Uzasadnienie
I. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 1998 r. (...) - /nazywanym dalej: "postanowieniem- I"/ - Izba Skarbowa we W., na podstawie art. 228 par. 1 pkt 2 ustawy ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, stwierdziła - orzekła, że odwołanie Ryszarda R. od decyzji Urzędu Skarbowego we W. z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie odpowiedzialności Ryszarda R. i Henryki Ł. za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "Profit" z tytułu podatku od towarów i usług zostało wniesione z uchybieniem terminu (...).
Postanowienie to zostało doręczone Ryszardowi R. w dniu 30 kwietnia 1998 r. (...).
II. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 1998 r. (...) - /nazywanym dalej: "postanowieniem II"/ - Izba Skarbowa we W., na podstawie art. 228 par. 1 pkt 2 ustawy ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, stwierdziła - orzekła, że odwołanie pani Henryki Ł. od decyzji Urzędu Skarbowego we Włocławku z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie odpowiedzialności Henryki Ł. i Ryszarda R. za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P." z tytułu podatku od towarów i usług wniesione zostało z uchybieniem terminu (...).
Postanowienie to zostało doręczone Henryce Ł. w dniu 12 maja 1998 r. (...).
Z decyzji Urzędu Skarbowego we W. z dnia 29 stycznia 1998 r., odwołania od której zostały załatwione przez Izbę Skarbową, tak, jak to opisano w pkt I i pkt II, z akt podatkowych, na które wzmiankowana decyzja pierwszoinstancyjna się powołuje wynika, że spółka "P." została zlikwidowana w dniu 25 maja 1996 r.
Pismem, sporządzonym i nadanym /za pośrednictwem poczty/, w dniu 11 czerwca 1998 r. Ryszard R. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W toku - obiektywnie długotrwałego, czasochłonnego i pracochłonnego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Sąd - przy procesowym udziale stron - ustalono i oceniono, że zaskarżenie dokonane przez Ryszarda R. dotyczy - zarówno - "postanowienia I" jak i "postanowienia II".
Ponadto.
a/ Ryszard R. - nie jest osobą, z kręgu podmiotów wymienionych w art. 87 par. 1 Kpc w zw. z art. 59 in fine ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
b/ wobec konstatacji w powyższym zakresie, /którą opisano w pkt a/, Henryka Ł., ustosunkowując się do pism R. w sprawie, odpowiedziała na zapytanie Sądu w ten sposób, że:
- - podpisała skargę wniesioną przez Ryszarda R.
- - przesłała pełnomocnictwo, dla Ryszarda R., do zastępowania jej w postępowaniu sądowym.
c/ z treści pełnomocnictwa - datowanego na dzień 15 stycznia 1998 r. - również nie wynika, aby Ryszard R. był podmiotem z kategorii, o której stanowi przywołane unormowanie art. 87 par. 1 Kpc w zw. z art. 59 in fine cyt. ustawy o NSA d/ na podstawie tych przedstawionych powyżej, a w szczególności w pkt b, danych Sąd ocenił, że Henryka Ł. dostatecznie wyraziła wolę uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony skarżącej - w zakresie zaskarżenia aktu organu odwoławczego, w którym, na podstawie art. 228 par. 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, stwierdzono, że jej środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym wniesiony został z uchybieniem prawnego terminu do wniesienia odwołania.
e/ pomimo, przedstawionego, oświadczenia woli i wiedzy - Henryka Ł. nie reagowała, już, na dalsze pisma Sądu, który, jako skarżącego, wzywał ją do uiszczenia wpisu sądowego /w kwocie 10 zł/ - czyli do realizacji jednej z prawnych konsekwencji procesowych zainicjowania postępowania sądowego; wezwania sądowe nie były podejmowane /w terminie/ - w sposób znaczący prawnie dla art. 44 Kpa w zw. z art. 59 in initio cyt. ustawy o NSA.
W powyższym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu administracyjnym wydane zostały dwa akty "postanowienie I" i "postanowienie II" - którymi Izba Skarbowa orzekła stwierdziła, że - odwoływały się do niej dwie osoby oraz, że - rozstrzygane procesowo środki odwoławcze dotknięte są wadą prawną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
W trakcie postępowania sądowego ustalono i oceniono, że dwie osoby wyraziły wolę i wiedzę zaskarżenia do NSA aktów Izby Skarbowej rozstrzygających procesowo o złożonych przez nie w postępowaniu administracyjny, odwołaniach.
