Wyrok WSA w Lublinie z 9 sierpnia 2023 r., I SA/Lu 239/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2023 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 marca 2023 r. nr 406/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 marca 2023 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art.

83. ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28.ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.", § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem", odmówił J. H. (strona, skarżący) umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 14.811,47 zł - w tym na: ubezpieczenie społeczne za okres 06/2020-08/2020, 11/2020-04/2021, 06/2021-03/2022 z odsetkami na 15 grudnia 2022 r.; koszty upomnienia; ubezpieczenie zdrowotne, składki za okres 07/2020-08/2020, 10/2020-04/2021, 06/2021-03/2022 z odsetkami, koszty upomnienia; Fundusz Pracy okres 06/2020-12/2020.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w związku z niewywiązaniem się z obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę na jej koncie powstały zaległości. Wnioskiem z 15 grudnia 2022 r. strona zwróciła się o ich umorzenie w całości. Podniosła, że dwa lata ubiegała się o rentę chorobową. Chciała podjąć leczenie, ale obecnie brak jej na to środków. Świadczenie (renta) w kwocie 1.292 zł, które otrzymuje jest jej jedynym dochodem, nie może liczyć na jakiekolwiek wsparcie. Dlatego nie jest w stanie spłacić zaległości powstałych w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej. Jest w trudnej sytuacji zdrowotnej, zawodowej, bez rokowań na poprawę, pozbawiona środków do życia ze względu na skrajny stan zdrowia. Nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy, aby spłacić zadłużenie.

Organ analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazał, że strona od 11 lipca 2011 r. prowadziła działalność gospodarczą, ostatnią przeważającą działalnością (kod PKD: 66;19;Z) była - pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych. Sąd Rejonowy w H. orzeczeniem z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II [...] (prawomocnym od 1 kwietnia 2022 r.) orzekł wobec strony częściowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej związanej z prowadzeniem pośrednictwa finansowego na okres pięciu lat. Wpis wykreślono z rejestru CEIDG w dniu 1 kwietnia 2022 r.

Organ wskazał, że strona posiada dochód z renty przyznanej na okres od 6 grudnia 2021 r. do 5 grudnia 2023 r. w wysokości 1 419,50 zł brutto. Z tej kwoty od stycznia 2023 r. realizowane są potrącenia na rzecz Dyrektora Oddziału ZUS w B. w kwocie 311,55 zł miesięcznie. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną B. H., która nie posiada dochodu, aktualnie także ubezpieczenia. Do 1 stycznia 2023 r. figurowała w ZUS jako pracownik podlegający ubezpieczeniu, zatrudniony w wymiarze ˝ etatu z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe za 12/2022 w kwocie 1505 zł. Strona posiada stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 1 500 zł, w tym z tytułu opłat eksploatacyjnych 200 zł,, kosztów związanych z leczeniem 300 zł i innych 1000 zł. Nie posiada zobowiązań pieniężnych. Figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako właściciel/współwłaściciel nieruchomości. Posiada samochód osobowy Volkswagen Touran z 2004 r. o szacunkowej wartości ok. 15 800 zł.

Zdaniem organu należności figurujące na koncie strony jako płatnika, a dotyczące okresu 06/2020-03/2022 są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS, który dokonał zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym, zajęcia rachunków oraz świadczenia rentowego. Na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy na konto egzekucyjne wpłynęła kwota 8 174,09 zł.

