Uzasadnienie
M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie obciążenia strony kosztami opinii biegłego. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca, wnosząc uzupełniająco o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnim synem W. i 17-letnią córką B. Jej jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.400 zł brutto. Dochód ten pozwala jedynie na pokrycie bieżących potrzeb, tj. zakup leków, żywności, opłacenie świadczeń związanych z mieszkaniem, co powoduje, że nie jest w stanie poczynić oszczędności. Obowiązek uiszczenia opłaty sądowej może ją narazić na konieczność zaciągnięcia wysokooprocentowanej pożyczki.
Jednocześnie skarżąca dodała, że jej majątek stanowią segment o pow. 300 m2, lokal o pow. 146 m2 i prawo współwłasności dotyczące lokali o pow. 500 m2. Przy czym lokale te są obciążone hipotekami przymusowymi i prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z tych lokali. Ponadto w skład jej majątku wchodzą udziały w spółce A, objęte postępowaniem egzekucyjnym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2013 roku wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej dzieci rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia kwestii zatrudnienia pełnoletniego syna skarżącej i braku osiągania przez niego dochodu, wyjaśnienia kwestii partycypowania w kosztach utrzymania dzieci – ich ojca wraz z podaniem kwoty kosztów tej partycypacji bądź alimentów, podania wartości udziałów w Spółce A, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok, określenia kwoty środków wydatkowanych miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz lekarstwa, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt ustanowienia wskazanych we wniosku hipotek przymusowych wraz z podaniem informacji, w jakim celu skarżąca korzysta z lokali o pow. 500 m2 (poprzez sprecyzowanie czy są to cele mieszkaniowe, czy gospodarcze) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Ponadto z uwagi na występujący brak formalny powyższego wniosku zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2014 roku wezwano skarżącą do jego uzupełnienia poprzez podpisanie złożonego formularza PPF, względnie złożenie nowego formularza PPF opatrzonego jej podpisem.
W dniu 12 lutego 2014 roku wpłynął do Sądu podpisany przez skarżącą urzędowy formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, niemniej jednak skarżąca nie przedstawiła dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, wskazanych w zarządzeniu z dnia 4 grudnia 2013 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia jej sytuacji majątkowej i rodzinnej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnim synem W. i 17-letnią córką B. Jej dochodem jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.400 zł brutto. Dochód ten pozwala jedynie na pokrycie bieżących potrzeb (zakup leków, żywności, opłacenie świadczeń związanych z mieszkaniem), co powoduje, że nie jest w stanie poczynić oszczędności.
Uiszczenie opłaty sądowej może ją narazić na konieczność zaciągnięcia wysokooprocentowanej pożyczki. Majątek skarżącej stanowią segment o pow. 300 m2, lokal o pow. 146 m2 i prawo współwłasności dotyczące lokali o pow. 500 m2. Przy czym lokale te są obciążone hipotekami przymusowymi i prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z tych lokali. Ponadto w skład jej majątku wchodzą udziały w spółce A, objęte postępowaniem egzekucyjnym.
Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej dzieci rachunków oraz lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia kwestii zatrudnienia pełnoletniego syna skarżącej i braku osiągania przez niego dochodu, a także kwestii partycypowania w kosztach utrzymania dzieci – ich ojca wraz z podaniem kwoty kosztów tej partycypacji bądź alimentów, podania wartości udziałów w Spółce A, nadesłania odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok, określenia kwoty środków wydatkowanych miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz lekarstwa, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt ustanowienia wskazanych we wniosku hipotek przymusowych wraz z podaniem informacji, w jakim celu skarżąca korzysta z lokali o pow. 500 m2.
Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Tym samym uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AK.