Uzasadnienie
Wnioskiem z 1 lipca 2020 r. M.O. (dalej jako: "skarżący", "strona") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. We wniosku skarżący podał adres do korespondencji: "[...]" (k. 6 akt adm.).
W toku postępowania Zakład kierował wezwania do strony na adres do korespondencji określony w piśmie organu z 27 lipca 2020 r. jako nowy adres strony (k. 9 akt adm.), a także powołany w piśmie strony z 24 sierpnia 2020 r. (k. 42 akt adm.): "[...]".
Decyzją z "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Przesyłka pocztowa zawierająca decyzję została wysłana na adres strony do korespondencji podany we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, tj. "[...]". Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej wynika, że pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki pocztowej w dniach 5 i 13 października 2020 r., strona jej nie odebrała, w związku z czym została ona zwrócona do organu w dniu 19 listopada 2020 r.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję w dniu 23 listopada 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej, k. 5 akt sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy co do istoty, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi.
Zdaniem Sądu, wniesienie skargi w niniejszej sprawie, jako przedwczesne, jest niedopuszczalne, z uwagi na brak wejścia do obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Kwestie doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym podlegają ściśle określonym regułom. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: "k.p.a.", organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 1 i 2 k.p.a.).
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek podał adres do korespondencji: "[...]", jednakże w toku postępowania zawiadomił o zmianie adresu, wskazując nowy adres do korespondencji: "[...]", na który to były następnie kierowane pisma organu. Zaskarżona decyzja zaś została wysłana na adres podany pierwotnie we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, i jako niepodjęta w terminie dwukrotnego awizowania w placówce pocztowej, została zwrócona do organu. Z akt administracyjnych wynika zatem, że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona na wskazany przez stronę w toku postępowania nowy adres. Skoro skarżący dopełnił obowiązku wynikającego z art. 41 § 1 k.p.a., to nie można uznać, że doręczenie zaskarżonej decyzji na poprzedni adres było skuteczne.
Zdaniem Sądu, nie ma przy tym jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć, że zapoznanie się przez skarżącego z treścią decyzji w trybie innym aniżeli przewidują to przepisy k.p.a., stanowiło skuteczną formę doręczenia tej decyzji. Jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Dopiero z chwilą doręczenia decyzji wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków (wyrok NSA z 11 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1326/07; wyrok NSA z 31 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 686/10). W tej sytuacji przyjąć należy, że skarga wniesiona przed doręczeniem stronie decyzji jest niedopuszczalna (wyrok NSA z 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19; postanowienie NSA z 26 maja 2015 r., sygn. akt I GSK 1453/13). W sytuacji bowiem, gdy wymóg skutecznego doręczenia decyzji nie został zachowany, nie został otwarty termin do wniesienia skargi.
W tym stanie sprawy obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownego doręczenia decyzji w sposób określony przepisami k.p.a. Dopiero skuteczne doręczenie decyzji otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi skarżącemu skorzystanie z tego prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.