Uzasadnienie
I SA/Łd 731/13
Aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A [...] R. B. nabył samodzielne lokale mieszkalne nr 1 i nr 2, położone w Ł. przy ul. A. Strony umowy określiły łączną wartość tych lokali na kwotę 263.000 zł. Notariusz, jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, od przedmiotowej transakcji pobrał podatek według stawki 2% (na podstawie art. 7 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j z 2010 r. Dz. U. Nr 101 poz. 646 z późn. Zm – zwanej dalej upcc) w wysokości 5.260 zł. Według organu podatkowego pierwszej instancji, podana w akcie notarialnym wartość nie odpowiadała wartości rynkowej zdefiniowanej w art. 6 ust. 2 upcc, wobec czego organ ten wystosował do strony wezwanie do podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej, określając jej wartość rynkową według własnej, wstępnej oceny na łączną kwotę 383.000 złotych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący poinformował, że nie wyraża zgody na podwyższenie wartości zakupionych lokali. Wobec powyższego wartość opisanych wyżej lokali określono z uwzględnieniem opinii biegłego na łączną kwotę 375.800 zł, stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 4 upcc.
Decyzją z dnia 30.10.2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 7.516 zł, stwierdzając jednocześnie, że jest to podatek wyższy od pobranego przez notariusza o 2.256 zł.
Od powyższej decyzji w dniu 19.11.2012 r. skarżący złożył odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów:
- - art. 7, art. 77 § l i 80 Kpa poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego ustalenia wartości nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A.,
- - art. 107 § 2 i 3 Kpa poprzez wykazanie się dowolnością w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie, z którego nie wynika, dlaczego wycena rzeczoznawcy wykonana na zlecenie organu podatkowego I instancji różni się od wyceny dokonanej na zlecenie komornika o blisko 80.000 zł, nie uwzględnia zalania, wilgoci i grzyba powstałych po opracowaniu wyceny przez biegłego na zlecenie komornika, a przed wyceną organu. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w czasie, gdy powstał obowiązek zapłaty kwoty z tytułu przedmiotowego zobowiązania podatkowego, prowadzone było przez Komornika Sądowego A. K.-B. postępowanie egzekucyjne, dla potrzeb którego biegły dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości na kwotę 302.400 zł.
Następnie w toku postępowania odwoławczego, skarżący w trybie art. 200 Op wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyceny nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A., wykonanej w ramach opisu i oszacowania na zlecenie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. Podniósł przy tym, że zwrócił się do komornika celem udostępnienia wyżej opisanego dokumentu, lecz oddmówił wydania go z uwagi na fakt, iż skarżący nie był stroną postępowania egzekucyjnego. W opinii skarżącego jedynym sposobem na włączenie tego dokumentu do akt sprawy było zwrócenie się przez organ odwoławczy do komornika o wydanie odpisu wyceny przedmiotowej nieruchomości.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po przeanalizowaniu materiału dowodowego, akt sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i utrzymał ją w mocy - decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sporządzony przez biegłego, powołanego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. operat szacunkowy jest kompetentny i czyniący zadość wymogom określonym w art. 6 ust. 2 upcc oraz art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, póz. 651 ze zm) oraz § 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, póz. 2109 ze zm.). W takim stanie sprawy uznał za bezcelowe występowania do komornika sądowego o udostępnienie dokonanej wyceny, sporządzonej na potrzeby postępowania.
Na wyżej opisaną decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniesione w skardze zarzuty stanowią w części powielenie zarzutów podniesionych na etapie postępowania odwoławczego. Dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucono:
naruszenie art. 6 ust. 2 upcc- poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie niewłaściwej podstawy opomiarowania, naruszenie art. 233 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej - poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności nie przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w całości, naruszenie art. 180 § l Op - poprzez jego niezastosowanie i nie dopuszczenie dowodu z wyceny sporządzonej przez komornika sądowego, naruszenie art. 7 Kpa, art. 15 Kpa, art. 138 Kpa - poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez organ odwoławczy, osadzający się w stwierdzeniu, że ujawnienie istotnego dla sprawy dowodu w postaci wyceny przedmiotowej nieruchomości przez komornika na etapie rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy - obliguje ten organ do pominięcia dowodu - sytuacji, gdy "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzyganiu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji" (vide: Wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, OSNSA, nr l, póz. 35).
