Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 złotych (pkt 1 sentencji) i w pozostałym zakresie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy (pkt 2 sentencji).
Od powyższego postanowienia w dniu 22 listopada 2012 roku skarżąca złożyła sprzeciw, zarzucając, w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść części kosztów postępowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, że Spółka posiada znacznej wartości majątek trwały. Oświadczyła przy tym, że powyższe postanowienie Referendarza sądowego zaskarża w części oddającej wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (pkt 2 sentencji postanowienia).
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił powyższy sprzeciw jako spóźniony, wskazując w uzasadnieniu, że w świetle regulacji zawartej w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżąca złożyła sprzeciw w siódmym dniu liczonym od daty odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym, tj. w dniu 22 listopada 2012 roku, w sytuacji gdy termin od wniesienia tego sprzeciwu upływał z dniem 21 listopada 2012 roku, bowiem za datę skutecznego doręczenia przesyłki z odpisem postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku uznać należało dzień 14 listopada 2012 roku.
Sąd podkreślił przy tym, że późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z powyższego przepisu domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego typu doręczenia. Jednocześnie w uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w tych okolicznościach sprawy skarżąca jest uprawniona do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia sprzeciwu) na mocy art. 87 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu 12 marca 2013 roku skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wskazanego na wstępie postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku, sygn. akt I SA/Łd 797/12, podkreślając, że nie wniosła sprzeciwu w terminie do 21 listopada 2012 roku bez własnej winy.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu skarżąca wskazała, że o fakcie złożenia sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku po terminie dowiedziała się z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2013 roku (sygn. akt I SA/Łd 797/12) odrzucającego jej sprzeciw. Podkreśliła przy tym, że nie kwestionuje, iż zawiadomienie o złożeniu pisma (postanowienia) wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej zostało złożone w dniu 31 października 2012 roku. Jednakże wskazana na awizacji data do odbioru tego pisma przypadająca na dzień 15 listopada 2013 roku, kiedy to faktycznie zostało przez nią odebrane postanowienie w urzędzie pocztowym, wynikała z faktu, że dzień następujący po pierwszej próbie doręczenia był dniem wolnym od pracy (tj. 1 listopada 2012 roku).
Jednocześnie skarżąca podniosła, że odebrała przesyłkę w urzędzie pocztowym nie mając wiedzy, iż nastąpiło to po upływie 14-dniowego terminu dla doręczenia, o którym mowa w art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż na zawiadomieniu miała wskazany termin – 15 listopada 2012 roku. Odbierając zatem pismo w urzędzie pocztowym, nie mogła wiedzieć, że 7-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu należy liczyć od dnia 14 listopada 2012 roku, a nie 15 listopada 2012 roku. Uchybienie terminu nastąpiło zatem bez jej winy.
Ponadto skarżąca stwierdziła, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy liczyć od dnia 5 marca 2013 roku, czyli od daty doręczenia postanowienia Sądu z dnia 12 lutego 2013 roku, z którego dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2013 roku, sygn. akt I SA/Łd 797/12, w zakresie odrzucenia wskazanego powyżej sprzeciwu, działając na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił zażalenie skarżącej jako spóźnione.
Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2013 roku wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym został skierowany na posiedzenie niejawne celem jego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 87 § 1 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 4 i § 5 art. 87 cyt. ustawy).
W myśl powołanych przepisów uchybiony termin do dokonania czynności procesowej należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 148).
W niniejszej sprawie dokonując oceny spełnienia przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 października 2012 roku, Sąd doszedł do przekonania, że wskazane powyżej okoliczności warunkujące przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej zostały spełnione. Niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wskazanego sprzeciwu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu. Wniosek ten bowiem został złożony w dniu 12 marca 2013 roku, a przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 5 marca 2013 roku, w tym bowiem dniu skarżąca, zapoznając się z treścią odebranego osobiście w urzędzie pocztowym postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2013 roku, sygn. akt I SA/Łd 797/12, powzięła wiedzę o uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu.
Jednocześnie analiza przedstawionych okoliczności stanowiących przyczynę uchybienia terminu (wydanie w urzędzie pocztowym przesyłki po upływie 14-dniowego terminu dla doręczenia, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a., i w konsekwencji złożenie sprzeciwu po upływie terminu ustawowo przewidzianego na jego wniesienie) pozwala przyjąć, że okoliczności te stanowią o uprawdopodobnieniu braku winy strony skarżącej w niezachowaniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Ponadto nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż uchybienie terminu w niniejszej sprawie rodziło ujemne skutki procesowe dla strony w postaci odrzucenia sprzeciwu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
AK.