Uzasadnienie
I SA/OI 911/14
Zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołań M.L. reprezentowanej przez pełnomocnika adwokata J.L. od decyzji z dnia "[...]" wydanych z upoważnienia Prezydenta przez Kierownika Referatu Wydziału Podatków i Opłat w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r., 2010r., 2011r. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji będące przedmiotem odwołań.
Z akt sprawy wynika, że decyzjami będącymi przedmiotem odwołań organ podatkowy pierwszej instancji ustalił M.L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r. w kwocie 2.144 zł, na rok 2010r. - 2.201 zł, na rok 2011 – 2248 zł. Do podstawy opodatkowania przyjęto m. in. budowlę o wartości 36.000 zł.
Powyższe decyzje wydana były po ponownym rozpoznaniu sprawy, w wyniku uchylenia przez Kolegium poprzednich decyzji Prezydenta i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia.
W odwołaniach od decyzji z dnia "[...]" pełnomocnik M.L. wniósł o ich uchylenie w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości hali namiotowej. Zarzucił naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wywiódł, iż skoro hala namiotowa nie została wymieniona expessis verbis w. cyt art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane to nie można jej zaliczyć do budowli w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozpatrując odwołania w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznało je za nieuzasadnione.
SKO wskazało, że strona od dnia 4 września 1995 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A. - M.L. z siedzibą w O. przy ul. Si. 2 i jest właścicielką m.in. hali namiotowej zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy hala namiotowa będąca tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, niezwiązana trwale z gruntem, którą podatnik wykorzystuje na cele prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, podlega podatkowi od nieruchomości jako budowla.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym stosownie do art. 1 a ust. 1 pkt 2 tej ustawy "budowla" to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane do której odsyła art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych definiuje - w art. 3 pkt 1 obiekt budowlany, stanowiąc, że należy przez to rozumieć:
budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury.
Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z kolei przez tymczasowy obiekt budowlany - w myśl art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane - należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
SKO podkreśliło, że Organ podatkowy pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji zakwalifikował halę namiotową do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Z uwagi na brak dokumentacji technicznej dotyczącej wzniesienia przedmiotowego namiotu, a także brak wiedzy specjalistycznej, dzięki której możliwe byłby zakwalifikowanie, bądź nie, namiotu jako obiektu budowlanego powołał biegłego z zakresu budownictwa. W dniu 27 lutego 2014 r. przeprowadzono oględziny z udziałem biegłego z zakresu budownictwa - Z. Z. powołanego w celu sporządzenia opinii w przedmiocie, czy hala namiotowa jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane i czy jest trwale związana z gruntem. W wyniku ustaleń biegłego stwierdzono, że hala namiotowa położona na działce nr 46 w obr. 53 jest budowlą, a dokładnie tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt. 5 prawa budowlanego i nie jest trwale związana z gruntem. SKO przywołało uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. II FPS 11/13.
SKO uznało, że Prezydent słusznie stwierdził, że skoro namiot jest obiektem budowlanym, nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury, to stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane i jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Według SKO hala namiotowa nie została wymieniona w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, innych przepisach tej ustawy ani też załączniku do niej, gdyż art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane wyraźnie wskazuj, że do tymczasowych obiektów budowlanych zalicza się m.in. przekrycia namiotowe. Organ wskazał, że pozostałe ustalenia organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie są prawidłowe i niespore w sprawie.
W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona, reprezentowana przez adwokata J. L. wniosła o uchylenie decyzji, jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3 pkt 3 prawa budowlanego oraz przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną interpretację – art. 1a pkt 2, a w konsekwencji art. 2 pkt 3 i przyjecie, że hala namiotowa jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W uzasadnieniu skarg pełnomocnik przytoczył argumenty z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. II FPS 11/13 i wyroku WSA w Poznaniu z dnia 9 stycznia 2013r. sygn. akt III SA/Po 887/12.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 14 stycznia 2015r. Sąd połączył sprawy o sygn. akt I SA/Ol 911/14, I SA/Ol 912/14 i I SA/Ol 913/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, pod sygn. akt I SA/Ol 911/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy wskazać, że zakres postępowania dowodowego wyznaczany jest poprzez normy materialne określające uprawnienie Organu do wydania przedmiotowej decyzji. Zgodnie z art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270), zwanego dalej p.p.s.a., jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uchyla zaskarżoną decyzję, natomiast jeżeli Sąd stwierdzi, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie, nie zasługuje na aprobatę stanowisko Organu, że hala namiotowa jest budowlą w rozumieniu art. 3 pk 3 prawa budowlanego i podlega opodatkowaniu podatkiem do nieruchomości. Swoje stanowisko Organ oparł na opinii technicznej rzeczoznawcy z zakresu budownictwa mgr inż. Z. Z.. Rzeczoznawca we wnioskach końcowych wskazał, że opiniowana hala namiotowa jest budowlą, a dokładnie tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 prawa budowlanego.
