Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. G. (dalej też: Skarżący) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej też jako: organ, ZUS) z dnia 27.04.2022 r., nr 877/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT z dnia 08.02.2022 r. organ przeniósł na skarżącego odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek po zmarłej w dniu [...].2021 r. żonie – M. G. Decyzja ta uprawomocniła się 12.03.2022 r.
Spadkodawca – M. G. prowadziła działalność gospodarczą związaną z produkcją pieczywa, produkcją świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek.
W związku z nieopłaceniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na jej koncie jako płatnika powstały zaległości.
Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z 13 marca 2021 roku Rep. [...] spadek po zmarłej [...] 2021 r. M. G. na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: Skarżący, córka – M. U. oraz syn – T. G. Wspomnianą powyżej decyzją nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT z 8 lutego 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu przeniósł na Skarżącego odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek po zmarłej żonie M. G. Dnia 7 czerwca 2021 r. sporządzona została umowa o dział spadku, na podstawie której spadkobiercy M. G: Skarżący, córka – M. U. oraz syn – T. G. ustali, że dokonują zgodnie działu spadku po M. G. oraz podziału majątku wspólnego Skarżącego i zmarłej żony w ten sposób, że:
- - całą nieruchomość położoną w miejscowości R., gmina L., dla której w Sądzie Rejonowy w S., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta o nr [...],
- - całą nieruchomość położoną w K., gmina K., dla której w Sądzie Rejonowym w K., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] otrzymał Skarżący na wyłączną własność.
Szacunkowy stan czynny spadku zgodnie z powyższym aktem notarialnym z 7 czerwca 2021 r.(Repetytorium [...]) wynosił 1.440 000,00 zł.
Wobec powyższego organ określił zakres odpowiedzialności Skarżącego, jako jednego ze spadkobierców po zmarłej M. G. w 1/3 części, czyli do kwoty 480.000,00 zł.
Dnia 3 stycznia 2022 r. Skarżący sprzedał nieruchomość objętą księgą wieczystą nr [...], spłacając wcześniej należność wpisaną w dziale IV księgi wieczystej. 28 grudnia 2021 r. W konsekwencji powyższego – wydane zostało oświadczenie wierzyciela zezwalające na wykreślenie hipoteki przymusowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę 70.722,40 zł.
Skarżący w dniu 25.11.2021 r., poprzez pełnomocnika, wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez zmarłą M. G. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sytuacja osobista, majątkowa i finansowa skarżącego uniemożliwia uregulowanie powstałej zaległości. Wskazano w uzasadnieniu tego wniosku, że Skarżący mieszka wraz z córką M. U., jej partnerem oraz małoletnimi dziećmi. Uzyskuje jedynie dochód z tytułu wykonywanej pracy w wysokości około 3.300 zł miesięcznie. Z przedmiotowej należności zmuszony jest Skarżący pokryć wszelkie koszty swojego utrzymania, a wynikające m.in. z konieczności zakupu niezbędnej żywności, środków czystości, odzieży, obuwia, leków itp., a także swój udział w kosztach utrzymania wspólnie zajmowanej nieruchomości oraz raty wynikające z zaciągniętych zobowiązań. Suma wskazanych zobowiązań oscyluje w granicach kwoty 7.600 – 8.300 zł miesięcznie.
Dalej wskazano we wniosku, iż konieczność uiszczenia ustalonej zaległości z tytułu składek nie zapewni Skarżącemu niezbędnego minimum socjalnego, uniemożliwi mu funkcjonowanie w codziennym życiu, nie pozwoli zrealizować i zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Pełnomocnik podkreśliła, że kwota pozostałej do spłaty zaległości znacznie przekracza możliwości finansowe Skarżącego a jednocześnie powoduje, iż będzie on zmuszony wybierać pomiędzy spłatą powstałej zaległości, a swoim utrzymaniem i realizacją pozostałych ciążących na nim zobowiązań.
