Uzasadnienie
M.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 2006 roku. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2008 roku (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru), zaś skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 26 września 2008 roku (dowód: koperta).
Postanowieniem z dnia 16 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił powyższą skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Postanowienie to skarżący odebrał osobiście w dniu 12 listopada 2008 roku (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru).
W dniu 12 grudnia 2008 roku skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję (dowód: data stempla pocztowego na kopercie). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zmuszony był przebywać poza miejscem zamieszkania z uwagi na stan zdrowia (psychiczny), sytuację materialną i osobistą, w tym spowodowane traumatycznym wypadkiem losowym. Z tych powodów nie mógł skutecznie uczestniczyć w postępowaniu, nie było także możliwe wcześniejsze złożenie odwołania, jak również prawidłowa ocena końcowego terminu do złożenia odwołania. Podniósł nadto, iż spóźnił się jeden dzień.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jak spóźniony. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Przyczyna ta bowiem ustała w dniu 26 września 2008 roku, gdy skarżący wniósł skargę, a więc był w stanie podejmować czynności procesowe. Termin do złożenia wniosku upłynął zatem 3 października 2008 roku. Nawet gdyby przyjąć, że o uchybieniu terminu skarżący dowiedział się 12 listopada 2008 roku, gdy doręczono mu postanowienie o odrzuceniu skargi, ostatecznym terminem do złożenia wniosku był 19 listopada 2008 roku.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że stan jego zdrowia, a także charakter choroby i niekonwencjonalnego leczenia oraz skutki traumatyczne zdarzeń losowych nie pozwalały i nie pozwalają mu na respektowanie terminów. Stwierdził także, iż przy wykonywaniu czynności procesowych korzysta z pomocy rodziny nieposiadającej wiedzy prawniczej, a ocena Sądu co do jego zdolności podejmowania czynności w tej sprawie jest krzywdząca i niezgodna ze stanem faktycznym.
Postanowieniem z dnia 23 marca 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pomimo faktu wniesienia w dniu 26 września 2008 roku skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w tym dniu nie ustała przyczyna uchybienia terminu, którą jest choroba o podłożu psychicznym. Zwolnienia od psychiatry obejmują okres od 20 października 2008 roku do 20 grudnia 2008 roku, a więc w tym okresie istniała przeszkoda do terminowego dokonywania czynności przez skarżącego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu z art. 87 § 1 p.p.s.a. i stwierdziwszy brak swego umocowania do oceny przesłanki braku winy skarżącego przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1-3 i § 4 p.p.s.a.).
Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi;
- 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy;
- 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W rozpoznawanej sprawie skarżący w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że niezłożenie w terminie skargi spowodowane było stanem jego zdrowia i związanej z nim konieczności przebywania poza miejscem zamieszkania. A ponadto sytuacja materialna i osobistą, w której się znalazł, uniemożliwiły mu skuteczne uczestniczenie w postępowaniu. Wcześniejsze zaś złożenie "odwołania" do sądu nie było możliwe.
Analiza akt sprawy, w ocenie Sądu, dowodzi, że okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia skarżącego znajdują potwierdzenie w nadesłanych zaświadczeniach lekarskich wystawionych przez lekarza psychiatrę. Zaświadczenia te potwierdzają niezdolność skarżącego do pracy, będącą wynikiem choroby o podłożu psychicznym.
Z uwagi na charakter tego rodzaju schorzeń bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, iż obejmują one okres od 20 października 2008 roku do 20 grudnia 2008 roku. Z całą bowiem pewnością na ich podstawie nie można jednoznacznie wykluczyć, iż początkowe stadium tej choroby nie przypadło w okresie poprzedzającym wniesienie skargi przez skarżącego.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności, uznać należało, iż brak winy w uchybieniu terminu został przez stronę skarżącą w wystarczający sposób uprawdopodobniony.
Jednocześnie spełnione zostały dwie pozostałe przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący złożył wniosek w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto w aktach sprawy znajduje się skarga z dnia 26 września 2008 roku, co powoduje, że nie zachodzi konieczność wzywania skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu przez przedłożenie ponownie wniesionej skargi (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., II FZ 646/07, ONSAiWSA 2008, z. 6, poz. 96).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
(MSi)