Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] r., zobowiązującą A w R. do zwrotu na rzecz Gminy P. kwoty dotacji celowej z tytułu części niewykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem w wysokości 45.912,90 zł. wraz z odsetkami obliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji tj. 11 czerwca 2011 r. do dnia spłaty.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało na umowę z 19 maja 2010 r., mocą której przyznano Spółce dotację w wysokości 70.000 zł. na realizację zadania publicznego pod nazwą dotacja celowa dla A przeznaczona w szczególności na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych oraz realizacji inwestycji w zakresie określonym w kosztorysach obiektu R. i obiektu P. W umowie tej zleceniobiorca zobowiązał się do ostatecznego rozliczenia dotacji do dnia 15 grudnia 2010 r.
Organ przytoczył poszczególne unormowania umowne, m. in. § 5, z którego wynika, że środki przekazane w ramach dotacji wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu gminy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie do 15 grudnia 2010 r..
Kolegium wskazało na podstawę prawną decyzji Wójta Gminy P., tj. art. 145 oraz art. 146 w zw. z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej "u.f.p. z 2005 r."). Zgodnie z tymi przepisami, dotacje udzielone z budżetu państwa: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji (art. 145 ust. 1 pkt 1 i 2). W myśl ust. 4 zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W przypadku nie dokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 146 ust. 1). Przepisy art. 145 i art. 146 stosuje się odpowiednio do dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 176 ust. 1, 2 i 3 u.f.p. z 2005 r. podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych i nie działające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki (ust. 1). Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust.
1. Przepis art. 131 ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Tryb postępowania o udzielenie dotacji, sposób jej rozliczania oraz sposób kontroli wykonywania zleconego zadania określa w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, mając na uwadze zapewnienie jawności postępowania o udzielenie dotacji i jej rozliczenia (ust. 3).
Według art. 131 ust. 1 u.f.p. z 2005 r. dysponent części budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na podstawie zawartej z tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową na realizację tych zadań. Umowa, o której mowa w ust. 1, powinna określać:
szczegółowy opis zadania, w tym cel na jaki dotacja została przyznana i termin jego wykonania, wysokość dotacji celowej udzielanej organizacji wykonującej zadanie i tryb płatności, termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego tryb kontroli wykonywania zadania, termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji celowej termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji celowej, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą - 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania (ust. 2).
Organ stwierdził, że przedmiot umowy zawartej w dniu 19 maja 2010 r. wykonany był od dnia 1 czerwca 2010 r. do 26 października 2010 r., co potwierdzono protokołem odbioru nr 2 z 26 października 2010 r.. Oznacza to, że wszelkie dokumenty i dowody wydatkowania środków pochodzących z dotacji musiały dotyczyć wymienionego okresu i być związane bezpośrednio z wykonywaniem przedmiotu umowy.
W tej sytuacji organ uznał, że nie można uwzględnić faktur wystawionych powyżej wymienionej daty odbioru robót na kwotę 45.912,90 zł. Przy czym organ stwierdził,że nie kwestionuje,iż objęte fakturami wydatki dotyczące zakupionego sprzętu a także usług transportowych oraz zakupu oleju do koparek nie są celowe dla działalności strony, jednakże w jego ocenie wydatki te nie były związane z wykonywanym zakresem zleconych robót i tym samym nie można ich uznać do rozliczenia dotacji.
Kolegium odwołało się do komentarzy do art. 145 u.f.p. z 2005 r. (LEX/el 2008), z których wynika, że wykorzystanie dotacji celowej z budżetu państwa niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji (art. 144 ust. 4 u.f.p. z 2005 r.). Zgodnie ze słownikowym rozumieniem, termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s. 1025).
Zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 r. dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku w którym udzielono dotacji.