Skarżący oświadczył, że otrzymywana pensja nie wystarcza nawet na zobowiązania bankowe, zaś teściowie dokładają się do rachunków, a za wyżywienie płaci córka Skarżącego. Ze względu na fakt, że Skarżący pracuje w transporcie, nie może podjąć dodatkowej pracy, ponieważ większość czasu przebywa poza domem.
W uzasadnieniu wniosku opisano również sytuację finansową pozostałych spadkobierców: M. U. oraz T. G. W toku postępowania przedłożona została następująca dokumentacja:
- - pełnomocnictwo z 19 listopada 2021r. dla adwokata A. W.,
- - akt notarialny Rep.[...],
- - harmonogram spłaty kredytu,
- - faktura VAT nr [...] z 30 września 2021 r.,
- - faktura VAT [...] z 26 października 2021 r.,
- - decyzja z 10 marca 2021 r.,
- - decyzja z 3 lutego-2021 r.,
- - potwierdzenie stanu konta kontrahenta z 22 grudnia 2020 r.,
- - harmonogramy spłaty rat (4 szt),
- - wnioski o przedłużenie terminu z 28 grudnia 2021r. oraz 4 stycznia 2022r., j
- - pismo z 7 stycznia 2022r.
- - oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej z 5 stycznia 2022r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał również własnych ustaleń na podstawie:
- - informacji z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych,
- - informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów,
- - informacji z Centralnej Ewidencji I Informacji o Działalności Gospodarczej,
- - decyzji nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT, ZUS Oddział w Opolu z 8 lutego 2022r.,
- - postanowienia nr 340300,71,2022-RED-7561727128-DT, ZUS Oddział w Opolu z 16 marca 2022r.
Decyzją z dnia 27.04.2022 r., nr 877/2022 organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, wynikających z decyzji nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT z 08.02.2022 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłej M. G. w łącznej kwocie 113.935,31 zł, w tym na:
- a) ubezpieczenia społeczne - za okres 10/2015-09/2016, 02-03/2017, 05¬06/2017,09/2017, 01-10/2018, 01-06/2019 w łącznej kwocie 88.669,40 zł, w tym z tytułu:
- — składek - 50.181,22 zł,
- — odsetek liczonych na [...] 2021r. - 13.657,00 zł,
- — kosztów egzekucyjnych - 6.546,18 zł,
- — odsetek w kwocie 18.285,00 zł liczonych na [...].2021r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 10/2015¬09/2016, 02-03/2017, 01-10/2018, 01-06/2019;
- b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres 10/2015-09/2016, 02-03/2017, 06/2017, 03-10/2018, 01-06/2019 w łącznej kwocie 18.534,34 zł, w tym z tytułu:
- — składek - 8.379,13 zł,
- — odsetek liczonych na [...] 2021r. - 2.303,00 zł,
- — kosztów upomnienia - 115,91 zł,
- — kosztów egzekucyjnych - 1.702,30 zł,
- — odsetek w kwocie 6.034,00 zł liczonych na [...].2021r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 10/2015¬09/2016, 02-03/2017, 04-10/2018, 01-06/2019,
- c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres 10/2017-10/2018, 01-06/2019 w łącznej kwocie 6.731,57 zł, w tym z tytułu:
- — składek - 5.623,57 zł,
- — odsetek liczonych na [...] 2021r. - 1.050,00 zł,
- — kosztów upomnienia-58,00 zł; a także odmówił umorzenia należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia), wynikających z decyzji nr 240300/71/30/2022-RED/7561727128-DT z dnia 08.02.2022 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłej M. G. w łącznej kwocie 49.699,31 zł, w tym:
- a) ubezpieczenia społeczne - za 10/2015-09/2016, 02-03/2017, 05-06/2017, 09 /2017, 01-10/2018, 01-06/2019 w łącznej kwocie 35.643,56 zł, w tym z tytułu:
- — składek-22.872,38 zł,
- — odsetek liczonych na [...] 2021r. - 6.225,00 zł,
- — kosztów egzekucyjnych - 6.546,18 zł,
- b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres 10/2015-09/2016, 02-03/2017, 06/2017, 03¬10/2018, 01/06/2019 w łącznej kwocie 12.500,34 zł, w tym z tytułu:
- — składek-8.379,13 zł,
- — odsetek liczonych na [...] 2021r. - 2.303,00 zł,
- — kosztów upomnienia - 115,91 zł,
- — kosztów egzekucyjnych - 1.702,30 zł,
- c) Fundusz Pracy - za okres 10/2017 - 10/2018, 01-06/2019 w łącznej kwocie 1.555,41 zł, w tym z tytułu:
- — składek-1.261,41 zł,
- — odsetek liczonych na [...] 2021r. - 236,00 zł,
- — kosztów upomnienia - 58,00 zł.
