Uzasadnienie
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 6 kwietnia 2018 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia oraz od lipca do września 2013 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia i do zwrotu praz podatku do zapłaty E. G. (dalej: skarżąca, strona) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Motywując wniosek wskazała, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej a jej źródło utrzymania stanowi wynagrodzenie ze stosunku pracy, w wysokości 3.973,13 zł netto oraz stypendium naukowe w kwocie 400 zł. Podała, że posiadany majątek, w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej, stanowią: nieruchomość gruntowa wraz z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym (będącym miejscem zamieszkania rodziny) oraz nieruchomość lokalowa (z której nie są czerpane pożytki z najmu).
Obie nieruchomości objęte są hipoteką umowną oraz hipoteka przymusową. Zdaniem strony, znaczna wysokość określonego zobowiązania (7.510.478 zł), której nie jest ona w stanie spłacić z własnych środków czy z uzyskiwanych dochodów, sprawia, że zachodzi zagrożenie licytacji posiadanych składników majątkowych (nieruchomości). Powołując się przy tym na art. 154 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) skarżąca argumentowała, że wstrzymanie wykonania decyzji pozwoli na uniknięcie przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Na poparcie wniosku strona przedłożyła szereg dokumentów, w tym m.in. wydruki z elektronicznej księgi wieczystej dla posiadanych przez nią nieruchomości oraz zawiadomienia w sprawie wpisu hipoteki przymusowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie: [P.p.s.a.], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony.
Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie w sprawie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post.
WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że argumenty i okoliczności przytoczone przez skarżącą we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przy rozpatrywaniu wniosku Sąd miał również na uwadze okoliczności i dowody przedstawione przez stronę w ramach postępowania wpadkowego o przyznanie prawa pomocy. Wynikało z nich, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, że miesięczne dochody rodziny wynoszą 4.373,13 zł netto (skarżącej ze stosunku pracy i świadczenia stypendialnego), przy ponoszonych wydatkach na: utrzymanie domu – ok. 481, utrzymanie samochodu – ok. 300 zł i spłatę rat kredytu w wysokości 2.675,91 zł.
W świetle tych okoliczności Sąd za uzasadnione uznał obawy skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia, może doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz znacznej szkody. Skarżąca uprawdopodobniła, że z uwagi na brak wystarczających środków, potencjalna egzekucja zaskarżonej decyzji musiałaby być skierowana do jedynych wartościowych składników majątku strony – lokalu i domu mieszkalnego. Mając więc na względzie tak znaczną wartość zobowiązania, określonego zaskarżoną decyzją (ponad 7 mln zł), w zestawieniu z kondycją finansową skarżącej, którą dodatkowo obciążają zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego (miesięczne raty wynoszą 2.675 zł), w ocenie Sądu istnieje realne prawdopodobieństwo, iż ewentualne zaspokojenie należności podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji, musiałoby nastąpić w postępowaniu egzekucyjnym w formie licytacji posiadanych nieruchomości o charakterze mieszkalnym. Te zaś działania organów egzekucyjnych, niewątpliwie prowadziłyby do powstania trudno, a wręcz niemożliwych w wielu przypadkach następstw prawnych, w zakresie prawa własności.
Powyższe okoliczności bezspornie wypełniają wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki znacznej szkody jak i trudnych do odwrócenia skutków.
Podkreślić należy jednocześnie, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i stosownie do art. 61 § 6 P.p.s.a. upada z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę bądź z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.