Podnosząc te zarzuty wniesiono o:
- - uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz uchylenie decyzji organu II instancji w całości,
- - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, w szczególności przepisy postępowania, w szczególności art.121 §1, art.122, art. 180 § 1 art.187 § 1 i 2 oraz art.188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U z 2012 roku poz.848 ze zmianami, zwanej dalej OP). W ocenie Sądu opisane wyżej naruszenia prawa mogły mieć wpływ na wynika sprawy.
W istocie rzeczy spór między stronami sprowadza się co do zasadności nie uwzględnienia przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z wyceny wykonanej w ramach opisu i oszacowania na zlecenie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. zawartego w piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2013 roku.
Zgodnie z art.188 OP żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie zgadza się z poglądem, zgodnie z którym organ podatkowy nie może oddalić wniosku dowodowego, jeśli żądany dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i zgłoszony został na odmienną od dotychczas zebranego materiału dowodowego tezę dowodową (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002 roku, I SA/Ka 2164/00, ONSA 2003, Nr.1, poz.33). Organ podatkowy może oddalić taki wniosek tylko wówczas, gdy okoliczność, która ma być tym dowodem udowodniona została już "wystarczająco" stwierdzona innym dowodem (dowodami). Wykładnia znaczenia pojęć i zwrotów użytych w art. 188 O.p. musi prowadzić do konkluzji, że oddalenie wniosku dowodowego w opisanej wyżej sytuacji procesowej będzie uzasadnione wtedy, kiedy w toku postępowania został już przeprowadzony dowód, który pozwala na odtworzenie stanu faktycznego zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy. Ocena wiarygodności tego dowodu – uwzględnienie go (lub nie) w rozstrzygnięciu sprawy są bez znaczenia.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 roku sformułował tezę dowodową, że wartość przedmiotowych nieruchomości jest niższa niż przyjęta przez organ pierwszej instancji za operatem szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego A. K. i wynosi nie 375.800 złotych, tylko 302.400 złotych (bo w taki sposób wartość nieruchomości została oszacowana w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika). Jest to istotna okoliczność z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy bowiem dotyczy podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art.6 ust.1 lit.upcc). Okoliczność objęta tezą dowodową zawartą w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 roku w toku postępowania podatkowego nie została nie tylko w sposób "wystarczający", ale w ogóle wykazana.
Skarżący wskazał ponadto z jakich powodów operatu szacunkowego sporządzonego w postępowaniu egzekucyjnym nie mógł przedstawić organowi (Komornik odmówił wydania dokumentu z uwagi na to, że skarżący nie był stroną postępowania). W ocenie Sądu zatem nie istniały żadne prawne podstawy do odmowy przeprowadzenia dowodu, o który wnosił skarżący.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wniosek dowodowy skarżącego był spóźniony, bowiem nie został zgłoszony w toku postępowania przez organem pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie (k.3 in fine decyzji z dnia 13 marca 2013). Otóż strona może zgłaszać wnioski dowodowe w toku całego postępowania, niezależnie od tego, czy postępowanie to toczy się przed organem pierwszej, czy drugiej instancji. Jedynym ograniczeniem jest wydanie decyzji przez organ podatkowy (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 1997 roku, III SA 774/97 niepublikowany).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy przeprowadzą dowód wnioskowany przez skarżącego, zapoznają się z jego treścią, ocenią ją, a następnie skonfrontują z opinią rzeczoznawcy A. K. W ramach swobodnej oceny dowodów (art.191 OP) wskażą, który z operatów szacunkowych stał się podstawą rozstrzygnięcia sprawy i z jakich przyczyn.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U z 2012 roku poz.270 z późniejszymi zmianami - ppsa) należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art.152 tej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w związku z art.205 § 2 ppsa oraz § 18 ust.1 pkt.1 lit.a oraz § 6 pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U 163 poz.1348 z późniejszymi zmianami). Na zasądzoną kwotę 717 złotych składają się: wpis – 100 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 złotych, wynagrodzenie adwokata – 600 złotych).
dc