Uzasadnienie
Skarżący S. K. i W. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, złożyli wnioski o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący oświadczyli, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania są świadczenia emerytalno-rentowe w wysokości [...] zł i [...] zł brutto oraz dochód z wynajmu mieszkań w kwocie [...]zł. Odnośnie posiadanego majątku, wskazali na dom o powierzchni 164,50 m2 i budynki gospodarcze o pow. 94 m2 (wartość [...] zł). Ponadto skarżący posiadają udział wielkości 1/12 części w nieruchomościach gruntowych (4 działki) o pow. 6669 m2 oraz wierzytelności na kwotę [...]zł. Jednocześnie wskazali na swoje problemy zdrowotne, które utrudniają im występowanie przed sądem.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów zaznaczyć wypada, iż prawo pomocy jest odstępstwem od generalnej reguły ponoszenia przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to tym samym, iż odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów.
Uwzględniwszy treść przywołanych wyżej przepisów i konfrontując ją z przedstawionym przez skarżących stanem majątkowym uznać przyjdzie, że ich wnioski nie zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć wypada, że wnioskodawcy utrzymuje się z nie małych dochodów. Mianowicie łączna miesięczna wysokość dochodu skarżących wynosi [...] zł (świadczenia emerytalno-rentowe i dochód z wynajmu mieszkania). Do wymaganych na obecnym etapie sprawy kosztów sądowych należy natomiast wyłącznie wpis od skargi w wysokości 200 zł. Ponadto w razie niepomyślnego dla skarżącego wyniku sprawy przed sądem pierwszej instancji i woli zaskarżenia orzeczenia może pojawić się konieczność uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku sądu z uzasadnieniem (100 zł) oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego również 100 zł.
Dokonując zatem zestawienia pomiędzy wysokością kosztów sądowych w sprawie, a przedstawioną sytuacją majątkową i finansową skarżących nie da się stwierdzić, aby skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Innymi słowy ich sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanych kosztów. Skarżący dysponuje stałym dochodem w wysokości ponad [...] zł, mają zapewnione warunki mieszkaniowe, nie wykazują przy tym żadnych problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań i należności, a także nie korzystają z instytucjonalnej pomocy społecznej, co przy relatywnie niewysokich kosztach postępowania pozwala na jednorazowy wydatek w kwocie 200 zł oraz ewentualnie pozostałe rozłożone w czasie i nieprzekraczające każdorazowo kwoty 100 zł. Wygospodarowanie takich kwot nie będzie stanowiło dla skarżących wydatku zagrażającego zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych.
Nie bez znaczenia jest również fakt posiadania majątku znacznej wartości (dom w Z. o pow. 164,50 m2 wraz z budynkami gospodarczymi i udział w nieruchomości gruntowej o pow. 6669 m2). Ponadto z akt sprawy II SA/Lu 1214/13 wynika, że skarżący są również właścicielami mieszkania o pow. 80 m2.
Żądania przyznania prawa pomocy nie uzasadnia również posiadanie przez skarżących do spłaty wielu zobowiązań kredytowych. Konieczność regulowania przez stronę posiadanych przez nią zobowiązań nie stanowi bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy. Brak jest bowiem podstaw aby zobowiązania cywilne przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów związanych z zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt II FZ 55/10).
Jednocześnie nie stwierdzono uzasadnionych podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Po pierwsze ze względu na przedstawioną sytuację materialną wnioskodawców byłoby to nieuzasadnione, a po drugie udział profesjonalnego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie jest potrzebny. Należy wskazać, że zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 8 kwietnia 2013 r. I FZ 70/13, Sąd (referendarz sądowy) decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy musi przede wszystkim kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a więc brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych, ale również odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie bierze pod uwagę, w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych.
Otóż zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. oraz art. 194 § 4 p.p.s.a. – wymóg posiadania profesjonalnego pełnomocnika staje się niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu kończącego postępowanie lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i kontroluje sprawę w jej całokształcie.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżących, iż w innej sprawie ich wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpatrzony pozytywnie, wskazać należy, że w każdej sprawie sąd odrębnie i samodzielnie podejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy na podstawie oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy i nie jest on związany innymi orzeczeniami w tym zakresie. Dla porządku należy przy tym wskazać, że postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn.. akt I OZ 283/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 1214/13 odmawiające skarżącym przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.