Uzasadnienie
M. i R. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r.. W skardze zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznał skarżącym prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Okręgowa Izba Radców Prawnych jako pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie wyznaczyła radcę prawnego A. H. Pismem z dnia 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzuty skarżących zawarte w skardze oraz zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówiła Radcy prawnemu A. H. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazała, że czynności podjęte przez wyznaczonego pełnomocnika, na tym etapie postępowania polegały na zapoznaniu się z aktami niniejszej sprawy i sporządzeniu fotokopii dokumentów, znajdujących się w tych aktach oraz sporządzeniu pisma z dnia 24 stycznia 2018 r., w którym podtrzymał zarzuty skarżących i wniósł o przyznanie kosztów nieopłacanej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu i jego zapoznania się z aktami sprawy adekwatnym do stanu sprawy byłoby złożenie wniosku o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z jednoczesnym uzupełnieniem tego braku. Profesjonalny pełnomocnik ustanowiony dla skarżących zobowiązany jest do prowadzenia sprawy z dołożeniem należytej staranności w oparciu o wiedzę jaką powinien posiadać wykonując zawód zaufania publicznego, w celu jak najlepszego reprezentowania mocodawców. Nie dokonując tych czynności profesjonalny pełnomocnik nie przyczynił się zaś do umożliwienia merytorycznego rozpoznania skargi skarżących.
Nie zgadzając się z powyższym Radca prawny złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując, że wynagrodzenie za wykonaną pomoc prawną powinno być zasądzone ponieważ było realne, uzasadnione i znaczące.
W uzasadnieniu opisał szereg czynności podjętych w ramach udzielonej pomocy prawnej. Podał, że na udzieloną przez Niego pomoc prawną składały się następujące czynności:
- - w dniu 4 stycznia 2018 r. odbiór korespondencji z OIRP w Olsztynie (wykorzystano czas pracy na odbiór pisma z poczty oraz poniesiono w związku z tym koszty paliwa i amortyzacji pojazdu);
- - tego samego dnia sporządzenie pisma do reprezentowanych w zakresie reprezentacji ich w sprawie, w tym wskazania możliwości, sposobu kontaktu z radcą prawnym (wykorzystano czas na sporządzenie pisma, poniesiono koszty z tym związane -amortyzacja urządzeń biurowych w kancelarii, materiały biurowe, w tym papier, tusz do drukarki, koperty, adresowanie kopert, koszty związane z wysłaniem za pośrednictwem poczty polskiej, przewiezienie korespondencji na pocztę co wiąże się z kosztami paliwa i amortyzacji pojazdu);
- - również 4 stycznia 2018 r.: sporządzenie pisma do sądu o umożliwienie dostępu do akt sprawy (pełnomocnik wskazał na czas związany z sporządzeniem pisma, koszty tym związane, w tym amortyzację urządzeń, materiały biurowe – papier i tusz do drukarki);
- - tego też dnia wysłanie e-maila do Sądu o umożliwienie dostępu do akt sprawy,
- - 5 stycznia 2018 r. wykorzystano czas pracy na przejazd do Sądu w celu zapoznania się z aktami sprawy, (ponosząc koszty paliwa i amortyzacji pojazdu), jak również na wykonanie fotokopii, przy czym akta te nie były małe i proste w zapoznaniu, biorąc pod uwagę choćby pismo odręczne osób w podeszłym wieku;
- - następnego dnia zapoznano się z fotokopiami akt sprawy w kancelarii oraz przepisami prawa i orzecznictwem sądowym;
- - 24 stycznia 2018 r. sporządzono pisma do sądu odnośnie zgłoszenia się do postępowania i wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (wykorzystując czas pracy na sporządzenie pisma i ponosząc koszty z tym związane - amortyzacja urządzeń, materiały biurowe, w tym papier, tusz do drukarki, przewiezienie pisma do sądu, z tym koszty paliwa i amortyzacji pojazdu);
- - 22 lutego 2018 r. - odebrano i zaznajomiono się z korespondencją Sądu z 20 lutego 2018 r., dokonując analizy stanu prawnego, w tym orzecznictwa;
- - 25 lutego 2018 r. sporządzono pisma do Sądu w zakresie wydania 10 odpisów skargi, przy czym pełnomocnik nie posiadał kopii pisma skarżącego, a jedynie fotokopię;
- - następnego dnia sporządzono wniosek o przywrócenie terminu na rzecz reprezentowanego klienta, wykorzystując czas pracy na przejazd do Sądu w celu złożenia pisma i dokonania potwierdzenia pism za zgodność z oryginałem, ponosząc związane z tym koszty paliwa i amortyzacji pojazdu,
Wskazując tym samym na czas i wydatki związane z podejmowaniem kolejnych czynności w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Radca prawny nie zgodził się z dokonaną przez Referendarza sądowego oceną jego wniosku o zwrot kosztów z tego tytułu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (w tym od postanowień o przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2).
W przedmiotowej sprawie obowiązującą regulacją określającą stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2016, poz.1715).
Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. W świetle § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
- 2) wartości przedmiotu sprawy;
- 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
- 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, wynoszą 240 zł.
W ocenie Sądu, zakres wskazanych wyżej czynności podjętych przez pełnomocnika, opisanych szczegółowo w złożonym sprzeciwie, uzasadnia przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z uwagi na powyższe jego wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej okazał się zasadny. Stosownie zatem do powołanych wyżej przepisów, należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 240 zł, zaś łączna kwota wynagrodzenia (opłata podwyższona o należny, 23% podatek od towarów i usług) - 295,20 zł.
Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego należy zmienić. Dlatego też, na podstawie art. 250 § 1 i art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.