 400 tys. zł wydatkowano poprawnie. I to ta ostatnia kwota powinna stanowić istotę decyzji w niniejszej sprawie.
W konsekwencji należy zgodzić się ze Skarżącą, że w pierwszej decyzji należy ustalić wysokość dotacji należnej (w naszym przykładzie - 600 tys. zł) i ewentualne żądać zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości (w naszym przykładzie - 300 tys. zł).
W drugiej decyzji również należy ustalić kwotę dotacji należnej (w naszym przykładzie - 600 tys. zł), a następnie ustalić czy cała należna kwota dotacji została prawidłowo wydatkowana. Jeśli beneficjent otrzymał dotacji należnej (w naszym przykładzie - 600 tys. zł) więcej, niż kwota prawidłowo wydatkowana (w naszym przykładzie - 400 tys. zł), to zwrotowi podlega różnica tych dwóch wartości (600 tys. zł - 400 tys. zł = 200 tys. zł).
Zgodnie z przepisami prawa oraz logicznym rozumowaniem (zasadami matematyki) dotacja należna i wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (w naszym przykładzie 400 tys. zł) nie może podlegać zwrotowi (podkreślenie Sądu).
Organ zdaje się przyjmować, że dane środki dotacyjne są albo (podkreślenie sądu) dotacją pobraną w nadmiernej wysokości albo (podkreślenie sądu) wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem, wyklucza natomiast sytuację, w której dane środki mogą zarówno (podkreślenie sądu) być środkami pobranymi w nadmiernej wysokości jak i wydatkowanymi niezgodnie z przeznaczeniem, czyli w stosunku do tych samych środków zachodzą dwie przesłanki ich zwrotu.
Skoro jednak do tych samych środków zachodzą obydwie (podkreślenie Sądu) przesłanki do zwrotu, nie oznacza to, że podmiot dotowany ma zwracać dotację dwa razy. Dotacja podlega zwrotowi raz pomimo występowania dwóch przesłanek zwrotu.
Podsumowując, stwierdzić należy, że działanie organu mające miejsce w niniejszej sprawie godzi w zasady przyznawania dotacji i ich wykorzystywania zgodnie z celem wynikającym z przepisów prawa.
W powyższym przykładzie 400 tys. zł zostało wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, zatem łączny zwrot powinien dotyczyć tylko kwoty 500 tys. zł (900 tys. zł - 400 tys. zł).
Taka też sytuacja ma miejsce gdy zastosujemy stanowisko Skarżącej (300 tys. zł na podstawie pierwszej decyzji oraz 200 tys. zł na podstawie drugiej decyzji).
Tymczasem stosując stanowisko Organu, do zwrotu podlegać powinno 800 tys. zł (300 tys. zł na podstawie pierwszej decyzji oraz 500 tys. zł na podstawie drugiej decyzji). W konsekwencji beneficjent otrzymałby finalnie tylko 100 tys. zł (900 tys. zł - 800 tys. zł), mimo, że niewątpliwie 400 tys. zł wydatkował zgodnie z przeznaczeniem (zgodnie z przepisami prawa).
Aby więc wykluczyć (podkreślenie Sądu) sytuację, że do tych samych środków zachodzą obydwie przesłanki do zwrotu, należy w toku ponownie przeprowadzonego postępowanie w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności ustalić kwotę dotacji należnej. Następnie w toku niniejszego postępowania należy ustalić czy cała należna kwota dotacji została prawidłowo wydatkowana. Jeśli beneficjent otrzymał dotacji należnej więcej, niż kwota prawidłowo wydatkowana, to zwrotowi podlegać powinna tylko różnica tych dwóch wartości.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organy zastosują wskazaną wyżej ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania.
Wyjaśniając zakres dokonanego uchylenia (zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji), stwierdzić należy, że w orzecznictwie (wyrok WSA w Białymstoku z 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 646/21) podnosi się, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu, aby w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 629).
Ponieważ uchybienia wyżej wskazane dotyczą zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia 25 marca 2020 r., zasadne stało się uchylenie obydwu decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 153, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 12.871 zł.
J 1