Uzasadnienie
Należny wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł.
W związku z tym, że w sprawie z tytułu wpisu uiszczono kwotę [...]zł, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału pełnomocnik strony został wezwany do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę [...]zł. Wezwanie zostało pełnomocnikowi doręczone w dniu 13 lutego 2017 r. (k.22 akt sądowych).
W terminie na dokonanie tej czynności (17 lutego 2017 r. – koperta k. 25 akt sądowych) pełnomocnik przesłał pismo z informacją o uzupełnieniu wpisu wraz z potwierdzeniem realizacji przelewu na wskazaną kwotę na rachunek Sądu, jednakże ze wskazaniem sygnatury akt drugiej ze spraw skarżącego zawisłej przed tutejszym sądem, to jest I SA/Lu 1082/16. Pismo pełnomocnika wpłynęło do Sądu w dniu 21 lutego 2017 r.
W tych okolicznościach na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lutego 2017 r. pełnomocnik został poinformowany o stanie sprawy i pouczony, że w razie niewykazania, że wpis został w całości w terminie opłacony, skarga może zostać odrzucona. Zawiadomienie to zostało pełnomocnikowi doręczone w dniu 9 marca 2017 r., a w dniu 16 marca 2017 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. Wraz z wnioskiem pełnomocnik złożył potwierdzenie wpłaty brakującej części wpisu w sprawie niniejszej z datą dokonania przelewu na rachunek Sądu w dniu 10 marca 2017 r.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik argumentował, że przesłał pracownikom skarżącego skan zarządzeń z Sądu zarówno w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1082/16 i sygn. akt I SA/Lu 47/17 wraz z pouczeniem o konieczności dokonania opłaty w celu uzupełnienia wpisu sądowego. W pierwszej z tych spraw wpis został uzupełniony w terminie, o czym pełnomocnik poinformował Sąd pismem z dnia 13 lutego 2017 r. Pracownicy nie dostrzegli jednak, że pomimo identycznej treści wezwania, sygnatura sprawy uległa zmianie i odnoście do drugiej ze spraw przesłali pełnomocnikowi to samo potwierdzenie przelewu. Pełnomocnik z kolei działając w zaufaniu do pracowników skarżącego, zbudowanego w oparciu o wieloletnią współpracę oraz prawidłowość czynności dokonanych uprzednio w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1082/16, bez kontrolowania prawidłowości informacji zamieszczonych w potwierdzeniu przelewu, przesłał je do Sądu przy piśmie z dnia 16 lutego 2017 r.
Następnie pełnomocnik odwołał się do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OSK 1963/15, gdzie sąd kasacyjny uznał za nadmierny rygoryzm odrzucenie skargi, w sytuacji uzupełnienia jej braków w zakreślonym terminie ale w sposób wadliwy bez wykorzystania ponownego trybu z art. 49 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a", Sąd kasacyjny uznał też, że w sprawie nie było bez znaczenia, że sąd I instancji po odrzuceniu skargi następnie wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazując, że: "pełnomocnik skarżącej nie uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, ponieważ braki te uzupełnił w przepisanym terminie. Uczynił to jednak w sposób nieprawidłowy, co skutkować musiało odrzuceniem skargi z tej przyczyny." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko nie może zostać zaakceptowane, gdyż oznaczałoby, że strona, która uchybiła terminowi przy wykonywaniu czynności procesowej może skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu, natomiast osoba wykonująca czynności terminowo, lecz w sposób nieodpowiadający w pełni wezwaniu sądowemu pozbawiona byłaby jakiejkolwiek możliwości naprawienia błędu.
Pełnomocnik wskazał także na wyrok NSA w sprawie sygn. akt I GSK 1502/13 i podnosił, że warunek przywrócenia uchybionego terminu w postaci wykazania braku zawinienia musi być oceniany w kategorii zachowania przez zainteresowanego zasad starannego działania. W jego ocenie, w niniejszej sprawie pełnomocnik, zachowując zakreślony przez sąd termin, podjął działania zmierzające do uzupełnienia wpisu sądowego o brakująca kwotę, postępując przy tym w sposób przyjęty i ugruntowany w relacjach ze swoim klientem. Dlatego też warunek starannego działania został ze strony pełnomocnika w pełni zrealizowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87§ 1 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a).
Powyższe przesłanki formalne wniosku zostały przez stronę spełnione.
Jednakże ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwo zgodnie stwierdza się, że uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (braku winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu i polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FZ 477/12, SIP LEX nr 1333338).
W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, w orzecznictwie podkreśla się dodatkowo, że przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Samo subiektywne przekonanie skarżącego, że jego jedyną winą jest to, iż zaufał osobie, która tego zaufania nadużyła, a wręcz świadomie wprowadzała go w błąd to za mało (zob. np. postanowienie NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I FZ 394/14, SIP LEX nr 1517812).
Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu uzupełnienie wpisu od skargi z zachowaniem ustawowego terminu.
