Uzasadnienie
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od gier za miesiące styczeń-czerwiec 2010r., skarżąca złożyła do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPPr wynikało, że kapitał zakładowy, majątek Spółki to kwota [...] zł, wartość środków trwałych to kwota [...] zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy to kwota [...] zł. Z powodu wyższej stawki podatku od gier na automatach o niskich wygranych Spółka zapłaciła ponad 200% zł podatku więcej niż przed nowelizacją przepisów. Zmuszona jest w tej sytuacji zmniejszyć koszty funkcjonowania między innymi przez zmniejszenie zatrudnienia. Sytuacja Spółki pogarsza się, o czym świadczy zmniejszająca się liczba posiadanych automatów. Nie jest więc w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Referendarz WSA w Lublinie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. Po wniesieniu przez stronę sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. (sygn. I SA/Lu 266/11) również odmówił "A" Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 marca 2012 r. (sygn. akt II FZ 195/12).
Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie niniejszej, Spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z treści wniosku wynikało, że wysokość kapitału zakładowego Spółki to kwota [...] zł, wartość środków trwałych to 6.085.278,25 zł, a wysokość zysku za ostatni rok to [...] zł. Wskazując stan konta Spółka podała kwoty: [...] zł i [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Spółka wywodziła dodatkowo o zmniejszeniu liczby pracowników, zmniejszeniu liczby posiadanych automatów oraz o pogarszającej się sytuacji finansowej spółki (spowodowanej głównie wstrzymaniem wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier, wygasaniem i nie przedłużaniem nowych zezwoleń). Podała, że w związku ze zmniejszeniem liczby posiadanych automatów (332 na koniec 2009 roku i 11 automatów na dzień 31 sierpnia 2012 r.), w okresie 2,5 roku zmniejszyły się też dochody Spółki o 3000%, a kondycja Spółki stale się pogarsza.
Postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. Referendarz WSA w Lublinie, na podstawie art. 165 i art. 258 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze. zm - zwanej dalej "ppsa"/, odmówił przyznania prawa pomocy, stwierdzając brak podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia WSA z dnia 19 grudnia 2011 r.
Od powyższego postanowienia "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła sprzeciw, uzasadniając, iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie realnie ponieść kosztów związanych wszczętym postępowaniem sądowym.
Na wezwanie do nadesłania dodatkowych wyjaśnień, pełnomocnik Spółki nadesłał deklaracje VAT za sierpień, wrzesień i październik 2012 r., wyciągi z kont bankowych za krótkie, wyrywkowe, 1-3 dniowe okresy z sierpnia, września i października br., oraz "jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora", sporządzony na koniec września 2012 r., z którego wynikała strata 149.206,80 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje - na mocy art. 260 ppsa - iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Co do zasady również ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy jakie może ona składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Prawomocne rozstrzygnięcie zapadłe w przedmiocie prawa pomocy nie korzysta wprawdzie z powagi rzeczy osądzonej, jako nie rozstrzygające o istocie sprawy, ale ma pełny przymiot prawomocności – w myśl art. 259 § 3 ppsa, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd (referendarza sądowego) normy prawnej (zob. postanowienie w sprawie I SA/Go 1570/06). Prawomocność orzeczeń wydanych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy powoduje, że zarówno strona wnosząca ponownie o przyznanie prawa pomocy jak i sąd (referendarz sądowy) związani są oceną prawną sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy zawartą w prawomocnym już orzeczeniu, a kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, co uprzednio prawomocnie rozpoznany, traktować należy, jako wniosek inicjujący nowe postępowanie wpadkowe, którego przedmiotem jest wniosek o zmianę postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, w trybie art. 165 ppsa.
Zmiany okoliczności sprawy, to wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy jak i w obowiązującym prawie. Musi to być jednak zmiana, która uzasadnia zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, i to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że jej sytuacja finansowa zmieniała się na tyle, iż w porównaniu z poprzednio wykazaną uprawnia ją do skorzystania z prawa pomocy.
W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. II FZ 282/12)
W ocenie Sądu pełnomocnik "A" Sp. o.o. zasadnie wywodzi o pogorszeniu się sytuacji finansowej Spółki. Na przestrzeni ostatniego roku zauważalny jest spadek zysku (z [...] zł na [...]zł – według rocznych bilansów), zaś na koniec września br., według księgowego rachunku zysków i strat, Spółka wykazuje stratę.
Niemniej jednak, z przedstawionych Sądowi dokumentów wynika, że sytuacja finansowa Spółki nadal nie uprawnia jej do skorzystania z prawa pomocy: nadal osiąga ona duży zysk, co potwierdza Spółka w rubryce PPPr "wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu", zaś bieżąca (VIII-X 2012 r.) wysokość obrotu, wynikająca z nadesłanych deklaracji VAT, pozwala na zapłacenie kosztów związanych z postępowaniem kasacyjnym.
W tej sytuacji nie było uzasadnionej podstawy, aby zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2011 r., nie zaszła bowiem zmiana okoliczności sprawy o jakiej mowa w art. 165 ppsa.
Biorąc pod uwagę powyższe i działając na podstawie art. 165 ppsa w związku z art. 260 i art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, należało orzec jak na wstępie.