Uzasadnienie
W dniu 5 maja 2014 roku J. E. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą skarżącemu rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług i w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2008-2010 oraz umorzenia odsetek za zwłokę. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że wspólnie z dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.680 zł brutto. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 120 m2. Wobec tego, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest zatrudniony na stanowisku kierowca w firmie należącej do jego żony, a także z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF nie wskazywało w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania oraz kosztów związanych ze spłata obciążającego go kredytu bankowego, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, udokumentowanie wysokości miesięcznego dochodu skarżącego, na który wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, wskazanie czy skarżący jest osobą rozwiedzioną czy pozostającą w związku małżeńskim, jeśli tak udzielenie informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki, w przeciwnym razie udokumentowanie wysokości alimentów uzyskiwanych przez synów od ich matki; wskazanie czy wnioskodawca spłacił kredyt zaciągnięty w banku BPH, ewentualnie udokumentowanie wysokości spłacanej raty kredytu, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy podatnik wskazał, iż wspólnie dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1680 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku poza domem o powierzchni 120 m2, w którym zamieszkuje. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza jak w sprawie niniejszej wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe.
Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w żaden sposób nie udokumentował ponoszonych wydatków mieszkaniowych, ani nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogły posłużyć zobrazowaniu ponoszonych wydatków, nie złożył oświadczenia dotyczącego spłaty kredytu bankowego zaciągniętego w banku BPH, nie wyjaśnił także, czy jest osobą rozwiedzioną czy w dalszym ciągu pozostaje w związku małżeńskim, nie przedstawił także informacji dotyczących sytuacji finansowej małżonki. Postawa wnioskodawcy uniemożliwia tym samym przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie wnioskodawcy o braku dochodów umożliwiających mu pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, skarżący w żaden sposób nie udokumentował też wysokości kosztów utrzymania rodziny, powyższe uniemożliwia weryfikację jego twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09).
Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, nie udzielił żądnych informacji dotyczących sytuacji finansowej żony mimo, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że to w jej firmie jest zatrudniony jako kierowca, a nadto żona wnioskodawcy posiada jeszcze inne źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę powyższe czyni niewiarygodnym oświadczenia skarżącego złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
DB