Reasumując, w ocenie organu art. 145 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.f.p. z 2005 r., a także § 1- 5 oraz § 8 umowy z dnia 19 maja 2010 r., wskazują na to, że dotacja została niewykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez A, która zarzuciła organowi naruszenia:
- - art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że sporządzając wniosek o dotację przedmiotowego zadania przedstawiła kosztorysy na kwotę 86.173,59 złotych, których Gmina nie zakwestionowała. Wydatki zostały rozliczone w oparciu o dostarczone sprawozdanie w terminie ustalonym umowa tj. 15.12.2010 r., które zostało przez Gminę przyjęte. Ten fakt upoważnia stronę do uznania,że sprawa została zamknięta.
Zarzucono,że organ I instancji wobec złożonych wyjaśnień orzekł o zwrocie części dotacji a SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. Podniesiono,że wobec skrupulatnego wyjaśnienia istniejących wątpliwości organy obu instancji nie wskazały w uzasadnieniu faktycznych podstaw zakwestionowania wydatków co narusza prawa strony, nadto podniesiono,że zawierając umowę skarżąca nie otrzymała szczegółowych wytycznych rozliczenia się z przyznanej dotacji celowej.
Pismem z 17 października 2012 r. pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz jej poprzedzającej bądź uchylnie w całości decyzji SKO w Ł. oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
Wskazał,że decyzję organu II instancji oparto o przepisy ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. tymczasem w jego ocenie wobec faktu, iż dotacja została przyznana w dniu 19 maja 2011 r. zastosowanie w sprawie muszą znaleźć przepisy nowej ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.). Oznacza to,że powołanie się na przepisy starej ustawy w związku z przepisami przejściowymi nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Zatem biorąc pod uwagę fakt, że dotacja została udzielona już po wejściu w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r., zastosowanie powinny zaleźć odpowiednie przepisy ustawy obowiązującej w dniu udzielenia dotacji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasadny jest zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy u.f.p. z 2005 r., które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
Na podstawie art. 85 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157 poz. 1241 ze zm. – dalej w skrócie "p.w.u.f.p.") z dniem 1 stycznia 2010 r. utraciła moc większość przepisów u.f.p. z 2005, z wyjątkiem:
- 1) art. 23, który traci moc z dniem 30 czerwca 2010 r.;
- 2) art. 22, art. 24 ust. 1-10, art. 26 ust. 1-9 i art. 29 ust. 1-7, które tracą moc z dniem 31 grudnia 2010 r.;
- 3) art. 169-171, które tracą moc z dniem 31 grudnia 2013 r.
Przepisy wymienione w pkt. 3 (art. 169–171 u.f.p. z 2005 r.) dotyczą limitów zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego, nie odnoszą się zatem do przedmiotu niniejszej sprawy.
Oprócz przepisów u.f.p. z 2005 r., Kolegium wskazało na art. 113 ust. 1 p.w.u.f.p., który również nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z tym przepisem dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. u.f.p. z 2009 r.), podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.
Powołany przepis przejściowy wskazuje zatem przepisy właściwe w sprawie zwrotu dotacji udzielonych do dnia 31 grudnia 2009 r. Tymczasem dotacja dla A w R. została udzielona przez Gminę P. w dniu 11 czerwca 2010 r., co wynika wprost z komparycji decyzji SKO w Ł. Wprawdzie Wójt Gminy P. w decyzji z dnia [...] r. wskazał na art. 60 i 61 u.f.p. z 2009 r., jednak przepisy te nie określają podstawy prawnej i postępowania w zakresie zwrotu dotacji celowej w części niewykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem.
Art. 60 określa bowiem co należy zaliczyć do środków publicznych, stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Są nimi w szczególności wymienione w pkt 1-8 dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W pkt 1 wskazano, że są to kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.
Z kolei art. 61 w ust. 1 wskazuje organy pierwszej instancji właściwe do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ust. 2-5 dotyczą organów i postępowania odwoławczego.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy obu instancji nie rozpoznały sprawy na podstawie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały zastosowanie w omawianym przypadku, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Trafne zatem są zarzuty skargi podniesione w tym zakresie. Sąd nie ustosunkował się natomiast do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku zwrotu dotacji celowej we wskazanej części, uznanej za niewykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do dokonania rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy u.f.p. z 2009 r.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200 i 205 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.