Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę i rozłożenia na 60 rat spłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej rozłożenia na raty zaległości w tym podatku.
Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 250 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 6-letnią córką N.. Utrzymuje się z dochodu osiąganego z "własnej działalności" w kwocie 2.000 zł brutto miesięcznie. Jej majątek stanowi dom o pow. 200 m2 i nieruchomość rolna o pow. 2 ha. Skarżąca wskazała przy tym, że toczy wobec niej postępowanie egzekucyjne ("egzekucja w urzędzie skarbowym"). Są wobec niej prowadzone także postępowania kontrolne, w związku z tym nie ma środków finansowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 20 marca 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: wykazanie wszystkich składników majątkowych należących do skarżącej (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 7 urzędowego formularza (PPF), zatytułowanej: "Majątek"), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, udokumentowania faktu wskazanej we wniosku "egzekucji w urzędzie skarbowym" wraz z podaniem kwoty zadłużenia, przedstawienia dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku wysokość dochodu skarżącej "z własnej działalności", określenia kwoty wydatków rodziny na opłaty eksploatacyjne, utrzymanie wraz z podaniem, w jakiej części w kosztach tych partycypuje ojciec córki skarżącej oraz wyjaśnienia kwestii uzyskiwania dochodu z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o pow. 2 ha wraz z przedstawieniem informacji w kwestii ewentualnego uzyskania przez skarżącą dopłat z Unii Europejskiej z zakresu rolnictwa - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 26 marca 2015 roku. W zakreślonym terminie skarżąca nie przedstawiła wymaganych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, a o taki zakres prawa pomocy ubiega się skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. W sytuacji zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo żądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie referendarz sądowy z tej możliwości skorzystał, wzywając pełnomocnika skarżącej zarządzeniem z dnia 20 marca 2015 roku do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, w tym do wykazania wszystkich składników majątkowych należących do skarżącej (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 7 urzędowego formularza (PPF), zatytułowanej: "Majątek"), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, udokumentowania faktu wskazanej we wniosku "egzekucji w urzędzie skarbowym" wraz z podaniem kwoty zadłużenia, przedstawienia dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku wysokość dochodu skarżącej "z własnej działalności", określenia kwoty wydatków rodziny na opłaty eksploatacyjne, utrzymanie wraz z podaniem, w jakiej części w kosztach tych partycypuje ojciec córki skarżącej oraz wyjaśnienia kwestii uzyskiwania dochodu z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o pow. 2 ha wraz z przedstawieniem informacji w kwestii ewentualnego uzyskania przez skarżącą dopłat z Unii Europejskiej z zakresu rolnictwa. Jednakże, mimo wezwania, skarżąca nie wywiązała się z obowiązku przedstawienia powyższych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W tej sytuacji należało zatem uznać, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Niewątpliwie wymagane dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej pozwoliłyby zweryfikować jej twierdzenia w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.