Postanowienie WSA w Lublinie z 17 maja 2013 r., I SA/Lu 236/13

Sąd

Syng. akt: I SA/Lu 236/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym

Sprawa

w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: - odmówić D. K. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

Skład

Przewodnicząca: sędzia NSA Irena Szarewicz - Iwaniuk

Uzasadnienie

I SA/Lu 236/13

D. K. reprezentowany przez radcę prawnego wraz ze skargą złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Podał, że jest żołnierzem służby zawodowej. Otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie ok. [...] zł brutto. Nie ma nikogo na utrzymaniu i nie posiada żadnego majątku. Podał, że posiada oszczędności w kwocie około [...] zł. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że uzyskiwane wynagrodzenie pozwala na zaspokojenie potrzeb życia codziennego, jednakże uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie oraz w trzech pozostałych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem, stanowić będzie znaczny uszczerbek w jego utrzymaniu. Wnioskował o ewentualne zwolnienie od wpisu ponad kwotę 50 zł.

Postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądnym zakresie.

W sprzeciwie skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") poprzez błędne uznanie, że uiszczenie opłaty nie będzie wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu oraz nie rozważnie częściowego zwolnienia od wpisu ponad kwotę [...] zł. Argumentował, że posiadanie lokaty w wysokości [...] zł nie oznacza, że skarżący może dowolnie tą kwotą dysponować, gdyż jest to lokata długoterminowa, a jej wcześniejsze rozwiązanie wiązałoby się z utratą należnego oprocentowania. Argumentował, że nie posiada własnego lokalu mieszkalnego, nie jest również skoszarowany na terenie jednostki, a tym samym ponosi dodatkowe koszty z tym związane. Ponosi on również, oprócz kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, koszty związane z dojazdem do swojej jednostki wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 260 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. zasadą jest obowiązek poniesienia kosztów sądowych przez stronę postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej, stąd zwolnienie od ich poniesienia stanowi odstępstwo od obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia i jest stosowane w sytuacji wyjątkowej opisanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych następuje, gdy strona postępowania wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione (tak: postanowienie NSA z 5 marca 2013r., II OZ 186/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika, że to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania, a jednocześnie ustawodawca wskazuje, że chroni jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny. Tym samym ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, w celu wywiązania się z obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych. Przy czym zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy została ustanowiona celem zabezpieczenia realizacji zasady prawa do sądu osobom ubogim, pozbawionym środków do życia, bezrobotnym, bez prawa do zasiłku.

Tymczasem skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł brutto. Jest osoba młodą, zdrową i nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiada oszczędności w kwocie około [...] zł. Ponosi koszty profesjonalnego pełnomocnika. Trudno zatem przyjąć w tym stanie faktycznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że łączna wysokość wpisów we wszystkich czterech sprawach skarżącego zawisłych przed tutejszym sądem wynosi 400 zł, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nawet co do częściowego zwolnienia od wpisu ponad kwotę 50 zł.

Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skarżący wskazał, iż posiada oszczędności w kwocie [...] zł, zatem był w stanie zaoszczędzić wskazaną kwotę, ze swojego wynagrodzenia, pomimo ponoszenia stałych kosztów utrzymania. Skoro skarżący jest w stanie zgromadzić oszczędności, ponosić koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, to winien on także ponieść koszty postępowania w sprawie niniejszej, które jest w stanie wygospodarować, bez uszczerbku koniecznego w swoim bieżącym utrzymaniu.

Nadto wskazać należy, iż sposób zadysponowania wolnymi środkami zależy od skarżącego, ale argumentacja, iż wcześniejsza likwidacja lokaty wiązałaby się z utratą oprocentowania pozostaje bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącego w kontekście przesłanek uprawniających do skorzystania z pomocy państwa w pokryciu za stronę (zobowiązanego) kosztów sądowych.

Z tych względów, nie znajdując przesłanek dla przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na podstawie art. 260 i 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.