Odnośnie do stanu zdrowia organ wskazał, że strona choruje na stenozę na całym odcinku kręgosłupa, w związku z tym nie może chodzić, siedzieć, leżeć oraz normalnie funkcjonować. Konieczna jest również wymiana obu bioder. Strona cierpi także na nadciśnienie tętnicze, chorobę serca. W związku z dolegliwościami nie jest w stanie podjąć pracy zawodowej. Stan jej zdrowia potwierdza również orzeczenie z 27 stycznia 2023 r., z którego wynika znaczny stopień niepełnosprawności przyznany do 31 stycznia 2024 r. Strona może pracować wyłącznie w warunkach pracy chronionej. Wymaga stałej lub długotrwałej opieki albo pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s, organ szczegółowo wskazał, że nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. W stosunku do działalności gospodarczej prowadzonej wobec strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Nadto art. 28 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy nie ma w sprawie zastosowania. Wysokość należności, przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jednak posiada dochód z tytułu renty w kwocie 1291,74 zł netto. Jest właścicielem majątku ruchomego. W stosunku do całości zadłużenia prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne, na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy na konto egzekucyjne wpłynęły wpłaty w łącznej kwocie 8 174,09 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Wobec nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. organ przeszedł do analizy materiału dowodowego odnoście do art. 28 ust. 3a, ustawy o s.u.s. oraz w konsekwencji do rozporządzeniu, gdzie zawarto przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie. Zdaniem organu w sprawie nie zostały spełnione przesłanki w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, ponieważ strona nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Omówione problemy finansowe i zdrowotne strony są dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności, bowiem choroba może stanowić przesłankę umorzenia tylko wtedy, gdy pozbawia możliwości uzyskiwania dochodu. Przesłanka ta ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskanie dochodu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykluczył również możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową strony, która w przypadku spłaty zadłużenia pozbawiłaby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ podkreślił, że strona uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu renty w kwocie 1 419,50 zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia na rzecz Dyrektora Oddziału ZUS w B. w wysokości 311,55 zł miesięcznie. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, która nie posiada dochodu. Strona ponosi jednak stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 1.500 zł. Strona nie wykazała, że korzystała z dodatkowego wsparcia finansowego w formie zasiłków lub z innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych, co zdaniem organu świadczy o tym, że sytuacja finansowa nie wymusza konieczności sięgnięcia do systemu pomocy społecznej. Nadto zdaniem organu o sytuacji materialnej osoby zobowiązanej nie decyduje tylko kwota uzyskiwanych dochodów, ale również posiadany majątek. Strona jest właścicielem majątku ruchomego, który może być źródłem pozyskania środków na chociażby częściową spłatę zaległych składek ZUS. W stosunku do całości zaległości prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne, które zawiesza bieg terminu przedawnienia, a tym samym wydłuża okres możliwości dochodzenia należności, dlatego podjęcie decyzji o ich umorzeniu na obecnym etapie byłoby przedwczesne. Małżonka strony do grudnia 2022 r. była aktywna zawodowo i z tego tytułu uzyskiwała dochód. Fakt podjęcia zatrudnienia przez małżonkę niewątpliwie wpływie na polepszenie kondycji finansowej gospodarstwa domowego.

Z uwagi na brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności oraz przesłanek zawartych w rozporządzeniu organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek.

W skardze na powyższą decyzję skarżący nie zgodził się z jej treścią w całości. Powtórzył stanowisko i argumentację zawartą we wniosku, a dotyczącą jego ciężkiej sytuacji zdrowotnej i finansowej, która uniemożliwia mu spłatę zadłużenia wobec ZUS. Dodał, że umorzenie samych odsetek byłoby dla niego wystarczającą choć minimalną pomocą. W załączeniu do skargi złożył decyzję Prezesa ZUS z 21 lutego 2023 r. dotyczącą stwierdzenia jego zadłużenia wobec organu z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 9.203,07 zł, orzeczenie z 27 stycznia 2023 r. o stopniu niepełnosprawności, odwołanie z 21 marca 2023 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS domagał się jej oddalenia. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.").

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ZUS z 2 maca 2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 14.811,47 zł w tym na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uregulowane zostało w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

We wniosku o umorzenie skarżący podnosił, że nie jest w stanie zapłacić zaległości wobec ZUS z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i finansową, a w szczególności ze względu na brak środków finansowych, majątku pozwalającą na spłatę oraz przewlekłymi chorobami, stanem niepełnosprawności, który uniemożliwia mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Z drugiej strony organ stoi na stanowisku, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 2 i 3 oraz 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia.