Zdaniem organu, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie, bowiem:
- 1) nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r., poz. 423),
- 2) nie wykazano, na podstawie art. 28 ust. 3a w/w ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,
- 3) nie wykazano, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń,
- 4) nie wykazano, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawił skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności.
Organ wskazał, iż przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423; dalej też jako: ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, u.s.u.s.). W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że dłużnik żyje zaś wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawie, w ocenie organu, nie zachodzi kryterium braku majątku, bowiem skarżący uzyskuje dochód z umowy o pracę, ponadto figuruje jako właściciel nieruchomości, dla których prowadzone są następujące księgi wieczyste:[...], [...],[...]. W celu wyegzekwowania należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy, w stosunku do skarżącego nie zostało wdrożone przymusowe dochodzenie należności. Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem – zdaniem organu - wyczerpane.
Nie nastąpiło stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zdaniem organu, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko skarżącemu nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Na tej podstawie organ uznał, że w sprawie brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, której istnienie mogłoby uzasadnić podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem. Brak jest zatem podstaw do umorzenia należności z tytułu składek.
Ponadto wskazano w decyzji, iż zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
- 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
- 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
- 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Mając na uwadze powyższe organ wywiódł, iż w oświadczeniu majątkowym skarżący wskazał, iż jest zatrudniony w firmie E., gdzie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3.300 zł netto. Jednocześnie zaznaczył, iż jest wdowcem i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Według przedstawionego oświadczenia skarżący ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie ok. 1.253 zł, tj.:
- a) z tytułu miesięcznych opłat (podatek) ok. 153 zł miesięcznie,
- b) opłaty eksploatacyjne (energia, gaz, woda) ok. 1.100 zł miesięcznie. Skarżący wskazał również, iż posiada zobowiązania pieniężne:
- a) z tytułu podatków - za okres 2018 w łącznej kwocie 4.000 zł,
- b) z tytułu zaciągniętych kredytów - za okres 2013-2028 w łącznej kwocie 226.400 zł z miesięczną spłatą 3.400 zł,
- c) w bankach - do 04/2022r. w łącznej kwocie 3.400 zł, z miesięczną kwotą spłaty 800 zł,
- d) w instytucjach - w łącznej kwocie ok. 38.000 zł
- e) u osób fizycznych - za okres 2019-2024 w łącznej kwocie ok. 9.900 zł, z miesięczną kwotą spłaty 300 zł.
Skarżący jest właścicielem następujących nieruchomości:
- a) dom o powierzchni [...] m2 w miejscowości K., księga wieczysta nr [...],
- b) rola, położona w miejscowości Ł., o powierzchni [...] ha, księga wieczysta nr [...],
- c) nieruchomość gruntowa, położona w miejscowości K., o powierzchni [...] ha, księga wieczysta nr[...],
- d) tereny mieszkaniowe, położone w miejscowości Ł., o powierzchni [...] ha, księga wieczysta nr [...]
Ponadto skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] oraz [...] z 1999 r.
