Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 615/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r.
Po otrzymaniu powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Uzasadniając wniosek oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką oraz dwoma synami. Źródło utrzymania rodziny stanowi jego wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]zł netto oraz pomoc siostry w kwocie [...]zł i byłej żony. Majątek wnioskodawcy stanowi natomiast 1/3 prawa własności domu o pow. 70 m2 oraz gruntów rolnych o pow. ok. 6 ha, które są wydzierżawiane. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani innych wartościowych przedmiotów. Ma natomiast znaczne zadłużenie z tytułu niezapłaconych alimentów, niespłaconych kredytów i pożyczek.
W wykonaniu wezwania skarżący złożył wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, zeznanie podatkowe za rok 2015, zaświadczenie informujące o wszystkich osobach zameldowanych pod adresem zamieszkania skarżącego, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, wypowiedzenie umowy kredytu oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie jednak z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie takim zwolnieniem skarżący został objęty. Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r., referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Orzeczenie to oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Co więcej przyznane tym postanowieniem prawo pomocy nie zostało dotychczas cofnięte ani zmienione, a tym samym skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia. Nie jest zatem konieczne zwracanie się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przykładowo po wydaniu przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, na co wskazuje działanie skarżącego. Jak wyjaśniono wyżej, prawo pomocy obejmuje swym zakresem cały tok postępowania (również postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym).
Konkludują, referendarz sądowy nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów w sytuacji gdy prawo pomocy w takim zakresie zostało już stronie udzielone prawomocnym postanowieniem. W takim przypadku pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji).
W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), jednakże z uwago na przyznane już skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wniosek jego należy rozpatrywać w oparciu o przesłankę przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącego należało stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W szczególności niskie dochody rodziny skarżącego, brak oszczędności i wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów sądowych pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie z posiadanych środków ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w pkt 2 sentencji.
Zapadłe orzeczenie w powiązaniu z prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2015 r. oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych, jak również przyznano mu radcę prawnego, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego, o wyznaczeniu którego zostanie powiadomiony osobnym pismem.