Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. został zastosowany w nin. sprawie tryb z art. 156 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm. - p.p.s.a.). W jego ramach, w uzasadnieniu wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, ujęty został wywód dotyczący niespójności w treści oświadczenia podatniczki z dnia [...]
Trzeba przy tym przypomnieć, że organ w postępowaniu podatkowym pominął pełnomocnika podatniczki, a w motywach swojej decyzji nie wyjaśnił dlaczego, podobnie jak na rozprawie w toku sądowej kontroli legalności. Dopiero w skardze kasacyjnej organ wykazywał, że mocą ww. oświadczenia podatniczka wypowiedziała pełnomocnictwo radcy prawnemu. Był to jedyny argument organu przedstawiony w skardze kasacyjnej, mający świadczyć o niezasadności uchylenia zaskarżonej decyzji, o niezgodności z prawem wyroku sądu I instancji, z którego wynikał obowiązek organu wyjaśnienia dlaczego w kontrolowanym postępowaniu podatkowym został pominięty radca prawny, reprezentujący podatniczkę. Jest to zagadnienie o istotnym znaczeniu dla wyniku sprawy, bezpośrednio nawiązujące do przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.
Na powyższe postanowienie organ wniósł zażalenie. Zarzucił przekroczenie art. 156 § 1 p.p.s.a. Motywował, że tryb sprostowania niedokładności, błędów pisarskich czy rachunkowych lub innych oczywistych omyłek znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadkach oczywistych nieprawidłowości, dotyczących przykładowo błędnego określenia daty czy stron. Organ postrzegał postanowienie z dnia 1 września 2016 r. jako uzupełnienie uzasadnienia wyroku w odpowiedzi na zarzuty i argumenty skargi kasacyjnej. Co więcej, organ akcentował, że nie ma on możliwości odniesienia się do wywodu zawartego w postanowieniu z dnia 1 września 2016 r., gdyż upłynął już termin do złożenia skargi kasacyjnej.
W ocenie sądu, należy zgodzić się z organem co do tego, że omówienie niespójności w treści oświadczenia podatniczki z dnia [...] - o którym organ nie wspominał w motywach zaskarżonej decyzji ani na rozprawie przed sądem I instancji - dotyczy kwestii merytorycznej, nie formalnej, a więc podlegającej rozstrzygnięciu na rozprawie.
Dla ścisłości jednak trzeba zauważyć, że organ miał możliwość odniesienia się do omawianego oświadczenia zarówno w zaskarżonej decyzji, jak też na rozprawie przed sądem I instancji. Uczynił to w skardze kasacyjnej. Z tego powodu to skarżąca podatniczka w rzeczywistości została pozbawiona możliwości przedstawienia przed sądem I instancji swojego stanowiska odnośnie treści oświadczenia z dnia [...] i jego znaczenia w analizowanym postępowaniu podatkowym.
W tej sytuacji, co do zasady, ma rację organ stwierdzając, że poprzestanie na zastosowaniu art. 156 § 1 p.p.s.a. może istotnie naruszać prawa stron postępowania sądowego. W powyższych okolicznościach należy zastosować takie proceduralne rozwiązanie, które pozwoli odnieść się do treści omawianego oświadczenia nie tylko organowi (co już przecież uczynił w skardze kasacyjnej), ale również skarżącej podatniczce, skoro dopiero w skardze kasacyjnej organ przyjął, że właśnie ww. oświadczenie było wypowiedzeniem pełnomocnictwa radcy prawnemu, a w konsekwencji jego postępowanie nie naruszyło prawa. Stosowny instrument został przewidziany w art. 179a p.p.s.a., który daje sądowi I instancji możliwość uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli w istocie jest ona oczywiście usprawiedliwiona. Na razie znane jest jedynie stanowisko organu dotyczące podstawy wypowiedzenia pełnomocnictwa radcy prawnemu w postępowaniu podatkowym, zaprezentowane w skardze kasacyjnej.
Nie jest natomiast znane zapatrywanie skarżącej w tym zakresie, w świetle treści jej oświadczenia z dnia [...] Zatem wymagane jest przeprowadzenie rozprawy przed sądem I instancji w celu uzyskania stanowisk obu stron co do oświadczenia z dnia [...] które dopiero w skardze kasacyjnej organ wymienił jako okoliczność uzasadniającą pominięcie pełnomocnika podatniczki w postępowaniu podatkowym.
W tym stanie sprawy art. 195 § 2 p.p.s.a. pozwala sądowi I instancji uchylić postanowienie z dnia 1 września 2016 r. w celu zastosowania art. 179a tej ustawy. Zatem sprawa zostanie skierowana na termin rozprawy, aby skarżąca podatniczka miała możliwość wypowiedzenia się co do oświadczenia z dnia [...] a w szczególności na temat jego interpretacji zaprezentowanej przez organ w skardze kasacyjnej. Jednocześnie trzeba zauważyć, że regulacja zawarta w art. 179a p.p.s.a., wprowadzona przez art. 1 pkt 52 ustawy nowelizującej z dniem 15 sierpnia 2015 r. (Dz.U.2015.658), ma zastosowanie także do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (por. art. 2 ustawy nowelizującej).
Z tych powodów należało postanowić jak na wstępie.