Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 410/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 5 listopada 2007 r. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2007 r., po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 6 listopada 2007 r., Referendarz Sądowy przyznał stronie prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu. Pismem z dnia 3 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zwrócił się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie doradcy podatkowego dla skarżącego. W dniu 17 stycznia 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo Krajowej Rady Doradców Podatkowych informujące o wyznaczeniu dla strony pełnomocnika – doradcy podatkowego K.D.
Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik złożył w dniu 21 stycznia 2008 r. pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy, a następnie w dniu 24 stycznia 2008 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Wskazał, iż pismo Krajowej Rady Doradców Podatkowych, informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, odebrał w dniu 18 stycznia 2008 r. i niezwłocznie podjął czynności procesowe. Podniósł, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji długotrwałej procedury wyznaczania pełnomocnika w ramach prawa pomocy, a zatem niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej odbyło się bez jej winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostały spełnione.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 173 § 1 oraz art. 175 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, przy czym skarga kasacyjna powinna być sporządzona co do zasady przez adwokata lub radcę prawnego. Skargę kasacyjną w myśl art. 177 § 1 p.p.s.a. wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Z akt sprawy wynika, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 października 2007 r. upłynął w dniu 5 grudnia 2007 r. Skarga kasacyjna została natomiast złożona 24 stycznia 2008 r., zatem z oczywistym uchybieniem terminu.
W tym miejscu należy jednak wskazać, iż skarżący wystąpił w wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe nie wpływa co prawda na bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej, niemniej jednak okoliczności związane z ustanowieniem pełnomocnika bądź też udzieleniem pełnomocnictwa wyznaczonemu doradcy podatkowemu po upływie tego terminu mogą stanowić przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie należy uznać, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy strony, gdyż nie posiadała ona pełnomocnika uprawnionego do sporządzenia skargi kasacyjnej w chwili doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem. Należy zwrócić uwagę, iż na gruncie przepisów p.p.s.a. samo ustanowienie zastępcy procesowego przez Sąd nie daje automatycznie podstaw wyznaczonemu doradcy podatkowemu do działania w imieniu strony i wniesienia skargi kasacyjnej. Przepis art. 244 § 1 p.p.s.a. wymaga bowiem uzyskania pełnomocnictwa od strony. Jako że pełnomocnik powziął wiadomość o wyznaczeniu go do reprezentowania strony w dniu 18 stycznia 2008 r., a w dniu 21 stycznia 2008 r. przedłożył do akt udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo i zapoznał się z aktami sprawy, przyjąć należy, iż z ostatnią z wymienionych dat ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Sąd aprobuje pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 24 stycznia 2007 r., a więc z zachowaniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto uprawdopodobniono okoliczności wskazujące brak winy strony w uchybieniu terminu. Stwierdzić zatem należy, iż spełnione zostały przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia