Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 499 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Ze złożonego na tę okoliczność oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz złożonych - na wezwanie - dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną (bez prawa do zasiłku) pozostającą na całkowitym utrzymaniu rodziców z którymi zamieszkuje i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nie posiada żadnego własnego majątku, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Matka skarżącego z tytułu emerytury uzyskuje dochód miesięczny netto w wysokości [...] zł, ojciec z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto. W zakresie zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawca wymienił spłatę kredytu (rata – 250 zł) oraz utrzymanie domu (600 zł).
Referendarz sądowy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienia od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy w kontekście przywołanych regulacji prawnych uznać należało, iż brak jest podstaw do przychylenia się do wniosku strony. Zdaniem oceniającego brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego.
Mianowicie do wymaganych na obecnym etapie sprawy kosztów sądowych należy wyłącznie wpis od skargi w wysokości 499 zł. Ponadto w razie niepomyślnego dla skarżącego wyniku sprawy przed sądem pierwszej instancji i woli zaskarżenia orzeczenia może pojawić się konieczność uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku sądu z uzasadnieniem (100 zł) oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego 250 zł. Koszty sądowe nie są zatem wysokie, a poza wpisem od skargi są to koszty hipotetyczne, które jeśli nawet zaistnieją będą rozłożone w czasie.
W sprawie nie budzi natomiast wątpliwości, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Mieszka razem z nimi i jako osoba bez żadnego dochodu pozostaje na ich całkowitym utrzymaniu. Z akt sprawy nie wynika natomiast by rodzice strony byli w na tyle trudnej sytuacji majątkowej by nie ponieść ciężaru kosztów wpisu od skargi oraz pozostałych ewentualnych opłat sądowych. Rodzice skarżącego posiadają dom wolnostojący o pow. 120 m2, samochód osobowy i dochód miesięczny w wysokości [...] zł netto. Nie wykazują przy tym żadnych trudności przy regulowaniu bieżących zobowiązań i należności, a także nie korzystają z instytucjonalnej pomocy społecznej. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że rodzina posiada płynność finansową i po dokonaniu opłat kosztów niezbędnego utrzymania jest w stanie zgromadzić środki celem prowadzenia postępowania sądowego. Wygospodarowanie niezbędnych na ten cel kwot nie będzie stanowiło wydatku zagrażającego zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych.
Mając zatem na względzie powyższe uwagi i dokonując zestawienia z jednej strony wielkość wskazanych kosztów postępowania, z drugiej zaś strony sytuację finansową i majątkową strony skarżącej stwierdzić należało brak podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 wyżej przywołanej ustawy, orzeczono jak w postanowieniu.