Wyrok NSA oz. w Lublinie z 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 591/97

Teza

Organy podatkowe mogą wszczynać postępowanie egzekucyjne wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu także po ogłoszeniu upadłości.

Dla wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych prawem zastawu na prawach zbywalnych kolejność zaspokojenia wierzycieli z mocy upadłości ustanowiona w art. 204 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /t.j. Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ jest prawnie obojętna.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzuty skargi nie są trafne.

Przede wszystkim nie można podzielić poglądu skarżącego, iż nastąpiło w sprawie naruszenie art. 63 par. 1 prawa upadłościowego przez przyjęcie, że dopuszczalne jest wszczęcie egzekucji z przedmiotu wchodzącego w skład Masy upadłości, po dniu ogłoszenia upadłości, skierowane przeciwko Syndykowi a nie Masie. Jak wynika z materiału dowodowego tytuł wykonawczy wystawiony został na "Bank Spółdzielczy w Upadłości w Z." a nie na Syndyka Masy upadłościowej. Zgodnie z art. 63 ust. 1 prawa upadłościowego zabezpieczenie należności zastawem jest expressis verbis przesłanką negatywną dla zawieszenia lub też umorzenia postępowania, o którym mowa w tym przepisie. Na mocy art. 23 ustawy o zobowiązaniach podatkowych "Skarbowi Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych przysługuje ustawowe prawo zastawu na ruchomościach i prawach zbywalnych osoby zobowiązanej do uiszczenia podatku oraz pierwszeństwo w zaspokojeniu przed innymi wierzytelnościami (...)" Prawo to, jak prawidłowo w oparciu o wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy kodeksu cywilnego przyjęła Izba Skarbowa, odnosi się do wierzytelności Banku z tytułu udzielonych kredytów.

Nie znajduje także podstaw zarzut o niedopuszczalności wszczęcia egzekucji w rozpatrywanej sprawie po ogłoszeniu upadłości. Kwestia ta nie budzi wątpliwości zarówno w doktrynie /F. Prusak, Ustawa o zobowiązaniach podatkowych z komentarzem, W-wa 1994 str. 23/ jak i orzecznictwie /np. wyrok z dnia 19 października 1995 r. SA/Lu 2093/95/ przyjmującym pogląd, iż organy podatkowe mogą wszczynać postępowanie egzekucyjne wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu także po ogłoszeniu upadłości.

W myśl powołanego wyżej orzeczenia Sądu Administracyjnego, dla wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych prawem zastawu na prawach zbywalnych kolejność zaspokojenia wierzycieli z mocy upadłości ustanowiona w art. 204 prawa upadłościowego jest prawnie obojętna. Podzielając ten pogląd sąd w składzie orzekającym za bezzasadny uznał zarzut strony o naruszeniu art. 204 prawa upadłościowego w związku z art. 527 kodeksu cywilnego.

W postępowaniu egzekucyjnym toczącym i nakładającym się z postępowaniem upadłościowym przywilej Skarbu Państwa znajduje ograniczenie jedynie w przywileju szczególnym wskazanym w art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj. wobec kosztów egzekucyjnych, należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci jak również kosztów ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika w wysokości odpowiadającej zwyczajom przyjętym w danym środowisku/. Strona skarżąca w odwołaniu, ani też w skardze do Sądu, powołując się na ogólne "pokrzywdzenie wierzycieli" /art. 527 Kc/, zaistnienie takiego szczególnego pokrzywdzenia z art. 23 nie wykazała.

Podzielić natomiast należy częściowo zarzut strony co do braku wyraźnego wskazania w tytule wykonawczym, iż objęta nim wierzytelność jest wierzytelnością uprzywilejowaną przez niepodanie nazwy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Jednak wobec zawartych w tytule wykonawczym innych adnotacji nie można uznać, iż jest to naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie znajduje uzasadnienia także zarzut o braku doręczenia upomnienia, która to kwestia szczegółowo została wyjaśniona stronie przez Izbę Skarbową w odpowiedzi na skargę, zaś stosowne przepisy wskazane zostały w tytule wykonawczym.

Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono jak w sentencji.