Regulacja zawarta w art. 28 ust. 1 u.s.u.s. przewiduje kompetencję ZUS do umarzania należności z tytułu składek w przypadkach określonych ust. 2-4 tego przepisu, dotyczących całkowitej nieściągalności. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność, o której mowa w tym przepisie zachodzi, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki: gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy podkreślić, że we wskazanej regulacji nie zawarto enumeratywnie przypadków, w których realizują się przesłanki udzielenia wskazanej ulgi. Punkty 1-3 mają charakter wyłącznie przykładowy, o czym świadczy zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności". Zatem rzeczą organu jest dokonanie analizy okoliczności towarzyszących wnioskowi o udzielenie ulgi przez pryzmat ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Istotną dyrektywę art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi to, że zawsze należy brać pod uwagę, z punktu widzenia omawianych przesłanek umorzenia, nie tyle przyczyny powstania zadłużenia, co aktualną sytuację finansową wnioskodawcy, a przede wszystkim jej wpływ na możliwość spłaty zadłużenia (por. wyroki NSA: z dnia 14 maja 2014 r., II GSK 384/12; z dnia 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14). Nadto przesłanka z wymienionej regulacji uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie organu odnośnie możliwości przyznania ulgi następuje w warunkach tzw. uznania administracyjnego, w ramach którego organ bada ważny interes osoby zobowiązanej i podnoszone przez stronę przesłanki osobiste, a z drugiej interes publiczny, w tym przypadku systemu ubezpieczeń społecznych, natomiast rozstrzyganie w ramach uznania oznacza, że organ może, ale nie musi uwzględnić wniosku, jeśli stwierdzi i wykaże to, że w danym stanie faktycznym zobowiązany nie zasługuje na umorzenie składek. Ze względu na charakter decyzji uznaniowej, jej sądowa kontrola jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., SA/Sz 2548/00). Kontrola sądu dotyczy więc przede wszystkim prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i w szczególności polega na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności składkowych. Słusznie zatem uznał, że w sprawie nie zachodzą podstawy do umorzenia należności w oparciu o przepisy art. 28 ust. 2 i 3 ustawy u.s.u.s.

Całkowita nieściągalność, o której mowa powyżej musi mieć charakter trwały, nieprzemijający, a w opisanej sytuacji nie zachodzą okoliczności opisane w dyspozycji tego przepisu. Skarżący posiada dochód z tytułu renty przyznanej na okres od 6 grudnia 2021 r. do 5 grudnia 2023 r. w wysokości 1 419,50 zł brutto. Ze świadczenia przyznanego skarżącemu stale od stycznia 2023 r. realizowane są potrącenia na rzecz Dyrektora Oddziału ZUS w B. w kwocie 311,55 zł miesięcznie. Nadto na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy (przed marcem 2023 r.) na konto egzekucyjne organu wpłynęła kwota 8 174,09 zł z tytułu wyegzekwowanych od skarżącego należności. Strona nie wskazuje aby posiadała jakiekolwiek zobowiązania cywilnoprawne lub zaległości z tytułu opłat eksploatacyjnych deklaruje, że miesięcznie wydaje kwotę ok. 1.500 zł na utrzymanie. Posiada także majątek ruchomy w postaci samochodu o wartości ok. 15.800 zł oraz jak wskazał organ figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako właściciel/współwłaściciel nieruchomości (organ szerzej nie odniósł się do wskazanej okoliczności). W stosunku do strony prowadzone jest także skuteczne postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS, który dokonał zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym, dokonał zajęcia rachunków oraz świadczenia rentowego. Nadto organ prawidłowo uznał, że przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4a, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą w stosunku do zadłużenia strony. Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek (14.811,47 zł) przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Organy egzekucyjne nie stwierdził także braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie można zatem uznać, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w tym przypadku. W konsekwencji ZUS prawidłowo ocenił, że nie ma podstaw do uznania przedmiotowego zobowiązania, jako całkowicie nieściągalnego. Trzeba bowiem ponownie podkreślić, że egzekucja prowadzona wobec skarżącego z tytułu nieopłaconych składek wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej jest skuteczna, w ciągu ostatnich 6 miesięcy (przed marcem 2023 r.) udało się wyegzekwować od skarżącego ponad 8.000 zł.

