Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od wskazanego postanowienia skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż jedynym dochodem wnioskodawcy oraz pozostającego na jego utrzymaniu syna jest emerytura w wysokości 977,90 zł brutto. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 56,9 m 2, w którym zamieszkuje z synem. Poza mieszkaniem nie posiada żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Określając miesięczne wydatki skarżący oświadczył, iż na czynsz, energię elektryczną, wodę i inne opłaty wydatkuje kwotę 300 zł, na wyżywienie kwotę 400 zł, na ubranie kwotę 100 zł oraz na lekarstwa kwotę 200 zł. Argumentując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący podniósł, iż jest człowiekiem schorowanym, utrzymującym się jedynie z emerytury. Na jego utrzymaniu pozostaje syn, który uległ wypadkowi i nie jest zdolny do pracy. Dodał, iż emerytura wystarcza jedynie na wydatki życia codziennego i wykup lekarstw.
Analiza akt administracyjnych potwierdziła oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie posiada żadnego majątku, na jego utrzymaniu pozostaje syn, który uległ wypadkowi w 2003r. Zarejestrowany jest on w Powiatowym Urzędzie Pracy w "[...]" jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (k. 10 – akt administracyjnych).
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, na którym to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżący wykazał, że dwuosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu w postaci emerytury w wysokości 977,90 zł brutto. Wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury potwierdza załączony do akt administracyjnych odcinek przekazu pocztowego (k. 12- akt administracyjnych).
Skarżący złożył oświadczenia w zakresie miesięcznych wydatków, jak również wyjaśnił swoją sytuację majątkową. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca wraz z pozostającym na jego utrzymaniu synem utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, jednakże jego wydatki, przy racjonalnym gospodarowaniu tymi środkami mogą wystarczać na bardzo skromne utrzymanie. Trudno zatem uznać, aby ze środków finansowych jakimi dysponuje miesięcznie wnioskodawca, był on w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zwrócić również należy uwagę, iż skarżący jest osobą starszą (74 lata) i schorowaną.
Ponadto skarżący nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Mieszkanie, w którym zamieszkuje służy bowiem zaspokojeniu jego własnych potrzeb mieszkaniowych.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.