Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 136/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę L. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Pismem nadanym w dniu 14 lipca 2017 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie zrozumiał treści pouczenia, jakie otrzymał w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Wyjaśnił, że posiada wykształcenie podstawowe, zaś pouczenie było sformułowane w trudnym języku prawniczym. Dodatkowo podniósł, że o treści wyroku dowiedział się w dniu 7 lipca 2017 r., kiedy odebrał pismo z Urzędu Skarbowego w S. P. o zajęciu emerytury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym.
Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają art. 86 § 2 i art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. Są to:
- a) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w okresie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- b) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu;
- c) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego;
- d) równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie.
Z regulacji tych wynika ponadto, że w stosunku do strony ubiegającej się o przywrócenie terminu powinny być spełnione wszystkie przesłanki w sposób kumulatywny, a zatem niespełnienie choćby jednej z nich, wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie niewątpliwie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia, uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki, jak również wraz z wnioskiem została dokonana czynność, której strona nie dokonała w terminie.
Dokonując zaś oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu można bowiem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepubl.) i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970, s. 136). Przykładem tego można wskazać okoliczności faktyczne takie jak przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba nie pozwalająca na wyręczenie się inną osobą, które mogą stanowić o niezawinionym uchybieniu terminu.
Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może jedynie nastąpić w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależnie od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, Warszawa 2005, s. 219 wraz ze wskazanym orzecznictwem).
W niniejszej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał na niski poziom wykształcenia i niezrozumienie pouczenia sądu zawartego w zawiadomieniu o rozprawie. W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie są usprawiedliwieniem dla braku dochowania terminów procesowych. Nie są to bowiem tego rodzaju przeszkody, które nie mogą zostać przezwyciężone przez stronę, która w takiej sytuacji może skorzystać z pomocy osoby trzeciej (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011r., sygn. akt: II OZ 542/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zarówno niebędącej profesjonalnym pełnomocnikiem czy też z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji, gdy strona jest świadoma swojej niedyspozycji wynikającej z braków w wykształceniu, które mogą stanowić obiektywne przeszkody w należytym prowadzeniu sprawy sądowej, ustanowienie pełnomocnika stanowi przejaw minimalnej (podstawowej) dbałości o własne interesy. Tymczasem skarżący takiego pełnomocnika nie ustanowił ani też przed wydaniem wyroku nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym jego ustanowienie.
Na marginesie wskazać należy, że skarżący był w stanie zrozumieć i wykonać wezwanie Sądu w zakresie podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wobec powyższego nie ma żadnych racjonalnych przesłanek, aby uznać, że zrozumienie pouczenia o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi przez sąd miałoby spowodować dla skarżącego znaczne trudności. Wskazać należy, że obydwa pisma jasno i precyzyjnie wskazywały co jest ich przedmiotem oraz jakie są skutki prawne ich niewykonania. Zdaniem Sądu nie zawierały żadnych sformułowań, których interpretacja nasuwałaby jakiekolwiek wątpliwości co do ich znaczenia. W tym miejscu podkreślić również należy, iż nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z treścią wezwania Sądu.
Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
ake