W ocenie organu, analiza ustalonych w postępowaniu faktów nie prowadzi tym samym do wniosku, że sytuacja Skarżącego nosi znamiona ubóstwa, a opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W opinii organu skarżący nie udowodnił, że nie ma możliwości uregulowania należności z tytułu składek i nie udowodnił, że sytuacja materialno - bytowa, rodzinna oraz zdrowotna całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności wobec ZUS.
W ocenie organu, z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika również, aby zaistniała przesłanka umorzenia w postaci choroby dłużnika lub członka jego rodziny. Sam przy tym Skarżący oświadczył, że jego sytuacja zdrowotna jest dobra.
Zatem organ stwierdził w decyzji, iż brak jest podstawy do umorzenia zobowiązań skarżącego zarówno na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i art. 28 ust. 3a w/w ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek. Ocena zaś okoliczności, które determinuje konstrukcja normatywna przesłanek prawnych umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, została dokonana na podstawie całego ujawnionego przez Skarżącego i uzyskanego w miarę obiektywnych możliwości organu materiału dowodowego sprawy i nie narusza granic tzw. swobodnej oceny dowodów.
Od w/w decyzji Skarżący, poprzez swojego pełnomocnika, wystosował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wnosząc o uchylenie decyzji w całości i zarzucając temu rozstrzygnięciu:
- 1. naruszenie przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi określona w powołanym wyżej przepisie przesłanka umożliwiająca stwierdzenie w stosunku do Skarżącego całkowitej nieściągalności, podczas gdy mając na uwadze wysokość uzyskiwanego dochodu, a także wysokość pozostałych zobowiązań Skarżącego (także publicznoprawnych) zabezpieczonych hipoteką na stanowiących własność Skarżącego nieruchomościach, uprawniony pozostaje wniosek, iż w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko skarżącemu nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne,
- 2. naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także dokonanie dowolnej oceny przedstawionych przez skarżącego dokumentów w postaci harmonogramów spłaty kredytu, faktur VAT, decyzji i postanowień oraz potwierdzenia stanu konta kontrahenta i finalnie przyjęcie, iż nie pozwalają one stwierdzić by sytuacja finansowa i materialna Skarżącego przemawiała za wnioskiem, że ewentualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne nie może doprowadzić do wyegzekwowania zaległości chociażby w części, co w ocenie organu stanowi przeszkodę do umorzenia należności z tytułu składek, w sytuacji gdy prawidłowa i rzetelna analiza wskazanych wyżej dowodów przemawia za odmiennym wnioskiem.
- 3. niedokonanie przez organ porównania sytuacji materialnej Skarżącego z wysokością zaległej należności i niewskazanie dochodów Skarżącego, które w ocenie organu byłyby wystarczające do pokrycia powstałej z tytułu składek zaległości - zwłaszcza w kontekście wysokości dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego oraz ciążących na nim zobowiązań,
- 4. naruszenie przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez ich niezastosowanie i finalnie odmowę umorzenia należności z tytułu składek, w sytuacji gdy sytuacja osobista, rodzinna i finansowa Skarżącego przemawia za umorzeniem wspomnianych należności pomimo niestwierdzenia całkowitej nieściągalności.
W uzasadnieniu wskazano, iż sytuacja osobista, rodzinna i finansowa skarżącego przemawia za umorzeniem należności, a nadto iż w postępowaniu egzekucyjnym organ rentowy nie uzyska kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z kolei na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej: p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi, czyli kontroli sądowej, jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia z dnia 27.04.2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy gdyż - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - nie wystąpiły przesłanki nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., a także nie wystąpiły okoliczności określone w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 - zwanego dalej: rozporządzeniem), uzasadniające umorzenie należności.
W rozpoznawanej sprawie zatem jedną z podstaw prawnych zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 w pkt od 1 do 6.
W art. 28 ust. 1 u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust.
- 2) lub na szczególnych warunkach, w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu.
Zgodnie przy tym z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy, zachodzi, gdy:
- 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
- 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;
- 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacja podatkowa;
- 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
- 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
- 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.