Okoliczności w jakich doszło do uchybienia terminu w opłaceniu uzupełnienia wpisu od skargi zostały wyjaśnione przez pełnomocnika i częściowo znajdują potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach innej sprawy ze skargi strony oznaczonej sygnaturą akt I SA/Lu 1082/16. Z tych ostatnich akt wynika, że w dniu 6 lutego 2017 r. pełnomocnikowi strony doręczono wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 1000 zł. Wpis ten został uzupełniony przelewem na rachunek Sądu zrealizowanym w dniu 7 lutego 2017 r., o czym pełnomocnik poinformował Sąd pismem z dnia 13 lutego 2017 r., dołączając potwierdzenie realizacji przelewu.
Natomiast w sprawie niniejszej wezwanie do uzupełnienia brakującego wpisu od skargi przez wpłacenie 1000 zł został doręczone pełnomocnikowi w dniu 13 lutego 2017 r. Pełnomocnik poinformował Sąd o uzupełnieniu wpisu pismem z dnia 16 lutego 2017 r., dołączając jednak potwierdzenie realizacji tego samego przelewu jak do pisma z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 1082/16, a więc zrealizowanego w dniu 7 lutego 2017 r. na kwotę [...]zł z oznaczeniem w treści potwierdzenia jako tytułu zlecenia sygn. akt I SA/Lu 1082/16 a także z oznaczeniem tego samego numeru transakcji jak w dokumencie dołączonym do pisma z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 1082/16.
Nie ma więc wątpliwości, że wpis od skargi w niniejszej sprawie nie został uzupełniony a dołączony do pisma z dnia 16 lutego 2017 r. dowód realizacji przelewu na rachunek Sądu w rzeczywistości potwierdzał uzupełnienie wpisu w sprawie sygn. akt I SA/Lu 1082/16, czyli ponownie tę samą okoliczność jak dowód dołączony do pisma z dnia 13 lutego 2017 r. złożony w sprawie I SA/Lu 1082/16.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik argumentował, że przesłał pracownikom skarżącego skan zarządzeń z Sądu zarówno w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1082/16 i sygn. akt I SA/Lu 47/17 wraz z pouczeniem o konieczności dokonania opłaty w celu uzupełnienia wpisu sądowego. W pierwszej z tych spraw wpis został uzupełniony w terminie, o czym pełnomocnik poinformował Sąd pismem z dnia 13 lutego 2017 r. Pracownicy nie dostrzegli jednak, że pomimo identycznej treści wezwania, sygnatura sprawy uległa zmianie i odnoście do drugiej ze spraw przesłali pełnomocnikowi to samo potwierdzenie przelewu. Pełnomocnik z kolei działając w zaufaniu do pracowników skarżącego, zbudowanego w oparciu o wieloletnią współpracę oraz prawidłowość czynności dokonanych uprzednio w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1082/16, bez kontrolowania prawidłowości informacji zamieszczonych w potwierdzeniu przelewu, przesłał je do Sądu przy piśmie z dnia 16 lutego 2017 r.
W ocenie Sądu, bez znaczenia w sprawie jest fakt, że to skarżący (przy pomocy swoich pracowników) miał uiścić wpis sądowy na polecenie pełnomocnika oraz to, że taka była przyjęta praktyka we współpracy pełnomocnika ze stroną. To na pełnomocniku ustanowionym w tej sprawie spoczywała bowiem odpowiedzialność za działanie osób, którymi w wypełnianiu swoich obowiązków się posłużył (w tej sprawie – pracowników skarżącego). To on jako profesjonalista, przy zachowaniu minimum należytej staranności powinien dopilnować, czy pracownicy skarżącego wykonali zlecone im czynność, które należały do pełnomocnika. Gdyby pełnomocnik strony nie wykazał się niedbalstwem i należycie zareagował, to wpis mógłby zostać uiszczony w terminie, gdyż termin na dokonanie tej czynności upływał z dniem 20 lutego 2017 r, a już w dniu 16 lutego 2017 r. pełnomocnik redagował pismo przewodnie, do którego dołączył wadliwe polecenie przelewu.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy mamy do czynienia z pełnomocnikiem profesjonalnym, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy szczególnie uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (zob. także postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14, SIP LEX nr 1530539)
Sąd zauważa, że istotnie brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, jednakże podkreślenia wymaga, o czym już zresztą była mowa, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku.
W ocenie Sąd, w okolicznościach analizowanej sprawy nie można jednak mówić o zachowaniu w jakimkolwiek stopniu należytej staranności w działaniu pełnomocnika. Nie można mówić o profesjonalnym podejściu pełnomocnika do prowadzenia spraw swojego klienta, a argument, że w niniejszej sprawie podjął on działania zmierzające do uzupełnienia wpisu sądowego o brakującą kwotę "postępując przy tym w sposób przyjęty i ugruntowany w relacjach ze swoim klientem" nie jest w istocie żadnym argumentem, a już tym bardziej przemawiającym za brakiem jego winy w uchybieniu danej czynności, w rozumieniu i w świetle przytoczonych wyżej standardów oceny tej przesłanki.
Za zupełnie nieadekwatne do okoliczności tej sprawy należy uznać powołanie się przez pełnomocnik na orzeczenie w sprawie II OSK 1963/15, gdyż jak wynika z zrelacjonowanej powyżej jego treści zapadło ono w zupełnie odmiennej sytuacji proceduralnej i nie może mieć jakiegokolwiek odniesienia do analizowanego przypadku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi - na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a