Spór dotyczy, czy hala namiotowa będąca tymczasowymi obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, niezwiązana trwale z gruntem, która jest wykorzystywane przez podatniczkę na cele prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, podlega podatkowi od nieruchomości.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. "budowla" to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, 1623 ze zm.), zwanej dalej u.p.b., do której odsyła art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., definiuje – w art. 3 pkt 1 obiekt budowlany, stanowiąc, że należy przez to rozumieć:
- a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
- b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
- c) obiekt małej architektury.
Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 u.p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z kolei przez tymczasowy obiekt budowlany – w myśl art. 3 pkt 5 u.p.b. – należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Definicja "obiektu budowlanego" w prawie budowlanym została skonstruowana przy użyciu definicji "budynku", "budowli" i "obiektu małej architektury". Z brzmienia przepisu art. 3 pkt 1 u.p.b. wynika, że wyliczenie to ma charakter wyczerpujący, zatem każdy obiekt budowlany można zaliczyć do którejś z trzech wymienionych kategorii. W tym sensie odrębną kategorią obiektów budowlanych nie są "tymczasowe obiekty budowlane". Te ostatnie są bowiem odmianą obiektów budowlanych, wyodrębnioną ze względu na pewne specyficzne cechy, wobec czego również w kategoriach "budynków", "budowli" czy też "obiektów małej architektury" mogą mieścić się takie, które spełniają te cechy i są tymczasowymi obiektami budowlanymi. Tymczasowe obiekty budowlane są tylko pewną odmianą w zbiorze wszystkich obiektów budowlanych (zob. Prawo budowlane. Komentarz, praca zbiorowa pod red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2007 r., str. 40 i 53).
W świetle powyższego obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 u.p.b., nie może zostać wykluczony z kategorii budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. Obiekt budowlany może być bowiem zaliczony do jednej z trzech kategorii obiektów budowlanych (budynków, budowli, obiektów małej architektury).
W przedstawiony stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że hala namiotowa nie stanowi budynku ani obiektu małej architektury w rozumieniu Prawa budowlanego. Do rozważenia pozostawała zatem kwestia, czy kwalifikuje się ona do budowli w rozumieniu Prawa budowlanego. Organ podatkowy przyjął, że skoro hala namiotowa nie stanowi budynku ani obiektu małej architektury w rozumieniu Prawa budowlanego, to przesądza to o zakwalifikowaniu jej do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz.1409) może być budowlą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz.613, z późn. zm), jeżeli jest budowlą wprost wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego lub w innych przepisach tej ustawy oraz załączniku do niej, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Spełniający wskazane kryteria tymczasowy obiekt budowlany, o ile jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (teza uchwały NSA z dnia 3 lutego 2014r., sygn. akt II FPS 11/13).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że hala namiotowa, stanowiąca tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu u.p.b., niepołączona trwale z gruntem, nie została expessis verbis wymieniona w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ podatkowy nie wykazał, że jest ona traktowana jako budowla w innych przepisach ustawowych uzupełniających czy precyzujących Prawo budowlane.
W konsekwencji, hali namiotowej będącej przedmiotem zaskarżonych decyzji nie można zaliczyć do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b., a tym samym do budowli w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., co wyklucza jej opodatkowanie podatkiem od nieruchomości.
Z tych względów zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 powyższej ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... jedn. tekst z 2013r., poz. 461).
Natomiast połączenie spraw, zarówno na podstawie art. 111 § 1, jak i § 2 p.p.s.a., nie czyni z tych spraw jednej, nowej sprawy. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomiką procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008r., II OSK 374/07, LEX nr 468574). Dlatego Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi w każdej ze spraw połączonych pod wspólną sygnaturą I SA/Ol 911/14.