Uzasadnienie
L.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ulgi rehabilitacyjnej.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J. oraz szwagrem S. Oboje z żoną osiągają dochód z tytułu emerytury w łącznej wysokości 1.993 zł, szwagier pobiera natomiast rentę i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 908 zł. Wydatki rodziny wynoszą średnio miesięcznie 2.500 zł. Ponadto skarżący wskazał, że poniósł także dodatkowe wydatki związane z zakupem nowych lekarstw w wysokości 300 zł. Podkreślił przy tym, że z uwagi na opisane schorzenia członków rodziny wydatki na leczenie stale rosną. Skarżący oświadczył także, iż posiada oszczędności w kwocie 15.000 zł. Kwotę tę w ramach lokaty w banku małżonkowie odkładają na remont domu o pow. 100 m2, gdyż jego stan techniczny wymaga nakładów.
Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodał, że w związku z przebytą operacją związaną z rakiem pęcherza moczowego do 1999 r. posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy. Oboje z żoną są osobami starszymi i schorowanymi, a ponadto wraz z nimi zamieszkuje szwagier, który jest osobą niepełnosprawną (I grupa inwalidzka), leżącą i wymaga opieki oraz pielęgnacji.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J. oraz szwagrem S.. Łączny dochód rodziny wynosi 2.901 zł. Natomiast wydatki rodziny wynoszą średnio miesięcznie 2.500 zł i stale rosną. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym o pow. 100 m2. Ponadto majątek rodziny stanowią oszczędności w kwocie 15.000 zł.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu w niniejszej sprawie (200 zł), Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej skarżącego dowodzi, że wprawdzie rodzina przy kwocie wykazanych wydatków w wysokości 2.500 zł osiąga dochód w wysokości 2.901 zł, niemniej jednak sytuacja ta nie pozwala uznać, że skarżący znajduje się na skraju ubóstwa, która to okoliczność wiązałaby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia dla jego utrzymania koniecznego.
Co więcej, fakt zgromadzenia oszczędności w wysokości 15.000 zł przy osiąganej kwocie dochodu rodziny przesądza, iż sytuacja finansowa skarżącego pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z wniesieniem skargi w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)