Prawidłowo zatem organ uznał, że w sprawie nie zaszły okoliczności określone w art. 28 ust. 3 ustawy u.s.u.s., dlatego umorzenie należności na tej podstawie było niemożliwe.

Badając z kolei przesłanki, o których mowa w rozporządzeniu, ZUS również zasadnie nie zdecydował się umorzyć wnioskowanych należności, w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał, aby spłata zadłużenia mogła pozbawić go zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nadto nie doznał strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić źródła dochodu. Także przewlekła choroba zobowiązanego nie pozbawiła go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Stanowisko skarżącego zawarte w skardze sprowadza się do kwestionowania rozstrzygnięcia organu, bowiem jego ciężka sytuacja zdrowotna i finansowa powinna skutkować umorzeniem zaległości składkowych. Jednak sytuacja życiowa, zdrowotna oraz finansowa strony została przeanalizowana w oparciu o dostarczone dokumenty i przeanalizowana odnośnie także do przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Omówione problemy finansowe i zdrowotne strony są dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności, bowiem choroba może stanowić przesłankę umorzenia tylko wtedy, gdy pozbawia możliwości uzyskiwania dochodu. Przesłanka ta ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskanie dochodu. Organ podkreślił, że strona uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu renty w kwocie 1 419,50 zł brutto. Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która co prawda obecnie nie uzyskuje dochodu, jednak dopiero od stycznia 2023 r. (strona nie argumentowa odnośnie do przyczyn utraty zatrudnienia przez małżonkę). Skarżący sam wskazywał, że ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 1 500 zł, (czyli powyżej kwoty uzyskiwanych dochodów), a z drugiej strony nie argumentował, że korzystała z dodatkowego wsparcia finansowego w formie zasiłków lub z innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych. Nadto jest właścicielem majątku ruchomego, a w stosunku do całości zaległości prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne.

Zatem zdaniem sądu należy uznać, że organ dokonał pełnej analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. W celu rozpatrzenia sprawy korzystał także z danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Dokładnie przeanalizował sytuację materialną skarżącego i odniósł się do jego stanu zdrowia wynikającego z przedstawionej dokumentacji.

Zdaniem sądu sytuacja skarżącego, zwłaszcza w aspekcie zdrowotnym jest niewątpliwie trudna, to jednak ma on stałe źródło dochodu, a zatem i obiektywną możliwość uiszczenia zaległości przynajmniej w ratach. W tej sytuacji prawidłowo uznał organ, że umorzenie zaległych składek byłoby przedwczesne, zwłaszcza wobec skutecznej egzekucji. Oczywiście może to wymagać od skarżącej poniesienia wielu wyrzeczeń, choćby związanych z ograniczeniem wydatków do niezbędnych, służących pokryciu najbardziej podstawowych potrzeb, ale są to normalne konsekwencje obowiązku regulowania ustawowych należności. Oczywistym jest również to, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak całkowitego braku możliwości spłaty zadłużenia.

Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Przedstawione okoliczności potwierdzają, że w sprawie doszło do rozpatrzenia całości materiału dowodowego. ZUS przy ocenie stanu sprawy, z punktu widzenia przesłanki opisanej w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, wziął pod uwagę sytuację finansową i życiową skarżącego wykazana we wniosku i załączonych dokumentach.

Prawidłowe jest również stanowisko ZUS o niewystąpieniu w sprawie przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (tj. klęski żywiołowej lub innych nadzwyczajnych zdarzeń).

Mając powyższe na względzie, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Końcowo podkreślić należy, że wniosek o umorzenie należności składkowych na rzecz ZUS nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a więc może być ponawiany w przypadku zmiany stanu faktycznego lub po uzyskaniu nowych dowodów. Stąd też skarżący może wystąpić z nowym wnioskiem, może też wnosić o rozłożenie zaległości na raty lub domagać się umorzenia choćby częściowej zaległości, choćby odsetek o co wnosi w skardze.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) oddalił skargę