Uzasadnienie
W dniu 31 marca 2014 roku H. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok.
Postanowieniem z 11 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy argumentując, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Małżonkowie zamieszkują w domu, którego wnioskodawczyni jest współwłaścicielką. Źródłem ich utrzymania są emerytury netto w łącznej wysokości 1.950 zł miesięcznie. Skarżąca mimo wezwania nie udokumentowała jednak wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów ani niezbędnych kosztów utrzymania i wydatków na leki i leczenie, na które wskazywała we wniosku o prawo pomocy co skutkowało niewykazaniem przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił sprzeciw strony od postanowienia z dnia 11 czerwca 2014 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych sprzeciwu. Postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie H. G. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w dniu 29 września 2014 roku do sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że co prawda prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej wysokości ok. 1950 zł miesięcznie jednak mąż nie pomaga jej finansowo i swoje pieniądze przeznacza na swoje utrzymanie oraz częściowo na opłaty za mieszkanie. Wnioskodawczyni określiła miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania na kwotę rzędu 660 zł. Zarządzeniem z 17 października 2014 roku skarżąca ponownie została zobowiązana do udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych swojego gospodarstwa domowego oraz wydatków na leki, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 22 października br. i do chwili obecnej pozostało bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy stwierdzając, że rozpoznawany wniosek był kolejnym wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz podkreślił, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni powtórnie wskazała na fakt, że źródłem utrzymania jej prowadzonego wspólnie z mężem gospodarstwa domowego są emerytury w łącznej wysokości 1.950 zł netto, jednocześnie wskazując jednak, że mąż swoją emeryturę w wysokości 1.000 zł przeznacza na swoje utrzymanie i częściowo na opłaty za mieszkanie, jednak okoliczności tej w żaden sposób nie wykazała.
We wniesionym sprzeciwie H. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponownie wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym pozostaje w konflikcie. Własna emerytura w wysokości 900 zł nie daje możliwości poczynienia oszczędności. Mąż swój dochód w postaci emerytury w kwocie 1000 zł przeznacza wyłącznie na własne potrzeby, częściowo tylko opłacając mieszkanie. Skarżąca oświadczyła, że często zdarza się, iż dochód nie wystarcza jej na wszystkie miesięczne wydatki i wtedy jest zmuszona prosić o pomoc osoby bliskie, które nie zawsze są w stanie pomóc. Wskazała ponadto, że miesięcznie wydaje na mieszkanie ok. 600 zł, na energię elektryczną 120 zł na dwa miesiące, zaś na środki czystości, niezbędną odzież i leki przeznacza ok. 200 zł miesięcznie. Wydatki te nie zostały przez stronę udokumentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Po przeanalizowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz argumentów zawartych o sprzeciwie, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Odmawiając wnioskodawcy przyznania prawa pomocy prawomocnym postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie administracyjnym w Łodzi podkreślił, że skarżąca mimo spoczywającego na niej ciężaru dowodu nie wykazała, iż jej sytuacja jest na tyle trudna, że nie jest ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych H. G. ponownie wskazuje na fakt, iż źródłem utrzymania prowadzonego wspólnie z małżonkiem gospodarstwa domowego są ich emerytury w wysokości 1.950 netto. Skarżąca powtórnie stwierdziła też, że mąż własną emeryturę przeznacza na swoje potrzeby i częściowo tylko na opłaty za mieszkanie, jednak okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana. Podkreślenia wymaga również, że wnioskodawczyni mimo związanej z wcześniejszym negatywnym rozstrzygnięciem jej wniosku o prawo pomocy świadomości konsekwencji wypływających z braku współpracy z sądem w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej, i możliwości płatniczych nie udokumentowała, zarówno w złożonym wniosku, jak i wniesionym sprzeciwie, w żaden sposób wysokości ponoszonych niezbędnych kosztów utrzymania, ani wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje w swoim wniosku, mimo, że to w jej interesie leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych.
Okoliczności te w ocenie Sądu nie pozwalają na pełną ocenę możliwości płatniczych strony w kontekście spełniania przesłanek z art. 246 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Jednak mimo wezwania z dnia 17 października 2014 r. do nadesłania udokumentowanej wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego prowadzonego przez wnioskodawczynię oraz wydatków na leki strona nie wywiązała się z nałożonych przez Sąd obowiązków.
Sąd podkreśla, że to w interesie strony skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej, możliwości płatniczych i w związku z tym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że własna sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem.
Podstawą przyznania prawa pomocy nie mogą być jedynie słowne deklaracje wnioskodawcy. Co istotne, również do sprzeciwu wnioskodawczyni nie załączyła żadnego z dokumentów, o które wystąpił do skarżącej referendarz sądowy.
W tych okolicznościach w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.
ak