Uzasadnienie
M.B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie zaległości w podatku akcyzowym za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2003 r., za okres od marca do grudnia 2004 roku oraz za styczeń, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2005 roku.
We wniosku tym skarżący podał jedynie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K. i czwórką dzieci: 25-letnim synem D., 21-letnia córką W., 18-letnią córką M. oraz 12-letnim synem D. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci drewnianego domu o pow. 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 16.103 ha i przechowalni na owoce o pow. 1.178 m2, a także ciągnik rolniczy, rok produkcji 2004. Ponadto syn D. posiada gospodarstwo rolne o pow. 12,19 ha. Z tytułu prowadzenia tego gospodarstwo syn osiąga dochód w kwocie ok. 6.600 zł brutto miesięcznie.
Do wniosku skarżący załączył zbiór postanowień sądowych dotyczących wierzytelności Spółki A z siedzibą w Z. oraz zaświadczenia lekarskie dotyczące stanu jego zdrowia oraz zdrowia jego żony.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 7 lipca 2009 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny oraz podanie źródeł jej pochodzenia, wyjaśnienia przyczyny braku osiągania dochodu przez żonę K. i córkę W., nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych własnych oraz żony K. za ostatnie 3 miesiące oraz wskazania kwoty środków przeznaczanych na leczenie i zakup lekarstw – w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 20 lipca 2009 roku wyjaśnił, że źródłem pochodzenia środków finansowych przeznaczanych na utrzymanie rodziny są przychody pochodzące z gospodarstwa sadowniczego, nie precyzując przy tym kwoty dochodu osiąganego z tego tytułu. Wskazał przy tym, że córka W. jest studentką i utrzymuje się wyłącznie ze środków uzyskanych z gospodarstwa rodzinnego. Żona prowadzi dom i sprawuje opiekę nad dziećmi, nie pracuje poza wspólnie prowadzonym gospodarstwem sadowniczym. Skarżący dodał także, iż na leczenie żony i własne oraz zakup lekarstw rodzina przeznacza kwotę 500 zł. Do pisma skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Oznacza to zatem, że skarżący ma obowiązek wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto powinien należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pisma z dnia 20 lipca 2009 roku wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K. i czwórką dzieci: 25-letnim synem D., 21-letnią córką W., 18-letnią córką M. oraz 12-letnim synem D. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci drewnianego domu o pow.
72 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 16.103 ha, gospodarstwa rolnego o pow.
12,19 ha i przechowalni na owoce o pow. 1.178 m2, a także ciągnik rolniczy, rok produkcji 2004. Rodzina utrzymuje się z dochodu osiąganego z tytułu prowadzenia gospodarstwa sadowniczego, który, jak wynika z akt sprawy – gdyż skarżący mimo wezwania nie wskazał jego wysokości, kształtuje w granicach kwoty 120.000 zł. Jednocześnie syn skarżącego, pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, osiąga dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie 6.600 zł brutto miesięcznie.
Z akt sprawy wynika także, iż małżonkowie posiadają zobowiązania kredytowe na kwotę 547.990 zł i wierzytelności zasądzone na rzecz Spółki A w łącznej kwocie 191.818,59 zł.
Ponadto skarżący wraz z żoną cierpią na liczne schorzenia, których potwierdzenie znajduje swój wyraz w nadesłanych zaświadczeniach lekarskich. Wydatki małżonków na zakup lekarstw zamykają się w łącznej kwocie 500 zł.
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków oraz posiadany majątek, Referendarz sądowy uznał, że wniosek M.B. nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższa sytuacja, w ocenie Referendarza sądowego, dowodzi bowiem, iż wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, fakt osiągania dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa sadowniczego w kwocie 120.000 zł pozwala przyjąć, iż skarżący jest w stanie ponieść wszelkie koszty postępowania, w tym także uiścić wpis sądowy od skargi wniesionej w niniejszej sprawie oraz ponieść koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)