Uzasadnienie
Wnioskiem zawartym w skardze zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W treści wniosku podał, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie posiada żadnych oszczędności, a jedyny jego dochód stanowi wynagrodzenie za pracę na ¼ etatu w kwocie 420 (brutto). W związku z tym aby zaspokoić potrzeby rodziny podejmuje prace dorywcza, które przynoszą średnio 700 zł dochodu. Dodał, iż cały majątek ruchomy, nieruchomy oraz rachunki bankowe zostały zajęte przez organ podatkowy. Majątek skarżącego stanowi gospodarstwo rolne o pow. 30 ha oraz dom jednorodzinny o pow. 100 m².
Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej M. P. W wykonaniu wezwania zostały nadesłane dokumenty w postaci zaświadczeń i wyciągów bankowych, zaświadczenia o zatrudnieniu na stanowisku kierowcy w firmie [...] A.P. w wymiarze ¼ etatu oraz o pobieranym wynagrodzeniu (netto w miesiącach grudzień – luty 2014-2015 r. od 362,42 zł do 379,68 zł), oświadczenie o niewykonywaniu dodatkowych prac dorywczych, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2013 r. (PIT-36L), PIT-37 za 2013 r., deklaracje na podatek VAT za miesiące od sierpnia 2008 r. do stycznia 2015 r., oświadczenie o posiadanych środkach trwałych (trzy autocystrny+wywrotka), zaświadczenia Wójtów Gmin co do posiadanych gruntów rolnych, umowy dzierżawy posiadanych gruntów zawarte z A. P. i S. P., tytuły wykonawcze wystawione na M. P. oraz oświadczenia: o niewypłaceniu dotychczas pełnomocnikowi żadnych kosztów, o ponoszeniu kosztów związanych z gospodarstwem domowym przez rodziców, jako że nie stać na nie skarżącego oraz o opłacaniu podatku przez dzierżawców.
Skarżący dołączył też potwierdzone za zgodność z oryginałem faktury: za telefon (121,22 zł), za energię (od 23 grudnia 2014 r. do 4 marca 2015 r. – 639,08 zł), za wodę (maj-listopad 2014 r. - 21, 41 zł) oraz dokument wpłaty za gospodarowanie odpadami za I kwartał 2015 r. (105 zł).
Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. Referendarz sądowy odmówił M. P. przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia pełnomocnik strony wniósł sprzeciw.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 14 maja 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika do nadesłania dodatkowych wyjaśnień (k. 74), na skutek którego nadesłano do Sądu pismo, w którym wskazał miesięczne wydatki skarżącego: żywność (500 zł), wydatki na dziecko (500 zł), ogrzewanie i ciepła woda (500 zł), energia elektryczna (200 zł), leki (100 zł), środki higieniczne (50 zł), koszty komunikacji (500 zł), ścieki (60 zł), gaz (60 zł), woda (30 zł), odpady komunalne (28 zł), telefon i abonament radiowy – płacony przez rodziców oraz zeznanie podatkowe M. P. PIT-36L, z którego wynika, że strona osiągnęła z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej 1.070.326,72 oraz poniosła koszty uzyskania przychodów – 1.096.236,94 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. z 2012 Dz.U. poz. 270) – dalej: "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
M. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Wykładnia art. 246 (1 ppsa prowadzi do wniosku, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki (Komentarz do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.) Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd zauważa, że podane przez skarżącego informacje są sprzeczne, niepełne i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności:
Na podstawie dostarczonych przez stronę dokumentów i wyjaśnień trudno w sposób jednoznaczny ustalić rzeczywistą sytuację materialną skarżącego – pomimo wezwania do nadesłania dodatkowych wyjaśnień (zarówno przez referendarza sądowego jak i Sąd): z wniosku PPF wynika, że M. P. osiąga dochód miesięczny brutto ok 1120 zł, z oświadczenia (bez daty) nadesłanego na wezwanie Sądu wynika, że w ostatnich trzech miesiącach (domyślnie grudzień 2014 r. -luty 2015 r.) nie osiągnął żadnych dodatkowych dochodów z prac dorywczych, co oznacza, że przez przynajmniej kilka miesięcy utrzymywał się jedynie z zatrudnienia na ¼ etatu w firmie żony A. P., z wynagrodzeniem rzędu między 300 a 400 zł netto miesięcznie.
Powyższe o tyle budzi wątpliwości, że jednocześnie skarżący ponosi wydatki miesięczne rzędu ok. 2 i pół tysiąca złotych (poza tymi finansowanymi przez rodziców).
Nasuwa się więc pytanie co do źródeł ich finansowania, a skarżący tego konsekwentnie nie wyjaśnia.
Sprzeczne są też twierdzenia skarżącego zawarte we wniosku PPF (nadesłanego do Sądu 29 grudnia 2014 r.), co do nieprowadzenia działalności gospodarczej ("działalności gospodarczej już nie prowadzę"), w sytuacji, gdy z nadesłanego do Sądu zeznania podatkowego PIT-36L za 2014 r. wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął on przychód 1.070.326,72 zł.
Poza tym, z działalności gospodarczej wnioskodawca wykazał stratę, nie wskazał jednocześnie źródeł jej finansowania.
Kokludując przyjąć należało, że sytuacja przedstawiona przez stronę budzi uzasadnione wątpliwości, ponieważ informacje podane przez nią są niejednokrotnie sprzeczne, niepełne i wybiórczo przedstawione. Sytuacji tak przedstawionej nie można uznać za spójną i nie budzącą wątpliwości, co prowadzi do oceny, iż strona nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny, że nie może ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W tej sytuacji na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w postanowieniu.