Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał K.B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia doradcy podatkowego.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 21/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA.
W dniu 30 marca 2011r. do Sądu wpłynął wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie K.D.
Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, że od sześciu lat, po śmierci męża skarżąca samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód stanowi jedyne źródło utrzymania w wysokości ok. 2.300 zł miesięcznie. Samotnie wychowuje dwoje dzieci w wieku 20 i 16 lat. Wnioskodawczyni wraz z dziećmi posiada dom o powierzchni 160 m2, niezabudowaną działkę rolną o powierzchni 2,4 ha oraz działkę zabudowaną i niezabudowaną o łącznej powierzchni 1,6116 ha, na których prowadzi działalność gospodarczą. Urząd Celny oraz Izba Celna dokonały wpisu hipoteki przymusowej na poczet przyszłych zobowiązań jak również zabezpieczeń na wyposażeniu i urządzeniach budynków. Ma w sposób ciągły zablokowane konto bankowe przez co nie może otrzymać choćby najmniejszego kredytu, żeby wspomóc firmę w płynności finansowej lub coś kupić czy usprawnić, a nawet wyremontować.
Dodatkowo spłaca dwa kredyty na rozwój działalności gospodarczej, w łącznej wysokości ok. 1.500 zł miesięcznie, które zaciągnęła jeszcze przed kontrolą. Ponadto wskazała, że jej stałe wydatki obejmują: kredyt w rachunku bieżącym - 30.000 zł, kredyt pomostowy – 8.000 zł, podatek od nieruchomości – 9.000 zł, koszty utrzymania rodziny (energia ok. 200 zł, ogrzewanie ok. 400 zł, woda ok. 90 zł, gaz ok. 45 zł, telefon ok. 120 zł, środki czystości ok. 150 – 200 zł, dojazdy do szkoły ok. 120 zł, wyżywienie ok. 900 zł, do tego dochodzą sezonowe wydatki na leki, przybory szkolne, książki, na odzież, obuwie).Ustanowienie doradcy podatkowego pozwoli jej na złapanie oddechu i poświęcenie czasu dla dzieci. Toczące się postępowania są bardzo trudne, długotrwałe, kosztowne oraz wymagające olbrzymiej wiedzy podatkowej.
Dodatkowo wnioskodawczyni powołała się na postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011r,. sygn. akt I GZ 53/11, którym przyznano jej zwolnienie w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Tym samym wskazać należy, że w tym zakresie stronie zostało już przyznane prawo pomocy, zatem ponowny wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. Strona nie może zatem skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu.
W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć w tym zakresie postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
W zakresie wniosku o prawo pomocy obejmującego ustanowienie doradcy podatkowego w osobie K.D., Sąd po ponownym przeanalizowaniu sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej uznał, że wykazała ona spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja skarżącej jest bardzo trudna i była przesłanką uznania, że nie jest ona w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Mając przy tym na względzie pogląd prawny zaprezentowany przez NSA w cyt. postanowieniu z dnia 9 marca 2011r., sygn. akt I GZ 53/11, przyjąć należało, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika jest zasadny.
Podnieść także należy, iż sąd administracyjny nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika (w niniejszym przypadku doradcy podatkowego), który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie doradcy podatkowego sąd zwraca się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Jeżeli strona we wniosku wskazała doradcę podatkowego Krajowa Rada Doradców Podatkowych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym doradcą podatkowym wyznaczy doradcę podatkowego wskazanego przez stronę (art. 244 § 3 p.p.s.a.).
Z tych względów na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Dodatkowo podkreślić należy, iż obecnie, mając na uwadze zakres obu wydanych w niniejszej sprawie postanowień (z dnia 28 grudnia 2010r. i 5 kwietnia 2011r.) przyznających stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, skarżąca uzyskała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.