W sprawie zastosowanie miał także przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z powołanym przepisem, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
- 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
- 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
- 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Przytoczone powyżej regulacje wskazują, że decyzja Zakładu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu należności składkowych ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek może, ale nie musi umorzyć należności z tytułu składek. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia należności dysponuje w tym przypadku organ, który może, ale nie musi, wydać rozstrzygnięcia pozytywnego dla zobowiązanego. Należy jednak podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego orzeczenia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia wnioskowanych należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.
Sąd badający zaskarżoną decyzję bada zatem, czy nie nosi ona cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający w sprawie zebrał dostatecznie materiał dowodowy w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego (tutaj: art. 28 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia) i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych występujących w badanej sprawie, a także, czy właściwie uzasadnił swoje stanowisko. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. bowiem stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś rozstrzygnięcia odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Z rozstrzygnięć takich musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie, nie uchybił powyższym zasadom.
Jak wynika z akt sprawy, na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 13 marca 2021 roku Rep.[...], spadek po zmarłej [...] 2021 r. M.G. na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: Skarżący, córka M. U. oraz syn T. G. Decyzją nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT z 8 lutego 2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu przeniósł na Skarżącego odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek po zmarłej M. G. Szacunkowy stan czynny spadku zgodnie z aktem notarialnym z 7 czerwca 2021r. Repetytorium A Nr [...] wyniósł 1.440 000,00 zł. 7 czerwca 2021 r, (umowa o dział spadku).
Od momentu działu spadku każdy ze spadkobierców odpowiada za długi spadkowe samodzielnie w stosunku do wielkości swojego udziału w spadku. Zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił zakres odpowiedzialności Skarżącego, jako jednego ze spadkobierców po zmarłej M. G. w 1/3 części, czyli do kwoty 480 000,00 zł.
Według stanu na dzień wydania decyzji ZUS nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT z 8 lutego 2022r. o odpowiedzialności za zobowiązania M. G. należności były wymagalne i nie uległy przedawnieniu.
W ocenie Sądu organ rozpatrzył wniosek Skarżącego na podstawie wszystkich przepisów mogących mieć zastosowanie w sprawie, tj. m.in. art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych prawidłowo oceniając, iż z analizy dokumentacji zebranej w trakcie postępowania wynika, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek.
Prawidłowo oceniono fakt, iż skoro decyzją nr 240300/71/30/2022-RED-7561727128-DT z 8 lutego 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Opolu przeniósł na Skarżącego odpowiedzialność za całość zobowiązań z tytułu składek po zmarłej M. G., to przesłanki o których mowa w art. 28 ust.3 pkt 2,4, 4b i 4c nie mają w sprawie zastosowania. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1.
Również słusznie organ stwierdził, iż że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie ma zastosowania w sprawie skoro wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek, przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Organ prawidłowo także uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi kryterium braku majątku albowiem Skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę a także jest właścicielem nieruchomości (KW nr [...]), na których dokonano zabezpieczenia należności z tytułu składek ZUS.
Podnieść również należy, iż prawidłowo ocenił organ, iż w sprawie nie zaistniały także przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s. W celu wyegzekwowania należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy, w stosunku do Skarżącego nie zostało wdrożone przymusowe dochodzenie należności.
Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez Zakład wyczerpane. Nie nastąpiło też stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Przedstawione powyżej okoliczności prawidłowo zinterpretował organ uznając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.
W tym miejscu wskazać należy na wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne (vide: wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygnatura akt II GSK 848/16).
Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy słusznie, w ocenie Sądu, ZUS nie znalazł również podstaw do umorzenia należności w oparciu o zapisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. Należy zauważyć, iż skarżący wystąpił wnioskiem o umorzenie jako osoba odpowiadająca za zobowiązania z tytułu składek na podstawie decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy z 8 lutego 2022r. a zatem przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do Skarżącego zastosowania.
Okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia również nie zachodzą w stosunku do Skarżącego. Z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby zaistniała przesłanka umorzenia w postaci choroby dłużnika lub członka jego rodziny. Skarżący nie wykazał istnienia problemów zdrowotnych, własnych jak również innych członków rodziny. Zauważyć należy, że wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Tymczasem Skarżący dysponuje źródłem dochodu z tytułu zatrudnienia.
W związku z powyższym brak było również podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia Skarżącego czy też konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwia uzyskiwanie środków pozwalających na spłatę należności względem ZUS.
Słusznie również, w ocenie Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykluczył możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową, która w przypadku spłaty zadłużenia pozbawiłaby Skarżącego i jego najbliższych możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia).
Należy uwypuklić, że w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych powinien wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wobec tego, jeśli to wnioskodawca ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim jako wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 157/13; z dnia 13 marca 2014 r., sygn. II GSK 31/13).
Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze nie podważył prawidłowej oceny organu, że w sprawie nie zachodziły przesłanki umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a usus w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ poddał trafnej analizie i ocenie materiał dowodowy w sprawie, a Skarżący nie przedstawił dowodów podważających stanowisko organu.
Podsumowując, w ocenie Sądu organ prawidłowo przeanalizował zgromadzone dowody pod kątem wystąpienia przesłanki związanej z możliwością pozbawienia Skarżącego - w wyniku opłacenia należności z tytułu składek - zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonały jego trafnej oceny prawnej. Przedstawione okoliczności dowodzą wprawdzie, że aktualna sytuacja finansowa uniemożliwia Skarżącemu jednorazową spłatę zadłużenia, lecz nie przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższej perspektywie. Organ trafnie zauważył, że instytucja umorzenia przewidziana jest dla przypadków szczególnie drastycznych, gdy ze względu na obiektywne, niezależne od dłużnika okoliczności nie jest możliwe uzyskiwanie przez niego dochodów, ani obecnie ani w przyszłości. W analizowanej sprawie organ zatem słusznie przyjął, iż pomimo że obecna sytuacja Skarżącego jest niewątpliwie trudna, to nie przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższej perspektywie.
Podsumowując, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych słusznie stwierdził ZUS, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w przepisach u.s.u.s., ani w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, uzasadniająca umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W prawidłowo ustalonych przez organ okolicznościach sprawy odmowa uwzględnienia wniosku nie jawi się zatem jako sprzeczna z powołanymi wyżej przepisami rozporządzenia. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, że odmowa przyznania wnioskowanej ulgi stanowi dla niego zagrożenie dla zabezpieczenia niezbędnego poziomu życia.
Należy podkreślić, iż oceny występowania przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne dokonuje się w oparciu o wszelkie dostępne dowody, które pozwalają stwierdzić, czy wnioskujący o umorzenie "rokuje" spłatę w przyszłości swoich zobowiązań czy też nie, mając na uwadze konieczność ochrony interesu publicznego w tego rodzaju sprawach (por. wyrok NSA z 2 września 2016 r., sygn. akt II GSK 553/15; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze zgromadzonych natomiast informacji wynika, że Skarżący figuruje jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę zaś podstawa wymiaru składek kształtowała się następująco:
- - za 01/2022 - 3 493,21 zł brutto, tj. ok. 2 698 zł netto,
- - za 02,03/2022 - 5 922,00 zł brutto, tj. ok. 4 264 zł netto.
Zgodnie z oświadczeniem - Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jak przy tym ustalił słusznie organ - według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dane za IV kwartał 2021 r.) minimum socjalne dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosiło 1.362,38 zł (ww. kwota minimum socjalnego uwzględnia wydatki na żywność, mieszkanie, edukację, kulturę i rekreację, odzież, obuwie, ochronę zdrowia, higienę osobistą, transport i łączność oraz pozostałe wydatki). Należy zatem zauważyć, iż środki finansowe będące w dyspozycji Skarżącego przekraczają minimum socjalne, zatem w analizowanej sprawie słusznie organ wykluczył przesłankę ubóstwa.