Konsekwencje procesowe konstatacji, że skarżącymi w sprawie - w zakresie aktów orzekających o ich odwołaniach - są Ryszard R. i Henryka Ł. są następujące.
1. "Postanowienie I" orzekające o odwołaniu Ryszarda R. zostało mu doręczone w dniu 30 kwietnia 1998 r. Skargę na nie skarżący ów /sporządził/ i wzniósł w dniu 11 czerwca 1998 r. - a więc z /ewidentnym/ naruszeniem art. 35 ust. 1 cyt. ustawy o NSA, z którego wynika, że skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę Ryszarda R., na "postanowienie I", które zakańcza administracyjne postępowanie odwoławcze wywołane jego odwołaniem, na podstawie art. 27 ust. 2 /cyt./ ustawy o NSA należało, więc, odrzucić, jako iż wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia.
2. "Postanowienie II" orzekające o odwołaniu Ł. zostało jej doręczone w dniu 12 maja 1998 r. Z materiałów ocenianego postępowania administracyjnego nie wynika, aby Izba Skarbowa miała prawny obowiązek doręczania tego aktu Ryszardowi R. /którego odwołanie rozstrzygnęła odrębnym "postanowieniem I"/.
W szczególności nie znajduje w nich pełnomocnictwo udzielone przez Henrykę Ł. Mające je zawierać pismo, które, nota bene, nie ma jakichkolwiek cech "kopii" lub "odpisu", wpłynęło do sprawy dopiero na etapie postępowania sądowego, kiedy to postępowanie administracyjne było już zakończone.
Postępowanie administracyjne i, wartościujące je, z punktu widzenia legalności wykonywania administracji publicznej, postępowanie przed sądem administracyjnym, to dwa jakościowo i instytucjonalnie różne postępowania prawne. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o postępowaniu administracyjnym, które zostało zakończone, i to w taki sposób, że jego stronie nie przysługuje już w nim żaden środek odwoławczy przewidziany w ustawie.
Z powyższego między innymi wynika zrealizowane uprawnienie ustawodawcy do odmiennego, względem postępowania administracyjnego, unormowania procedury postępowania przed sądem administracyjnym. Reprezentatywnym przykładem jest w tym przedmiocie zapisanie prawne kręgu podmiotów uprawnionych do występowania przed NSA w charakterze pełnomocników strony.
Unormowanie tego zagadnienia prawnego nie tworzą /ani nawet - nie współtworzą/ przepisy postępowania administracyjnego lub ordynacji podatkowej, albowiem wymienione ustawy, jak również ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym tego nie stanowią.
Zgodnie, natomiast, z art. 59 in fine cyt. ustawy o NSA, w sprawach nie unormowanych: w tej ustawie, jak również w wymienionych w tym przepisie normach kodeksu postępowania administracyjnego, stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Art. 87 par. 1 przywoływanego Kpc wskazuje i ogranicza krąg prawnych pełnomocników procesowych.
W tym stanie prawa: na podstawie art. 59 in fine ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ pełnomocnikiem procesowym strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być wyłącznie podmiot wymieniony w art. 87 par. 1 Kpc, jeżeli przepisy innych ustaw nie będą w tym przedmiocie stanowić inaczej. Powyższe stanowi zasadę całościowego i wyczerpującego unormowania prawnego reprezentacji procesowej przed NSA.
Ryszard R., co niewątpliwie, nie jest podmiotem z zakresu wymienionych w art. 87 par. 1 Kpc.
Nie jest /więc/ uprawniony, aby skutecznie prawnie działać za i w imieniu Henryki Ł. Henryka Ł. - ustosunkowując się do zapytań i wezwań Sądu podpisała wprawdzie skargę sporządzoną przez Ryszarda R., a więc wyraziła wolę bycia stroną niniejszego postępowania sądowego, jednakże nie uiściła należnego wpisu sądowego.
W tym stanie rzeczy skargę jej, na podstawie art. 27 ust. 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 3 cyt. ustawy o NSA w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 maja 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. nr 24 poz. 110 ze zm./, należało odrzucić.