Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2009r., uzupełnionym pismem z dnia 27 kwietnia 2009r., skarżący A. U. wniósł o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Ryszarda Maliszewskiego, Tadeusza Piskozuba i Wojciecha Czajkowskiego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2008r., sygn. akt SK 6/07.
Skarżący podniósł, iż wskazani sędziowie orzekali w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 16/07 i choć jest to odrębna z procesowego punktu widzenia sprawa, to ma ona źródło w tym samym stanie faktycznym. Sędziowie orzekając w drugim postępowaniu mogą czuć się związani swoimi poglądami wyrażonymi podczas pierwszego postępowania. Taka sytuacja budzi, zdaniem skarżącego, uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu sędziów i nie odpowiada konstytucyjnemu standardowi prawa do bezstronnego sądu (art.45 Konstytucji RP).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek A. U. z dnia 5 kwietnia 2009r. nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawy wyłączenia sędziego (sędziów) z mocy samej ustawy określone zostały w art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.. Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziów Ryszarda Maliszewskiego, Tadeusza Piskozuba i Wojciecha Czajkowskiego nie mieści się w treści powołanego przepisu ustawy.
Motywy wskazane we wniosku wiążą się z treścią art. 19 p.p.s.a., dotyczącego wyłączenia sędziego z powodu braku jego bezstronności. Zgodnie z tym przepisem sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim, a stroną lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Wskazać należy, iż przez okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. rozumieć należy zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 54/04, opubl. w OTK-A 2005, nr 11, poz. 134). Przez stosunki osobiste należy, w świetle ugruntowanego już orzecznictwa zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych, rozumieć relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. wcześniejszych związków sędziego z daną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego).
Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego (por. powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego).
Skarżący nie wykazał by pomiędzy sędziami, o wyłączenie których złożył wniosek, a nim jako stroną w sprawie bądź między sędziami, a organem podatkowym zachodziły takie stosunki osobiste, które mogłyby rzutować na bezstronność sędziów.
Każdy z sędziów, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie na piśmie, z których w sposób jednoznaczny wynika, że pomiędzy sędziami, a A. U. nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości co do ich bezstronności.
Strona, domagając się wyłączenia wskazanych sędziów, powołała się na to, iż sędziowie ci, orzekając wcześniej w sprawie I SA/Ol 16/07, oddalając skargę, wydali niekorzystny dla niej wyrok. Okoliczność ta nie może uzasadniać uwzględnienia wniosku strony o wyłączenie sędziów w tym postępowaniu. Przede wszystkim należy zauważyć, iż strona zarzuciła wymienionym sędziom nie tyle negatywny do niej stosunek osobisty, ale wadliwe w jej ocenie stosowanie prawa materialnego i przepisów postępowania w innej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziów nie może jednak być oparty na subiektywnym przekonaniu strony, iż skoro sędzia wydał w innej jej sprawie niekorzystny dla niej wyrok, to uczyni to w każdej kolejnej. Strona musi przynajmniej uprawdopodobnić, iż to niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie wynikało z okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, leżących po stronie danego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziów, których wniosek dotyczył, będzie zależny od tych właśnie okoliczności.
Instytucja wyłączenia sędziów nie ma bowiem służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia, a zapobiegać wszelkim sytuacjom, w których powstałaby wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. choćby pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1984 r., sygn. akt II CZ 127/84, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 8652 i w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, opubl. tamże pod nr 440113). Zauważyć też należy, iż usuwaniu wadliwości rozstrzygnięcia służą środki zaskarżenia zagwarantowane w ustawie.
Art.19 p.p.s.a nie może przy tym służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one zatem wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie okoliczności, wskazanych w powołanym przepisie.
Nadmienić także należy, iż skarżący w toku niniejszej sprawy wnosił już o wyłączenie wymienionych sędziów, wskazując jako podstawę wniosku brak bezstronności sędziów we wcześniej rozpoznawanych sprawach (I SA/Ol 16/07), dotyczących jego osoby. Postanowieniem z dnia 13 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek skarżącego, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 68/09, oddalił zażalenie skarżącego na opisane postanowienie.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 6/07, stwierdzić należy, iż wyrokiem tym Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art.18 §1 pkt 6 p.p.s.a., w zakresie w jakim pomija jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego, jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznawianym postępowaniu administracyjnym. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznanej sprawie.
Na podstawie przytoczonych faktów i okoliczności Sąd stwierdził, że w sprawie brak jest istnienia stosunków osobistych pomiędzy sędziami, a stroną, które mogłyby rodzić wątpliwości co do bezstronności sędziów, jak też brak jest innych okoliczności mogących budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Tym samym nie można mówić o tym, iż udział sędziów, o których wyłączenie wniósł skarżący w rozpoznaniu sprawy, uchybia art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.