W toku postępowania Skarżący podkreślał, iż posiada liczne zobowiązania pieniężne (z tytułu podatków, zaciągniętych kredytów, w bankach, w instytucjach oraz u osób fizycznych) oraz, że ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie ok. 1.253 zł. Podkreślono przy tym, iż suma wskazanych zobowiązań oscyluje w granicach kwoty 7.600 – 8.300 zł miesięcznie zaś zobowiązania są regulowane (częściowo) w formie układu ratalnego w miesięcznej kwocie ok. 4.500 zł.
Prawidłowo, w ocenie Sądu, organ ocenił powyższe okoliczności stwierdzając w zaskarżonej decyzji, iż fakt posiadania innych zobowiązań (zarówno cywilnoprawnych jak i publicznoprawnych) nie zwalnia z obowiązku spłaty należności względem ZUS. Okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia, że sytuacja materialna i życiowa Skarżącego wyklucza możliwości spłaty należności z tytułu składek. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria.
Analizując możliwość.umorzenia należności organ uwagę na to, czy trudności finansowe i sytuacja życiowa mają charakter okresowy, czy stały lub pogłębiający się. I w tym zakresie organ słusznie ocenił, że skoro Skarżący dysponuje źródłem dochodów z tytułu zatrudnienia, jest ponadto właścicielem nieruchomości, również takich, które nie stanowią miejsca zamieszkania Skarżącego (KW nr [...]), to dochody te oraz majątek mogą stanowić źródło pozyskania środków na spłatę należności względem ZUS.
Zakład słusznie przy tym zaakcentował, iż dostrzega możliwość wyegzekwowania należności z tytułu składek, chociażby niewielkimi kwotami np. w formie zawartego układu ratalnego lub egzekucji, bez uszczerbku dla sytuacji materialnej Skarżącego, słusznie przy tym uznając, iż podjęcie decyzji o umorzeniu należności w momencie orzekania byłoby przedwczesne i nieuzasadnione. Prawidłowo wywiedziono przy tym, iż organ bierze pod uwagę nie tylko interes dłużnika, ale również Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z uwagi na szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialności za środki wpływające do budżetu państwa Zakład zobowiązany jest do rozpatrywania tego typu spraw ze szczególną ostrożnością, ponieważ przedmiotem podlegającym decyzji są należności publicznoprawne. A zatem, mając na uwadze interes wnioskodawcy kieruje się również zabezpieczeniem interesu społecznego. Podkreślenia zaś w tym miejscu wymaga fakt, iż umorzenie należności stanowi wyraz definitywnej rezygnacji z możliwości ich wyegzekwowania.
W związku z tym, biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na jakie składki są przeznaczone, organ odpowiedzialny za ich pobór zobowiązany jest do szczegółowej staranności i ostrożności w procesowaniu spraw z zakresu umarzania należności z tytułu składek. Raz jeszcze zatem należy podkreślić, iż decyzja o umorzeniu należności składkowej przysługuje organowi, który w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek umorzeniowych może, ale nie musi umorzyć zaległości. Zatem nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest zobligowany do umorzenia zaległości.
Sąd zatem nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji a omówionych powyżej, jak również i przepisów postępowania. Odnosząc się przy tym do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz 107 § 3 Kpa, Sąd uznał, że jest on bezpodstawny, bowiem organ - wbrew twierdzeniu Skarżącego - dokonał pełnej, wszechstronnej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 77 § 1 Kpa, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa.
W ocenie Sądu organ ten ocenił także na podstawie całego materiału dowodowego, czy podnoszone przez Skarżącego okoliczności zostały udowodnione, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, którą oparł na zgromadzonych w sprawie dowodach. Odmienna od Skarżącego ocena jego sytuacji finansowej i materialnej nie oznacza, że organ dopuścił się naruszenia wymienionych przepisów prawa.
Zatem, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.