Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 kwietnia 2016 roku D. A. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 marca 2016 roku odrzucające jej wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku ze złożonym wnioskiem zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016 roku zobowiązano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na właściwym formularzu urzędowym (PPF), określonym w drodze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy – Dz. U z 2015 r., poz. 1257) i do nadesłania tegoż wniosku do Sądu - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: udokumentowania podanej kwoty dochodu miesięcznego netto, wskazania kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, za ostatnie 3 miesiące - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższych wezwań skarżąca w zawartym na właściwym urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej działalność gospodarcza za okres od stycznia do kwietnia 2016 roku przyniosła stratę podatkową w wysokości 9.378,20 zł. Z tytułu emerytury osiąga zaś dochód w kwocie 1.260,51 zł. Ponadto skarżąca wskazała, że jej majątek stanowi działka o pow. 818 m2 w części wykorzystywana na działalność gospodarczą i oszczędności w kwocie 20 zł zgromadzone na książeczce[...]. Skarżąca dodała, że posiada zadłużenie w podatku od nieruchomości w kwocie ok. 15.000 zł. Nie ma środków na leczenie, nie wykupuje lekarstw. Utrzymuje ją siostra, która dokonuje wszelkich opłat związanych z utrzymaniem domu. Nie posiada rachunku bankowego. Do wniosku skarżąca załączyła dokument potwierdzający kwotę emerytury za marzec 2016 roku oraz pisma dotyczące jej skarg w postępowaniu przed sądami powszechnymi.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie zaś do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle tego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do Referendarza sądowego kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą.
Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca wystąpiła z kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, tym razem poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 roku, wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to, z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze postanowienia z dnia 22 września 2014 roku zażalenia skarżącej, stało się prawomocne.
Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Skarżąca nie może jednak zapominać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że oświadczenia te stanowią w istocie powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącej z dnia 11 marca 2014 roku i żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącej uległa istotnemu pogorszeniu. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej działalność gospodarcza za okres od stycznia do kwietnia 2016 roku przyniosła stratę podatkową w wysokości 9.378,20 zł. Z tytułu emerytury osiąga zaś dochód w kwocie 1.260,51 zł. Majątek skarżącej stanowi działka o pow.
818 m2 w części wykorzystywana na działalność gospodarczą i oszczędności w kwocie 20 zł zgromadzone na książeczce [...]. Skarżąca nadal zamieszkuje w domu należącym do jej siostry, która ponosi koszty jego utrzymania. Także w ramach posiadanego majątku skarżąca nie wykazała zmian sugerujących, iż jej sytuacja materialna w tym zakresie uległa istotnemu pogorszeniu. Nadal jej majątek stanowi działka o pow. 818 m2 wraz z budynkiem (w budowie). Zauważyć wprawdzie należy, że skarżąca podała, że posiada zadłużenie w podatku od nieruchomości w kwocie ok. 15.000 zł, aczkolwiek także w czasie występowania z poprzednim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazywała na zobowiązania w tym podatku i konieczność ich uregulowania.
Mając na uwadze powyższe, uznać zatem należało, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wraz z nadesłanymi dodatkowymi oświadczeniami i dokumentami nie wskazuje na istotną zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w drodze postanowienia z dnia 3 czerwca 2014 roku. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości 1.260,51 zł, nie ponosi kosztów utrzymania ani wydatków na opłaty eksploatacyjne, co w zestawieniu z kwotą wpisu od zażalenia (100 zł) potwierdza zasadność odmowy przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.