Uzasadnienie
W toku postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty targowej J. B. (reprezentowana przez adwokata), wraz z wnioskiem o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku z [...] r. w niniejszej sprawie, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podał, iż J. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem P. B. Małżonkowie osiągają dochód z handlu na wolnym powietrzu, po [...] zł netto/mc, co daje razem [...]zł netto. Z wniosku wynikało ponadto, że posiadają dom o pow. [...] m2, w którym zamieszkują, przy domu budynek gospodarczy, są także właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Z osiąganego dochodu małżonkowie ponoszą koszty utrzymania domu: energii elektrycznej ([...]zł/mc), mediów ([...] zł/mc), telefonu ([...] zł/mc), wody ([...] zł/mc), gazu ([...] zł/mc), wywozu śmieci (kwoty nie podano).
Dodatkowo, jak wskazano we wniosku, skarżąca wraz z mężem opłacają podatek od nieruchomości ([...]zł rocznie) i składki na KRUS (ok. [...] zł kwartalnie). Oprócz tego skarżącą obciąża czynsz z tytułu dzierżawy obszaru, na którym prowadzi handel. Podano też, że z uwagi na niski dochód małżonków, muszą oni zaciągać na bieżąco drobne pożyczki. Oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych skarżąca nie posiada.
W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia [...] r., w którym oświadczył, że innych źródeł dochodu, poza handlem na wolnym powietrzu, skarżąca nie posiada, że na żywność małżonkowie wydają ok. [...] zł/mc, na środki czystości [...] zł/mc, podobnie na leki (ok. [...]zł/mc). Wyjaśnił też, że kwota dochodu podana we wniosku PPF, to kwota po odliczeniu czynszu z tytułu dzierżawy. Podniósł dodatkowo, że niedawno zmarła matka skarżącej, co wiąże się dla niej z utratą "istotnego, wielowymiarowego wsparcia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "ppsa") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca J. B. wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia).
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącej i jej małżonka, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Dochody gospodarstwa domowego skarżącej, według danych podanych we wniosku PPF, pod rygorem odpowiedzialności karnej, wynoszą [...] zł miesięcznie. Z tych dochodów, które należy ocenić jako niskie, skarżąca opłaca bieżące wydatki i koszty utrzymania, które sumarycznie dają kwotę równą z osiąganymi dochodami, lub nawet je przekraczają, gdy wziąć pod uwagę opłacany kwartalnie KRUS i podatek od nieruchomości. Z oświadczeń zawartych we wniosku i złożonym piśmie z [...] r. wynika, że małżonkowie uzupełniają budżet drobnymi pożyczkami.
Nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji uznać należy, że nie jest możliwe, aby z uzyskiwanych dochodów skarżąca była w stanie ponieść pełne koszty postępowania.
Biorąc więc pod uwagę relację obecnych dochodów netto wnioskodawczymi i jej małżonka oraz koniecznych kosztów jej utrzymania Sąd przyjął, iż dostatecznie wykazała ona, że nie ma obecnie realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym, na obecnym jego etapie, bez uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w kontekście możliwości finansowych skarżącej i – z drugiej strony – koniecznych wydatków, ma też na względzie, że J. B. złożyła do tutejszego Sądu skargi w sprawach o sygn. od I SA/Lu 16/15 do I SA/Lu 196/15 (łącznie jest to 180 spraw), w których aktualnie została wezwana do opłacenia wpisu od skargi.
W związku z powyższym zasadne było przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie oparto na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.